„ზღვის ტალღასავით  გადმოღვარა კაიროზე ამ კაცმა თავისი  ფასდაუდებელი სიმდიდრე. 
                            მთელ სულთანათში არ მოიძებნება არც ერთი სასახლის კარის არც ერთი მსახური ან მოხელე, 
                            რომელსაც  მისგან საჩუქრად ოქროს ზოდი  არ ერგო. რა საოცრად დიდებული, რა საოცრად 
                            ღირსეული და რა  საოცრად თავმდაბალია." 

                                                                                                                                    თარიჰ ალ-ფათთაშის ქრონიკა


          ცხენი ბექობს მოეფარა თუ არა, ფლატედან უკან დავიწიე, წამოვხტი და რაც ძალა და ღონე შემრჩენოდა გავიქეცი. საშინელი გრძნობა დამეუფლა იმის გაფიქრებაზე, რომ ალ კაბირს უნდა შევხვედროდი. დარწმუნებული ვიყავი,  რომ მის დანახვაზე თავს ვერ შევიკავებდი და პირდაპირ ყელში ვეცემოდი  გამოსაღადრად.  მხოლოდ ცხელი ტყვია თუ შემაკავებდა. ხელის ერთი გაქნევითაც მომკლავდა, მაგრამ არც ეს მაშინებდა, -მისი ხელით  უკვე მოკლულიც  ვიყავი და დამარხულიც. ამიტომ ბოლომდე ვიბრძოლებდი  სანამ ჩემსას არ მივაღწევდი ან  ზედ არ შევაკვდებოდი.  შურისძიება ვერაგულად, მისი ნდობის მოტყუებით ადვილად შემეძლო, მაგრამ იმდენად უკადრებლად სამარცხვინო მეჩვენა, რომ გაფიქრებამაც კი შემზარა.

          გონებას სხვა ფიქრი მიხვრეტდა.
          მინდოდა მისთვის სახეში ის ბრაზი შემესხა,  რაც ამ ექვსი დღე-ღამის მანძილზე ჩემს სულში დაგროვდა. დაუძლეველი სურვილი მკლავდა - ჩემივე საფლავში  ცოცხლად დამემარხა, იგივე ზაფრა რომ გადაეტანა - რაც მე, იგივენაირად გაწამებულიყო - როგორც მე, ისევე ეგლიჯა შიშველი ხელებით გაქვავებული ქვიშა - როგორც მე,  იმ უსასრულო სიცარიელეში, საფლავის კარიდან რომ იწყება, ისევე დაკარგულიყო - როგორც მე.  მასაც ჩემსავით ემკითხავა ცოცხალი იყო თუ მკვდარი და მაინც  უპირატესობა ექნებოდა - ეცოდინებოდა რატომ იყო ცოცხლად დამარხული... ისეთმა წარმოუდგენელმა სურვილმა წამომიარა, მგელივით კბილით გამეგლიჯა მისი  ყელი - რომ სისხლის გემოც კი ვიგრძენი. ერთიანად ცახცახმა ამიტანა და ცალ მუხლზე ჩავიჩოქე. შევეცადე გონება მომეკრიბა და დავმშვიდებულიყავი. 

            - აი ახლა,  ნამდვილად წერას ვყავარ ატანილი. ჯობია გონებას მოვუხმო...რა დროს შურისძიება და დროის კარგვაა...  გზას უნდა დავადგე და  ფარაფრამდე მივაღწიო. საჭმელი არ მაქვს, მაგრამ სამაგიეროდ წყალი მაქვს, ბევრი წყალი.  კაიროში დაბრუნება - აი  შურისძიება ყველა მტერზე ერთად. ბედუინისთვის უკვე  მკვდარი ვარ.  იქნებ არ მომძებნოს და არ  დამედევნოს. ერთ ორ ლოცვას წაიკითხავს საფლავზე, აქლემის ლეშის ნაცვლად ლოდს დადებს და ტუარეგებთან დაბრუნდება. იტყვის რომ  მოვკვდი და დამმარხა. ამენოკალია სიხარულით დაუჯერებს, მილოში ნამდვილად არ დაუჯერებს.  პოლონელს  გვამი ჭირდება და საფლავის გათხრას მოინდომებს, მაგრამ ჰილალე აღარ მიეხმარება.  მისი მიზანი მხოლოდ ალ კაბირია.  ისევ მე და პოლონელი შევრჩებით ერთმანეთს. სანამ აქამდე მოვლენ, რაღაც დროს მოვიგებ, მაგრამ  აქლემი მჭირდება. იქნებ წუხანდელი შეტაკების შემდეგ რომელიმე დამფრთხალი დრომადერი სადმე დაეხეტება და შევეჩეხო. აი მაშინ, ნამდვილად ძაღლი აღარ დაჰყეფს ჩემს ბედს. ჰოი, რა ახლოს ვარ მიზანთან, ფარაფრასთან, პოლიციასთან...

        ფიქრმა დამამშვიდა.  მივხვდი რომ შურიძიებასა და გზის გაგრძელებას შორის, - სწორი არჩევანი მეორე იყო. ბრაზი დიდ ენერგიას მაძლევდა, მაგრამ სამაგიეროდ შურისძიების სურვილი მფატრავდა და მფიტავდა. მაგრამ  სხვა გრძნობაც დამეუფლა, ეს თავისუფლების საოცარი შეგრძნება იყო სიკვდილისგან და საფლავიდან განთავისუფლების შვებით მოსული თავისუფლება.  ბედუინზეც აღარ ვიყავი დამოკიდებული, მისი უსიტყვო მითითებებისთვის ანგარიში აღარ უნდა გამეწია, მუდამ თვალით არ უნდა მეძებნა იყო თუ არა ახლომახლო. ჩუმი შიშით აღარ უნდა წამეკითხა მისი მზერა, -  შეკრულ წარბებს შორის რომ ჟონავდა და სიმკაცრედ რომ იღვრებოდა. მხოლოდ  ჯადარი მენატრებოდა... გონიერი და ულამაზესი  არსება, გულწრფელი თავდადებით  რომ ცდილობდა ჩემს გადარჩენას ყველა შემოყრილი განსაცდელისგან. 

      როგორც იქნა აზრები დავალაგე. თავს ძლივს მოვერიე. ჩემი შელანძღული მოსასხამი თავზე ბურნუსად შევიკარი,  წყლის გუდები მხარზე გადავიკიდე, ფლატეს შემოვუარე და თავქვე დავეშვი. მზის ამოსვლისთვის კარგა მანძილით დავშორდი საფლავს.  სიარულის რიტმი სუთქვას შევუწყე, მზეს ზურგი ვაქციე, სავალი მოვნიშნე და  გზას დავადექი. მზე უკვე კარგად იყო ამოსული, როცა ორიენტირს მივაღწიე და დასასვენებლად ჩავიმუხლე.
     
        ბოლო შვიდი დღის განმავლობაში ლუკმაც არ მქონდა გაღეჭილი,  მაგრამ ჩემდა გასაოცრად, თავს კარგად ვგრძნობდი.  შიმშილით ტანჯვის შეგრძნება არ მქონდა.  ჩემს „ყოფილ დიეტებზე“ დავფიქრდი და მივხვდი, რომ ყოველგვარ დიეტაზე უკეთესი სრული შიმშილი იყო. სისუსტე და თავბრუ არ მაწუხებდა, სუფთა ჰაერით მომარაგებული ფილტვები თავისუფლად სუნთქავდნენ. გონება დაწმენდილი მქონდა, აზრი - ნათელი.  შიში და ცუდი განწყობა ყოველწამს უკან იხევდა. ყველაზე მნიშვნელოვანი  ის იყო, რომ  საჰარას  ყოვლად აუტანელი სამოცგრადუსიანი  სიცხე  თითქმის ასატანიც კი გამხდარიყო. იძულებითი შიმშილი ჩემი ორგანიზმისთვის საშიში კი არა, -  სასარგებლო აღმოჩნდა.  ავადმყოფობა უკვალოდ გამქრალიყო, თითქოს  ჩემს ნაცვლად - საფლავში ის დარჩა.  ფეხსაც თავისუფლად ვადგამდი. მხოლოდ მარჯვენა მხარი მტეხდა. წყალი იმდენი მქონდა რომ ფარაფრამდე ნამდვილად მეყოფოდა, გავბედე და ქვიშით სავსე თმის, დაკაწრული მუხლების, დაშაშრული, დაგლეჯილი ხელების და ჩასისხლიანებული, დამტვრეული ფრჩხილების დასაბანად გავიმეტე.  მხრიდან მოხსნილი სახვევი წყლით დავასველე, სხეული გავიწმინდე და  საფლავის მიწისგან და მტვრისგან განთავისუფლებული ხელახლა დავიბადე. 

        ამასობაში შუადღის გამთანგავი მზე აღმოსავლური შემპარავობით, - ფერებაფერებით წამომადგა თავს. ჰაერი სიმხურვალისგან აიტალღა. გახურებული ქვიშიდან ადენილმა ალმურმა სიმკვრივე შეიძინა და მთელ ახლო ჰორიზონტზე მრუდე, დაკლაკნილ, უსასრულო  გრძელ სარკედ იქცა და  ქვიშის ოქროს  კვარცხლბეკებს "მიეყრდნო."  მზემ ადგილი ოდნავ იცვალა თუ არა თითქოს ალმასით ერთბაშად დაჭრესო,  ვიწრო მაღალ ნაწილებად დაიშალა და გარშემო სარკეების "ტყემ"  ცისარტყელის ფერებად დაიწყო ლივლივი.  მიწისპირზე უამრავი მზე ერთად აინთო. მირაჟმა, ლურჯი ცა სარკეებით დაიჭირა და მიწაზე ფიანდაზად ჩამოფინა.  გარშემო ყველაფერი იისფრად, ცისფრად, ლურჯად, ნარინჯისფრად და მზისფრად აელვარდა. ისევ მომტაცა თვალი საჰარას ულმობელმა სილამაზემ. ათასობით მზე ჩემს წინ ლიცლიცებდა და მე, ჩემი უბრალო, ადამიანური თვალებით მანამ ვუმზერდი, - სანამ მირაჟი არ ჩაქრა.

          გუნება გამომიკეთდა. შუადღის სიცხეში მცურავის და მცოცავების შიში არ მქონდა. ამიტომ  ბარხანის ჩრდილოეთ კალთაზე  მივწექი და ცას შევაცქერდი. დასვენებისთვის მთელი ოთხი საათი მქონდა. ფიქრს ძილი ვამჯობინე, მოსასხამში გავეხვიე და წყლის გუდაზე თავი მივდე. თვალი მივლულე თუ არა,  გონებაში მაშინვე ბედუინის სიცარიელით და სიბნელით სავსე მზერა ამოტივტივდა. ის მზერა,  ფლატედან  ბოლოს რომ  დავინახე.  რას უნდა გამოეწვია ასეთი საშინელი გამომეტყველება  - ვერ ვხვდებოდი. გონებაში მის სახეს ვაკვირდებოდი, ყველა დეტალს ვიხსენებდი, იმ  "რაღაც უჩვეულოს"  ვეძებდი... და ისეთ რამეს მივაგენი, რომ წამიერმა აღმოჩენამ ფეხზე წამომახტუნა... 

          მას თვალები არ ჰქონდა... არ ჰქონდა თუ უჩანდა?! მთელი სხეულით ვიგრძენი რომ მისი ღია ქუთუთოებს მიღმა არაფერი არ იყო, საერთოდ არაფერი... და სწორედ ამ არაფრისგან მოედინებოდა ის თავზარდამცემი უსასრულობა და  სიცარიელე - ასე რომ შემზარა. ამ აღმოჩენამ ისე მაგრად  შემაშინა, რომ უნებურად თავის დამშვიდება დავიწყე.

      "- ღამე იყო, კარგად ვერ დავინახე, სიბნელეში ვერ გავარჩიე !" -  მაგრამ ალღოც რომ მკარნახობდა რაღაც საშიშს და  უჩვევს?!  მისი სხეულის და ნაკვთების იდეალური მოხაზულობა  იმდენად  არაბუნებრივი და გამაოგნებელი იყო, რომ  მუდმივად მაოცებდა. არასოდეს მენახა ასეთი აბსოლუტური პროპორციულობა, ზუსტი სიმეტრიულობა და რაც მთავარი იყო, - სხეულის  ფლობის ასეთი საოცარი უნარი.

          ეს კაცი არც ერთ ზედმეტ მოძრაობას არ აკეთებდა.  ამ უდაბნოში, ეს ნამდვილად იყო სწორი და მიზანშეწონილი საქციელი. ორგანიზმში წყლის  და ენერგიის გაფრთხილება, - ისედაც ჩვევად ჰქონდა საჰარას ყველა ბინადარს.  მაგრამ ბედუინის მოძრაობა ისეთი მოქნილი და ზუსტი იყო,  თითქოს გამოთვლილი ჰქონდა,  რა ძალით უნდა დაეტვირთა სხეული - საჭირო ძალის მისაღებად რითაც  უმოკლეს დროში მიაღწევდა შედეგს. ბევრი სპორტული მიღწევა  საკუთარი თვალით  მქონდა ნანახი.  რამდენიმე ოლიმპიურ ჩემპიონს პირადად იცნობდა ჩემი ოჯახი, მაგრამ ვერცერთი მათგანი, ახლოსაც კი  ვერ მივიდოდა ამ ადამიანთან.
ადამიანთან ?! იყო კი ადამიანი?! რამდენჯერ მომეჩვენა... რომ ... არ იყო...იქნებ არც მომეჩვენა?!..

          ბევრჯერ გამიჩნდა ეს ეჭვი, მაგრამ მერე ისევ გამიქრა. ის დღე გამახსენდა, დაჭრილს მხრიდან ტყვია რომ ამოვუღე.  ნამდვილი სისხლი ნამდვილად სდიოდა მხრიდან. მაღალი სიცხისგან ლამის იწვოდა. ძალიან მძიმედ იყო.  ტყვია სულ  ორი თითის დადებაზე ასცდენოდა გულს და ბეჭთან ჰქონდა მოხვედრილი...მართლაც სასწაულით იყო გადარჩენილი სიკვდილს. თითქოს დიდხანს უნდა ყოფილიყო ცუდად... მაგრამ  არაბუნებრივად სწრაფად გამოკეთდა... გამოკეთდა რომელია, მეც კი მივლიდა მთელი ექვსი დღე... ან ეს წუხანდელი "ფრენა"?!

          ჩვენი მოცეკვავეების მაცქერალი მართლა ვიყავი "ფრენას" შეჩვეული... ლამაზები, მოსხლეტილები, ამაყები - მართლაც ისე დაფრიალებდნენ სცენაზე, რომ ყველა გაოგნებული რჩებოდა. მაგრამ ის რაც წუხელ ვნახე, ყოველგვარ ნანახს თუ  წაკითხულს ათასჯერ მაინც აღემატებოდა... მისი ელვისებური რეაქცია მტრის მოქმედებაზე, მოწინააღმდეგის მოგერიებიდან  მოულოდნელ - თავდასხმაში რომ გადადიოდა, გარემოს სრული და წამიერი აღქმა, მტრის სავარუდო მოძრაობის მყისიერი  გათვლა, მოქმედების უტყუარი სიზუსტე და წარმოუდგენელი სისწრაფე  - ასე თვალსაჩინოდ არასოდეს მენახა.

          თვალდახუჭულმა ისევ ნათლად დავინახე, აქლემზე ფეხით შემდგარმა და თითქმის ალყაშემორტყმულმა, როგორ უბიძგა ფეხებით გაქანებულ დრომადერს, ნახტომის მსგავსი მოძრაობა გააკეთა და აქლემის ზურგიდან მომხდურების თავებს ზემოთ აფრინდა,  ჰაერში ჰორიზონტალურად გაწოლილმა, როგორ მოხაზა სხეულით საკუთარი მკერდის გარშემო სრული წრე და ზედიზედ სამი კაცი ისე სწრაფად მოიცილა წიხლით თავიდან, მხოლოდ მიწაზე დაცემისას მოახერხეს წამოიყვირება.  თვითონ კი, ისე დაეშვა გაჭენებული აქლემის კუზზე, - თითქოს მიწაზე დააბიჯა ფეხი...

        კარგა ხნის ფიქრის შემდეგ მივხვდი რა მომეჩვენა ყველაზე  უცნაურად წუხანდელ  შეტაკებაში...  მას ჰაერში  სხეულის შეკავება შეეძლო, არამარტო შეკავება, წონასწორობის შენარჩუნებაც ისე ძალდაუტანებლად და ჩვეულებრივად გამოუვიდა,  როგორც მე დავდიოდი დანდობილად მიწაზე. აი რა იყო მართლაც გამაოგნებელი. თითქოს ბედუინზე იმ წამებში დედამიწის მიზიდულობის ძალა  საერთოდ არ მოქმედებდა...

        " - იქნებ იმიტომ ატარებს საჰარაში ამდენ დროს, რომ სწორედ ადამიანებს არიდებს თავს... იქნებ არც არის ადამიანი და არ უნდა რომ ვინმემ ეს შენიშნოს... თუ ადამიანი არ არის, - აბა ვინ არის?.. მისი ამბავი, - რაც მომიყვა, ლამის "საპნის ოპერაა". ამას მხოლოდ ტუარეგები ან ბერბერები  თუ  დაიჯერებენ...  მაშ ვინ ხარ შენ ალ კაბირ?  იდეალური  ადამიანი  თუ შენი ალლაჰის  ანგელოზი?  ეს სახელი, ნამდვილად  შენი სახელია?.. ან ჰილალე  რატომაა შენზე ასე ჩაფრენილი, თქვენი ურთიერთობა ხომ გაცილებით მეტია იმაზე,  რაც მიამბე...აბა ჩემი მოკვლის სურვილი რატომ აქვს?! მის ადგილას სხვა,- სტუმრად მიმიღებდა, აქლემს მომცემდა და მეგზურსაც გამაყოლებდა. ყველაზე ცუდ შემთხვევაში  - თავიდან მომიცილებდა და ოაზისიდან ჩქარა გამისტუმრებდა... რას მალავ ალ კაბირ ?! ან რატომ ?! " - ისევ წამომაწვა უამრავი პასუხგაუცემელი კითხვა.

            ფიქრებმა ისე ამრია, დასვენება და ძილი აღარ მინდოდა. ჩემი ოქროს კენჭები მოვსინჯე, ფეხსაცმელები მოვირგე,  ისევ ავიკიდე წყლიანი გუდები და მდუღარება სიცხის მიუხედავად უჩრდილო გზას დავადექი. ყოველ მეასე ნაბიჯზე რამდენიმე წუთით ვისვენებდი, ნახევარ ყლუპ წყალს ვიმეტებდი და უსასრულოდ მივდიოდი... მივდიოდი...მივდიოდი... როგორც იქნა მივაგენი უდაბნოში სწორად სიარულის საიდუმლოს.  გულისცემის, სუნთქვის და სიარულის რიტმი ერთმანეთს უნდა დამთხვეოდა.  "მოკლედ" სუნთქვა ფილტვებს გადახურებისგან იცავდა, გული უკეთ მუშაობდა, პატარა ნაბიჯები ნაკლებად მღლიდა.  მეორე ორიენტირსაც მივაღწიე და საკუთარი "გამარჯვებით" კმაყოფილი დასასვენებლად მოვეწყე. საღამოვდებოდა და უკვე სიფრთხილე მმართებდა. ყველა თავმკერდიანი და ფეხსახსხრიანი, მცურავი და მცოცავი გამოღვიძებას იწყებდა და აქაურობას ცოტა ხანში  ქვიშასავით მოედებოდნენ.

        " - ახლა ყურადღებით უნდა ვიყო და ფეხქვეშ ვიყურო. უკანაც უნდა ვიყურო, წინაც უნდა ვიყურო, მდევარი არ უნდა გამომეპაროს,  ბედუინი თუ დამედევნა, უნდა დავემალო...არც დანა მაქვს, არც ცეცხლი, აფთარსაც უნდა ვერიდო, ასი თვალი და ასი ყური მჭირდება, თუმცა ჩემი ფენეკის ერთ წყვილი ყურიც მეყოფოდა..."  -  გარშემო  ყველაფერი მოვათვალიერე. ადრე, ბედუინის გვერდით უფრო დაცულად ვგრძნობდი თავს, მაგრამ  ახლა უფრო თავისუფლად ვსუნთქავდი და ეს თავისუფლება აღარ მემეტებოდა. ვგრძნობდი რომ ალ კაბირს ჩემზე ძალიან დიდი, უზარმაზარი  ზეგავლენა ჰქონდა, თუმცა მისი მოპოვება თითქოს არც კი უცდია.

            სანამ კარგად არ ჩამოღამდა შეუჩერებლად მივაბიჯებდი. ჩემთვის  დღე-ღამის ყველაზე რთული ნაწილი დადგა. სრული სიბნელე მერტყმოდა გარს. ყველა შეგრძნება ათასჯერ გამიმძაფრდა.  ალ კაბირის წყალობით  ამ დროს,  მთვარის ამოსვლამდე - ავად თუ კარგად  - მეძინა, მაგრამ ყოველთვის სიზმარს ვხედავდი და უფრო დამფრთხალი ვიღვიძებდი. ახლა, მის გარეშე მხოლოდ დღე თუ შემეძლო ძილი, წარმოუდგენელ სიცხეში, როცა ყველაფერი მოძრავი ჩერდებოდა, იმალებოდა და ქვავდებოდა. ღამით  უნდა მეფხიზლა. მთვარის ამოსვლამდე თითქმის უძრავად უნდა გავჩერებულიყავი,  შემთხვევით მცურავისთვის ან მორიელისთვის რომ არ დამედგა ფეხი. ფრთხილად დავიმუხლე, ჩემი მოსასხამი მიწაზე გავშალე და დავაკვირდი, მის ქვეშ რამე ხომ არ მოძრაობდა. ის არაბიც გამახსენდა გველმა რომ დაკბინა. კარგა ხნის შემდეგ დავრწმუნდი რომ მოსასხამის ქვეშ არაფერი იყო. ძლივს გავბედე დაჯდომა და მიწას ხელისგულით დავეყრდენი. 

              სრული სიბნელით გარემოცული უდაბნოს ხმებს ვუსმენდი და მთვარის ამოსვლას ველოდი.
გამახსენდა,  რა საოცარი  შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე იმ პატარა  ფოტომ,  ბავშვობაში მამამ  რომ მაჩვენა. მას მერე წარმოვიდგენდი ხოლმე რომ  მთვარეზე ვიყავი და  ღამის ცაზე დედამიწის ამოსვლას ისე  ვუყურებდი, - როგორც მთვარის ამოსვლას. თვალდახუჭულმა  ძველებურად წარმოვიდგინე, - როგორ ამოდიოდა ვარსკვლავებით მოჭედილ ღამის ცაზე,  ცისფრად  და ნისლისფრად ანთებული ვეებერთელა ბურთი.

      „ -ეს დედამიწაა მამი, მთვარიდან ასე ჩანს. შეხედე როგორი ლამაზია ჩვენი ცისფერი სახლი. ეს მთვარის ზედაპირია...  ჩვენ კი ახლა აი აქ ვართ“ - თითი დაადო მამამ  მოცისფრო ბურთის ნახევარს. „-  ამერიკელმა კოსმონავტებმა მთვარიდან გადაიღეს. ეს ჩვენი საიდუმლო იყოს კარგი?“ - დიდის ამბით დავუქნიე თავი მამას. მას შემდეგ მთვარის ნაცვლად  ცისფრად ანთებულ  დედამიწას ვხედავდი.  ერთხელ დედაჩემმა შეიცხადა კიდეც "ეს ბავშვი დამთვარული ხომ არ არისო," მაგრამ მამამ ეშმაკურად ჩამიკრა თვალი და დედას უთხრა:
        "- ბავშვია, "მთვარობანას" თამაშობს,  ყველაფერი აინტერესებს, გაიზრდება და ბებოსავით ასტროფიზიკოსი გამოვაო."

        ჩემმა ხელისგულმა მიწაზე "დამაბრუნა." მეორე ხელიც დავადე მიწას.  ხელებმა მიწიდან წამოსული  ვიბრაცია მამცნეს, მაგრამ ყველაფერი ძალიან გვიანი იყო.  კუნაპეტ სიბნელეში  რიბირაბოდ დავინახე როგორ მოქროდნენ ჩემსკენ  უცნაური და უზარმაზარი ცხოველები. მათი ბრჭყალები ქვიშას  საზარლად კაწრავდნენ.  ერთმანეთში არეული ღრენა და  წკმუტუნი სწრაფად მოახლოვდებოდა. ცხოველები ზედ მომაწყდნენ, მაგრამ  ნადავლისათვის ერთმანეთს წაეკიდნენ. ერთმანეთს  გამეტებით კბენდნენ, მიწაზე გორაობდნენ, ყეფდნენ და  იღრინებოდნენ. ბოლოს ერთმა ალბათ მეთაურმა იძალა, მთელი სიმძიმით დამეჯახა და მიწაზე გამაკრა. მხრებზე წინა თათებით შემადგა, კბილებდაკრეჭილი ხახა ზედ  სახესთან მომიტანა და საშინლად, გაბმით დაიღრინა. 

      „-აფთრები?!“-  ზაფრანაცემი ველოდი როდის მომაგლეჯდა თავს ჩემს თვალწინ დაღებული ვეებერთელა ხახა.
  ხორხისმიერი  შეძახილი მომწვდა და ჩირაღდნის ნათებამაც იელვა.  თავზე ძაღლები მადგნენ, ოღონდ, სიმაღლით თითქმის წელამდე წვდებოდნენ ადამიანს, მაღალი,  წვრილი ფეხები და გრძელი, თასმასავით კუდები ჰქონდათ, წაწვეტებული თავი, წვრილი წელი და დაცქვეტილი ყურები. მონადირე ძაღლები იყვნენ, მწევრები. მიწაზე რაღაც მძიმე დავარდა რასაც წკუტუნი და  ჩუმი ღრენა მოჰყვა.  ადამიანის გაწყრალი ხმა გავიგონე, მას  მეორე ხმა გაეპასუხა, შემდეგ მესამე...თავზე შავკანიანი ძალიან გამხდარი მამაკაცი დამადგა.  მხოლოდ თეძოსსაკრავის ამარა იყო, ხელში დიდი კეტი ეჭირა და წელზე ბასრი დანა ეკიდა.  წინ წამოდგა, სახეზე ჩირაღდანი მომაშუქა და ისეთი ბედნიერი შეძახილი აღმოხდა რომ სხვებიც მაშინვე მომცვივდნენ. ათნი იყვნენ, მონადირეებს ჰგავდნენ. ყველა კეტით და ბასრი დანით იყო შეიარაღებული. სახეზე ხელებს მისვამდნენ, თმას მისინჯავდნენ, ერთმანეთს გაკვირვებული და გახარებული ეყაყანებოდნენ. ერთი ხელზე მეცა და ენით გალოკა, მერე კი თითი რამდენიმეჯერ გამისვა და გახარებულმა რაღაც დაიყვირა.

          სასწრაფოდ გამთოკეს და დარაჯად ძაღლები მომიყენეს. ის თოკი იყო, რომლითაც  ბედუინმა ერთმანეთზე აქლემები  ქარავნისთვის რომ გადააბა. ახლა ამ თოკით -  ნანადირევის  ფეხები ერთმანეთზე იყო გადაბმული. ეს ჩემი აქლემის, ჩემი საწყალი დრომადერის აგლეჯილი ფეხები იყო. ათასი წელიც რომ გასულიყო, მაინც ვიცნობდი. ტუარეგების სოფლიდან გამოქცევის შემდეგ, მის ყოველ ნაბიჯს ისე ვაკვირდებოდი, რომ გონებაში სამუდამოდ მქონდა ჩაჭედილი. გახარებული მონადირეები მუდმივად ახსენებდნენ ორ სიტყვას, „ტიშიტი“ და „ნმადი“, იცინოდნენ ქათქათა კბილებს აჩენდნენ და თვალები მხიარულად უბრწყინავდათ. 

      ძაღლი აყეფდა. კაცები წამოხტნენ, დანები და კეტები მოიმარჯვეს, ჩირაღდანი მიაგდეს და  სიბნელეში გაიფანტნენ. 

ცხენის ფლოქვების რიტმული თქარუნი თანდათან მკაფიოდ მესმოდა. მოახლოებულმა მხედარმა  ცხენიდან მიწაზე რაღაც ფრთხილად დაუშვა და ხმამაღლა დაიძახა. მის ძახილზე, სიბნელიდან ნელნელა, ერთმანეთის მიყოლებით გამოჩნდენ ნირწამხდარი მონადირეები.

        მხედარი სწრაფად ჩამოქვეითდა და სახიდან ბურნუსი მოიშორა. ველურებმა დანები და კეტები მიწაზე დაყარეს.  ერთბაშად მუხლებზე დაეცნენ და „მანსაააა“ შესაძახეს ზეცას და ხელები ცაში აღაპყრეს.  ნაცნობი ხმა - უცხო ენაზე ალაპარაკდა. ველურები ისეთი მოწიწებით და მოკრძალებით შესცქეროდნენ მხედარს, როგორც მორწმუნე  წმინდა ხატებს ზიარების შემდეგ. მის ნიშანზე ორი კაცი წამოდგა, ერთმა მიწაზე დაგდებული კაცი ფეხზე წამოაყენა და თოკები შეხსნა.  ტყვეს კისერზე დიდი ამულეტი ეკიდა, რომელიც მთლიანად ფარავდა მის გულმკერდს. მანაც სხვებთან ერთად მოიყარა  მუხლი, გულზე ხელი მიიდო და თავი დახარა. მეორე მონადირემ მე შემხსნა თოკები,  თავისიანებთან მიირბინა  და ისევ მუხლებზე დაეცა. 

        მხედარი ჩემსკენ მობრუნდა,  თვალი ირიბად შემავლო და რაღაც უთხრა მონადირეებს.  შავ მოსასხამში გახვეულ ალ კაბირს ჩირაღდნის შუქზე მხოლოდ თვალები  უჩანდა.  თავდახრილი მშვიდად და უსიტყვოდ მელოდა. 

      ამულეტიანი ფეხზე წამოდგა, ბედუინს შეაჩერდა და მოწიწებით მაგრამ ხანგრძლივად ალაპარაკდა.  ბედუინი მშვიდად უსმენდა. ტყვე სწრაფად ისროდა სიტყვებს, სახეზე ხელს ისვამდა და მთვარისკენ იშვერდა. შემდეგ პეშვები შეაერთა,  ისე აწია და დაწია ხელები, თითქოს რაღაცას წონიდა.  მისი  ნათქვამიდან მხოლოდ ის სამი ნაცნობი სიტყვა გავიგე - „მანსა“, „ტიშიტ“ და ნმადი“. ალ კაბირმა უბიდან ქისა ამოიღო და ამულეტიანს მისცა.  მან მიწოდებული ფრთხილად გახსნა თუ არა მთვარის შუქზე ცისარტყელასავით აციმციმდნენ ბრილიანტები. კაცი მაშინვე ფეხებში ჩაუვარდა „ოვესტრე მანსაა მუსსა“  მოწიწებით მიმართა და მადლობის ნიშნად მიწაზე დაემხო. 

        ალ კაბირმა ცხენისკენ მანიშნა. ჯადარმა წინა ფეხებზე დაიმუხლა, წყლიანი გუდა სწრაფად ავიტაცე, ცხენს  ჩუმად მოვექეცი  ზურგზე და კისერზე მივეკარი. ბედუინი სწრაფად მოევლო ცხენს. ჯადარი ნელა დაიძრა. ალ კაბირმა ცხენი ჩრდილოეთისკენ შეაბრუნა და  აღვირი მიუშვა. ამულეტიანი კაცის სიტყვებზე ვფიქრობდი, თითქოს მეცნო ერთი-ორი სიტყვა მეცნო, მინდოდა გამეხსენებინა სად და როდის გავიგე.  ეგვიპტეში ჩამოსვლიდან მეორე დღე ჩემს გონებაში თავისით ამოტივტივდა.  იმ დღეს ბიძაჩემთან ერთად კაიროში ფეხით გავისეირნე.  დიდი სფინქსის ტაძრიდან დასიცხულები დავბრუნდით და ნილოსის პირას, აყვავებული ლოტოსის პატარა ბაღში დასასვენებლად ჩამოვსხდით... 

        "- ვისაც არ უნახავს კაირო, - მას არ უნახავს არაფერი!" - მართალი ყოფილა. - ვთქვი შთაბეჭდილებებით გაკვირვებულმა.
        - მაგრამ ერთმა ამბავმა თვით კაიროც კი გააკვირვა. - მიპასუხა ბიძაჩემმა.
        - ასეთი რა მოხდა?
ბიძაჩემმა გაიღიმა,  წყალი მომაწოდა და მოყოლა დაიწყო: 
        -  იმ დროს, როცა საქართველოში გიორგი მეხუთე "ბრწყინვალე" მეფობდა და თბილისის ზარაფხანაში  ქართული ფული, - "გიორგაული თეთრი" იჭრებოდა, აქ აფრიკაში, დღევანდელი გვინეის,  მალის, სენეგალის, ნიგერის და მავრითანიის ტერიტორიაზე  გადაჭიმულ მალის იმპერიას - დიდი აყვავების ხანა ედგა.  არაბ ისტორიკოსებს,  ალ უმარს, აბუ-საიდ უტმანს, ად დუკკაის და იბნ  ხალდუნს - აღწერილი აქვთ ერთი გასაოცარი მოგზაურობა მალიდან მექაში - ჰაჯის შესასრულებლად.  შავი ქვეყნის, მალის მმართველმა  მსახურებით, მხლებლებით და ასობით აქლემით მთელი საჰარა გამოიარა და  იმ დღიდან რაც კაიროში შემოაბიჯა, მთელ მსოფლიოში  შავი აფრიკის ოქროს სიმბოლოდ იქცა. 

            კაიროს მაცხოვრებლები, არც მანამდე და არც მას შემდეგ, ასეთი სანახაობას არ შესწრებიან.  ქრისტეს აქეთ 1347 წელს,  საჰარადან ოც რიგად მოწყობილი ხუთასი შავკანიანი  მონა კაიროში შემოვიდა.  დიდებული ამალა ველური ბრწყინვალებით  ელვარებდა. თითეულ მონას  ოცკილოგრამიანი ბაჯაღლო ოქროს საცერემონიო კვერთხი ეჭირა.  ქალაქი გაშტერდა. მონების მწკრივის უკან,  ბრწყინვალე საომარ ცხენზე ამხედრებული,  იჰრამით  მორთული მხედარი მეფური დიდებულებით მოაბიჯებდა.  დიდი აფრიკელი მბრძანებელი - მუსა პირველი, მალის იმპერიის უზენაესი მმართველი, ანუ მანსა, ოჯახთან ერთად - პილიგრიმად შემოვიდა  კაიროში, რათა მისი გავლით მექაში ჩაბრძანებულიყო. მას  ოთხმოციათასამდე ბრწყინვალედ მოსილი  მსახური მოსდევდა. მაღრიბელი ბერბერები,  ლისამებით სახედაფარული აქლემების, თხებს და ცხვრის მწყემსები, მსახურები, თანამგზავრები, მზარეულები, პირისფარეშნი,  მეგზურნი და მახარობლები, რომლებიც გაუგებარ ენაზე ლაპარაკობდნენ.   
     
            ამ საოცარი სანახაობის მთავარი განძი გზის ხარჯებისთვის წამოღებული მანსა მუსას ოქროს ხაზინა იყო. ამალას უკან ტონობით ბაჯაღლო ოქროს ზოდებით დატვირთული ასობით აქლემი  მოჰყვებოდა, რომელსაც  შავკანიანი მეომრები იცავდნენ და თითოეულს ხელში ბაჯაღლო  ოქროს  შუბი ეჭირა.  გაოცებული კაირო სწრაფად მოეგო გონს. იმ დღეებში  ქალაქმა დიდი ქონება მოიხვეჭა. მანსა მუსა სუფთა ოქროთი უხვად იხდიდა  ყველა უბრალო წვრილმანისთვის.  არაბი ისტორიკოსების ცნობით, მაშინ მხოლოდ მევახშეებმა იზარალეს. კაიროს ცნობილი ოქროს ბაზარი საერთოდ დაიხურა და მთელი მომდევნო თორმეტი წლის განმავლობაში ვალი და ვახში აღარვის დასჭირვებია.
 
            მაგრამ ყველაზე მეტად კაირო თავად მაინც მანსა მუსამ გააკვირვა. შავი მალიდან, ქალაქი  შავქარვისფერ მმართველს, უდაბნოდან მოსულ, პირველყოფილ უხეშ დესპოტს ელოდა,  მაგრამ მანსა მუსა თეთრკანიანი აღმოჩნდა,  მხოლოდ ოდნავ დაჰკრავდა სპილოსძვლისფერი. თანაც ის,  ეგვიპტელებზე უფრო თავდადებული მაჰმადიანი და მუჰამედის სწავლების ღრმად მორწმუნე მიმდევარი აღმოჩნდა. რა თქმა უნდა დიდი მანსა შორს იყო არაბული მოწიწებისა და თავაზიანობისგან,  ძლივს დაარწმუნეს რომ აუცილებელი იყო პატივი მიეგო კაიროს სულთნისთვის, რომელიც  ფრიად გაოცებული დარჩა ეგზოტიკური მმართველის ფასდაუდებელი საჩუქრებით, თავმდაბლობით, ღირსებით და დიდებულებით. 

            ამ ამბის შემდეგ, ხმელთაშუა ზღვის ყველა ქვეყანამ და მთელმა ევროპამ გაიგო ამ საოცარი კაცის შესახებ, მას  „ოქროს პილიგრიმი“ შეარქვეს და  ამ სახელით დარჩა ისტორიაში. ყველაზე ძვირფასი საჩუქარი ვეროპელი მეფეებისთვის მალის იმპერიის რუქა იყო, რომელზეც ოქროს გვირგვინით შემკული მანსა მუსა ტახტზე მჯდომარეა დახატული,  ხელში ოქროს ზოდი და ოქროს კვერთხი უჭირავს.  დღემდე ის  ყველა ეპოქის ყველაზე მდიდარ ადამიანად ითვლება.

          მუსა პირველი -  კეიტას დინასტიას მიეკუთვნებოდა და ამ დინასტიის დამაარსებლის სუნდიატა კეიტას, იგივე მარი დიატა პირველის ძმისშვილი იყო. მანსას  სიკვდილის შემდეგ, მისი ვაჟიშვილი - მანგანი გამეფდა, მაგრამ სულ ოთხიოდე წლით, გარდაიცვალების შემდეგ მანგანს მცირეწლოვანი ვაჟი დარჩა და ტახტი მუსას ძმამ, - სულეიმანმა იგდო ხელთ. რა ბედი ეწია  მუსას შვილიშვილს, - არავინ იცის. ამბობენ, რომ დიდი მანსას შთამომავლობამ დღემდე მოაღწია და კეიტას დინასტიის ერთი წევრი დღემდე ცოცხალია, მაგრამ ვინ არის, - არავინ იცის  და არც თვითონ ააშკარავებს თავს. იმასაც ამბობენ რომ ეს დინასტია დიდ კოსმიურ სიბრძნეს  ფლობდა, რომელიც სუნდიატა კეიტას დევნილობაში ზეციდან მიეცა და მხოლოდ ვაჟიშვილებს გადაეცემოდათ მემკვიდრეობით.

          - ლამაზი ლეგენდაა. არაბებს უყვართ ზღაპრები.
          - არაბებს უყვართ პოეზია და ზღაპრები, მაგრამ რაც გიამბე, ისტორიული სინამდვილეა. - გააგრძელა  ბიძაჩემმა, -  სამოციან წლებში მალის პირველი პრეზიდენტი  რვა წლის მანძილზე, - გვარად კეიტა იყო, მაგრამ გადატრიალების შემდეგ დააპატიმრეს და ოცი წლის შემდეგ გაურკვეველ ვითარებაში პატიმრობაში გარდაიცვალა. შემდეგ მისი რეაბილიტაცია მოხდა და  მშობლიურ ქალაქში ძეგლიც დაუდგეს. ის ძალიან მაგონებს სუნდიატა კეიტას, მანაც ისევე შეძლო ხალხის გაერთიანება და ქვეყნის სათავეში მოსვლა, როგორც საუკუნეების წინ მისმა დიდმა წინაპარმა... "

          მოგონებიდან  ჯადარის მოულოდნელმა გაჩერებამ გამომარკვია. ბედუინი ჩამოხტა, ცხენი  დააჩოქა, ჩემს ჩამოქვეითებას დაელოდა და უსიტყვოდ გამეცალა, ცოტა ხანში ბარგაკიდებული ორი აქლემით მობრუნდა, მიწაში გათხრილ ორმოში ნახშირი გააღვივა, ზედ ლახმაჯი დააფარა და  პიტნის ჩაი აადუღა. უსიტყვოდ აიღო ლითონის ტოლჩა, ჩაი შეაგრილა და ჭიქა წინ დამიდგა. შემდეგ საუზმეს მიუბრუნდა, თხელ და ხელისგულისხელა ლავაშში ხორცის ნაჭერი გაახვია, ლუკმებად დატეხა და წინ დამილაგა.

          ჩუმად ვიჯექი და არაფერს ვეკარებოდი.
ბედუინიც დუმდა და ხმას არ იღებდა.
        - ვინ იყვნენ ის ნახევრად შიშველი ადამიანები?! - ვიკითხე ჩუმად.
        - ეშმაკის ძაღლები.
        - ვინ?
        - "ეშმაკის ძაღლები" საჰარაში ტიშიტის ზეგანზე მოსახლე აფრიკული ტომია.
        - ეს რა სახელია.
        - ლეგენდის მიხედვით, ისინი ავმა სულმა დასაჯა და დასაგლეჯად თავისი ძაღლები დაადევნა, მაგრამ ადამიანებმა შეძლეს ეშმაკის ძაღლებთან დამეგობრება და უდაბნოში მათთან ერთად განაგრძეს ცხოვრება. მათი სიმდიდრე - ეგ ძაღლები და ხელკეტებია. საჰარაში ყველაზე მარდი და კარგი  მონადირეები არიან. 

        - ტიშიტის ზეგანი  ძალიან შორსაა. თუ არ ვცდები მავრითანიასთან...აქამდე როგორ მოვიდნენ?..
        - მათი ტომი სამასამდე ადამიანსღა ითვლის. კლიმატის ცვლილების გამო ტიშიტიზე ცხოვრება შეუძლებელი გახდა. ამიტომ ახალი საცხოვრებლის ძებნაში ექვსი თვე იარეს და ეგვიპტეში ჩამოვიდნენ, მაგრამ დახლას ოაზისმა არ მიიღო.  ჩადიში უნდათ გადასვლა - ტუბუს ტომთან ახლოს, ტიბესტის ზეგანზე.  ხალხი ბელადს და მონადირეებს დახლასთან ელოდება. 

        - ტუბუ ვიღაა?!.. 
        - "კლდის კაცი.“ ასე ითარგმნება მათი სახელი. ხალხმრავალი ტომია. ტიბესტის კლდოვან ზეგანზე  სახლობენ,  ემი-კუსის მთის ძირას.  იმდენად მაღალი ადგილია, რომ  ზედ ქვიშაც კი ვერ ჩერდება ქარების გამო. "ეშმაკის ძაღლებს" იქ აქლემების და თხების გარეშე არ მიიღებდნენ. ამიტომ ჰილალემ ისარგებლა, ბელადი მძევლად აიყვანა და ნმადის მამაკაცებს შენზე ნადირობა დაავალა.  სანაცვლოდ კი თხებს, აქლემებს და ბელადის განთავისუფლებას დაპირდა  და "ეშმაკის ძაღლები" ჩვენი მდევრები გახადა. ნაწვიმარზე ძაღლების ნაკვალევი რომ შევნიშნე მივხვდი რომ მოგვდევდნენ.

        - საფლავის გარშემოც მათი კვალი იყო?.. მე მეძებდნენ....მერე?
        - ბელადი მე გავათავისუფლე და ნმადებს დავუბრუნე, ძვირფასი ქვებიც მივეცი რომ დახლაში აქლემები, თხები, ცხვარი და ყველაფერი საჭირო იყიდონ.  ამით შენ გადარჩი, მე საშიში მდევარი ჩამოვიშორე, ნმადის ტომიც გადარჩება და ახალ ადგილას დასახლდება.
        - ჰილალეს ტყვე მოტაცე?
        - ადრარი დამეხმარა. 
        - მანსა მუსას რატომ გეძახდა ნმადების ბელადი?!

ალ კაბირი დადუმდა...
        - რატომ ახსენებდა ამ სახელს ბელადი?!.. შენ დიდი მანსა მუსას პირდაპირი შთამომავალი და  "ლომების მბრძანებლის",  სუნდიატა კეიტას, -  დინასტიის წევრი ხარ, მალის იმპერიის პრინცი... შენი საგვარეულო ნიშანი ლომი და მგელია, "სუნდიატას ეპოსის" მიხედვით,  ხომ ასეა? 

        - ეგ იმპერია აღარ არსებობს! აღარც დინასტია არსებობს. გვარის წევრებიც  აქა-იქა შემორჩნენ...
        -  რა გქვია?
        -  ალ კაბირ ანვარ იბნ აბუბექრ ალიშერ ად დინ  კეიტა. 
        -  ალ კაბირ ალიშერ ად დინ კეიტა,  მალის იმპერიის დინასტიის უფლისწულო!  შენ, - ჩემი გადარჩენა აკვიატებულ იდეად გექცა! დაგავიწყდა  რომ ადამიანი ვარ, გრძნობებით, სულით, სიცოცხლის სურვილით და  მომავლის იმედით. მე შენ არ გენდობი!

ალ კაბირი დაკვირვებით დამაცქერდა...
        - შენ,  პრინციპი და ჟინი გამოძრავებს რომ პოლონელს არაფერი დაუთმო და ხელმოცარული დატოვო, -  ბოღმისგან გული რომ გაუსკდეს!  ტუარეგებიც მაგიტომ გადაიკიდე მტრად! ახლა ცდილობ ამენოკალია და პოლონელი ერთად დასვა მშრალზე  და თავისი არ გაატანინო, - რაკი გაბედეს და შენს წინააღმდეგ გაერთიანდნენ! სათამაშოდ მაქციე - "აბა წამართვის"  დიდ თამაშში. პოლონელს, არაბებს და ამენოკალიას გინდა აჩვენო, - რომ შენ ხარ  საჰარას ნამდვილი მეფე !  შენ ხომ  ღირსების შელახვას არავის აპატიებ!  მით უმეტეს პოლონელს. აი ამენოკალია კი ყველაფერს იკადრებს - ოღონდ დაგამციროს და მუხლზე დაგაყენოს!

მთელ შენს "ამ სიკეთეში" -  მე საერთოდ არაფერ შუაში ვარ!  შენთვის ნივთი ვარ, რომელიც შეიძლება მიწაში ჩაფლა და როცა გინდა მაშინ ამოთხარო! თავიდან მართლა მეგონა რომ ჩემი გადარჩენა გინდოდა, მაგრამ ახლა ასე არ ვფიქრობ! შენ პოლონელთან ანგარიშსწორება გინდა!  რაკი ის მოსაკლავად მეძებს, -  მეც შენი თამაშის საგანი გავხდი. ამ დევნის ამბავს ტუარეგები მთელ საჰარას მოსდებენ და თუ ეს თამაში  წააგე, ვიღა იქნები შენ, ალ კაბირ ალიშერ ად დინ კეიტა?!..

იცი?  რა შეიძლება განიცადოს ცოცხლად დამარხულმა ადამიანმა?! რა შეიძლება დაემართოს შავბნელ საფლავში რომ აღმოაჩენს საკუთარ თავს! როცა მიხვდება, იმან რომ  გაიმეტა  ვისაც ენდობოდა! შიში ერთია,  წარმოუდგენელი წყენა -მეორე,  საზარელი სასოწარკვეთილება - მესამე!.. ახლა ეს სამივე გააერთიანე და წარმოიდგინე რომ  ბნელ საფლავში ცოცხლად ხარ დამარხული...

შენს პატივმოყვარეობას მსხვერპლად შემწირე... ცოცხლად დამმარხე... მომკალი!... ახლა ბრილიანტებით გამომისყიდე "ეშმაკის ძაღლებისგან" და გგონია რომ ბოროტება არ ჩაგიდენია?  ფიქრობ რომ  ადამიანის  გადასარჩენად მისი ცოცხლად დამარხვა გამართლებულია?.. ასე პოლონელიც არ მოიქცეოდა! ჯერ მომკლავდა და მერე დამმარხავდა!.. დესპოტი და უსულგულო ხარ! საერთოდ ადამიანი ხარ?! იქნებ არც ხარ!

      ალ კაბირი სიტყვაშეუბრუნებლად და ყურადღებით მისმენდა, დუმდა და ნაღვერდალს დასქეროდა. სიჩუმემ  გამაღიზიანა. ხმადაბლა ვლაპარაკობდი, მაგრამ ჩემს ხმაში და სიტყვებში იმხელა ბრაზი კიოდა, რომ მე თავად დამაყრუა. ყველა კუნთი დამეჭიმა, ერთი სიტყვა მისი მხრიდან და, ვგრძნობდი რომ ვეღარაფერი შემაკავებდა. მაგრამ დუმილი გრძელდებოდა.

      -  პასუხის ღირსად არ მთვლი? - მთელი ამ ხნის შეკავებულმა ბრაზმა ერთიანად გამოხეთქა.

        ალ კაბირმა თვალი გამისწორა, მისი მზერიდან ისევ ის,  წუხანდელი,  უთვალებო, ბნელი და ცივი სიცარიელე მოედინებოდა, თითქოს სული არ ჰქონდა, თითქოს ნაქანდაკარი სხეულის შიგნით არაფერი არ იყო, მხოლოდ სიბნელე და სიცარიელე. საფლავის ნესტიანი სიგრილეც კი ხელახლა ვიგრძენი. თვალმოუცილებად, უემოციოდ მიცქერდა. იმასაც ვერ მივხვდი, - საერთოდ აპირებდა  თუ არა პასუხის გაცემას.  სახეზე ჯერ ირონიამ გადაურბინა, შემდეგ ისევ ნაღვერდალს დააცქერდა და  მისმა მზერამ ნელნელა ისევ თვალებში გადაინაცვლა... 

    -  პოლონელს შემადარე?!
    -  აბა აქ,  ვის შეიძლება შეგადარო ? "ეშმაკის ძაღლებს?"
    -  შენს ევროპულ ფილოსოფიას საჰარაში გროშის ფასიც არ აქვს! იმ ბრილიანტებივით- "ეშმაკის ძაღლებს" რომ მივეცი!
    -  მასხრად მიგდებ?!.. - გაოგნებული შევაცქერდი სახეში.

მის თვალებში ბრაზის ნაპერწკალმა გამაფრთხილებლად გაიკრიალა, ვიგრძენი რომ სადაცაა მეხი გამოტეხავდა.
ხელით ცხენი იხმო. ჯადარი მაშინვე გვერდში ამომიდგა და ჩაიჩოქა. 

      -  ცხენზე! - მომესმა მოკლე და მკაცრი ბრძანება.
      -  არ წამოვალ! არ გენდობი!..
  ალ კაბირმა  ქამრიდან ჩემი დანა ამოიღო და მოწყვეტით მოიქნია. დანა ზედ ჩემს ფეხებთან დაესო. 
      -  თუ გადარჩენა და სახლში დაბრუნება გინდა, ცხენზე შეჯექი, თუ პოლონელი გირჩევნია, მაშინ ორი დღე აქ მოუცადე! ყველაფერს საჭიროს დაგიტოვებ, იარაღსაც მოგცემ და კარავსაც დაგიდგამ!
    -  არაფერი მინდა, მხოლოდ აქლემი და წყალი მომეცი! - დანა  ფეხსაცმლის ყელში ჩავიდე.
ბედუინი თვალმოუცილებლად მომაჩერდა.
    -  წასვლას აპირებ?!
    -  დიახ! 
    -  მარტო?!
    -  მარტო! 
    -  მართლა გგონია რომ მარტოს გაგიშვებ?!
    -  გამიშვებ?!  ნებართვა უნდა გთხოვო ?!
  ჩემს ზურგსუკან ჩქამი  გაკრთა და ინსტიქტმა მიმაბრუნა.  აქლემი შეუჩნევლად წამომდგომოდა თავზე.  ის იყო უნდა მოვბრუნებულიყავი, რომ  აბრეშუმის ქამარი ფეხებზე მარყუჟად შემომეჭდო  და მომცელა,  მაგრამ ძლიერი მკლავი წელზე ისე სწრაფად მომეხვია, რომ მიწაზე დაცემა ვერ მოვასწარი.
      ბედუინმა ზურგს უკან ხელები გამიკრა, ჯადარის ზურგზე ხურჯინივით გადამკიდა, ცხენი წამოაყენა და აქლემებისკენ მიბრუნდა.

                                                                          (იხილე როგორ გაგრძელდა)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
© საავტორო უფლება დაცულია საქართველოს საავტორო უფლებათა ასოციაციის მიერ.