"ტიალო დარიალაო,
                                                                                                                            კლდენი ხარ ცარიალაო..."

        ბინდის ჩამოწოლამდე შეუჩერებლად ვიარეთ. 
        უცნაურად  ჩქარა დაბნელდა. შავ კუნაპეტში  ყველაფერი გაქრა. სიბნელის მიუხედავად, სვლა არ შეგვინელებია. აქლემები ისე დაუმცდარად ადგნენ გზას, თითქოს ისევ მზე ჩახჩახებდა. მეწიანვე აქლემი აღარ ჩანდა. ჩემს აქლემსაც  ვეღარ ვხედავდი. 

      არაფერი ყოფილა არაბულ ღამეზე ბნელი. ეს  უსასრულობის, უძირობის, გაურკვევლობის და მისტიურობის ბნელი და საშიში ნაზავი, თუ ერთხელ გაგიჯდებოდა ძარღვებში, - თავს ვეღარასოდეს დააღწევდი.  ეს მხოლოდ ბნელი ღამე კი არა,  თავდაუღწეველი მარტოობის სრული შეგრძნება იყო, რომელიც უწონადობის და უსასრულობის უძირო ხახაში დაუნდობლად გადაგიშვებდა, უსასრულო სამყაროს პირისპირ შეგატოვებდა და  საკუთარ არარაობას სილასავით გაგაწნავდა სახეში. 

        თვალდაბნელებული მივჩერებოდი შედედებულ სივრცეს. რომ არა აქლემი, რომლის სიარულსაც აყოლილი აქეთ იქით ვირწეოდი, ვერავინ დამარწმუნებდა რომ საერთოდ ვიძვროდი ადგილიდან. 

        ტუარეგთან ალ კაბირის საუბრიდან ცხადი იყო, რომ მანაც არ იცოდა რა გველოდა. ღელვა არ ემჩნეოდა, მაგრამ დაძაბული ფიქრი  მისი მზერიდან მუდმივად ჟონავდა. ჩვეულებრივზე გულჩათხრობილი და მუნჯი გახდა, მთელი გზა ხმა აღარ ამოუღია და აღარც უკან  მოუხედავს. დრომადერები ჩქარი, გაშლილი ნაბიჯით მიდიოდნენ. ჯადარს პატრონის ხასიათი გადაედო, აღარ ცუღლუტობდა, ფეხის ხმაზე ვხვდებოდი რომ გვერდით მსუბუქი იორღით მოგვდევდა, ხან ალ კაბირს ამოუდგებოდა გვერდში, ხან მე. ცხენი ცდილობდა მიმხვდარიყო რატომ არ ვიღებით ხმას, რატომ დავკარგეთ ის ხალისი, ცოტა ხნის უკან რომ გვქონდა. ბოლოს გადაწყვიტა ბედუინთან ერთად ევლო და პატრონს წამოეწია.

ჩემს თავთან დარჩენა ისედაც მინდოდა. საკუთარი თავის გამხნევება მჭირდებოდა. მინდოდა გამბედაობა და სიმამაცე მომეკრიბა, ნებისმიერ განსაცდელს  მშვიდად შევხვედროდი  და მხოლოდ გონებით მემოქმედა. შიშისთვის უფლება არ უნდა მიმეცა რომ გონებაზე გაბატონებულიყო და თავის ჭკუაზე დაეტრიალებინა ყველაფერი.

      მერამდენედ დავრწმუნდი რომ  გრძნობებიდან ადამიანთან ყველაზე ახლოს მდგომი  -  შიში იყო. როგორც კი  ცხოვრებაში რაიმე იცვლებოდა, პირველი ტაცებდა ხელს, მაგრად ჩაეჭიდებდა და აღარ უშვებდა. საჰარაში დაკარგვის შემდეგ - რამდენჯერ გადავეყარე შიშს... ყოველთვის სხვადასხვა გზით, სახით და სახელით მოდიოდა.  ხან დამიზნებულ  ლულად, ხან  მოხეტიალე ქვიშად, ხან გველის უმოძრაო თვალებად, დახეთქილ მიწად, წყურვილად  და შიმშილად. ხან აფთრის ყმუილით მდია,  ხან ყელში წაჭერილი ტუარეგის ხელებით მახრჩობდა, ხან სიზმრებით მთანგავდა, ხან ამენოკალიას მუქარად ჩამესმოდა, ხან მცხუნვარე მზის გულზე მწვავდა და  ღამის სიცივით მყინავდა, მიწაში ცოცხლად დამარხულის  სასოწარკვეთილმა თავზარმა ხომ სამარადჟამო დაღი დამასვა... ახლა შიში  დაუღალავი მდევრის სახით ხომ მომდევდა... წინაც მელოდა  სრულიად ახალი სახელით - "შაითნის დერეფანი."  მაგრამ სულ სხვაგვარი იყო სიბნელის შიში...უსასრულო სივრცეს მაძლევდა და თან ჩემივე კანის კედლებიან უსარკმელო საკანში მკეტავდა. დარაჯად ჩემივე გონებაში ჩარჩენილ ფიქრებს მომიჩენდა და გაურკვევლობაში უცაბედი გადავარდნის უსასრულო მოლოდინი მიხუთავდა სულს.

        ჩემი დრომადერი გაჩერდა და დაჩოქება დაიწყო. ფრუტუნზე მივხვდი, რომ მეორე აქლემიც იჩოქებდა. უნაგირის კეხს ჩავებღაუჭე.  ფეხი სად უნდა დამედგა ვერ ვხედავდი და უნაგირიდან გადმოსვლაზე არც მიფიქრია.

      ბნელ ჰაერში ღამის პეპლებივით  აფარფატებულმა სიტყვებმა  ჩურჩულით გამიფრიალეს ყურთან:
    -  დავისვენოთ. ნახშირს ვერ გავაღვივებ, ღველფის ალი შეიძლება შენიშნონ. აქლემებს შორის თექას გავშლი. მეორე მხრიდან მე ვიქნები...- ხმაურზე მივხვდი, რომ ალ კაბირმა ხელში მოყოლილი ქვები გვერდზე გადაყარა და მიწაზე თექა გაშალა. 
        უნაგირიდან გადმოსულმა  თექაზე ჩავიმუხლე, მოსასხამში გვეხვიე და ჩუმად მივწექი. მსუბუქი ნაბიჯის ხმამ გარშემო შემომიარა და  შეწყდა. ასხლეტილი კენჭის ყრუ ხმაურმა მამცნო, რომ ბედუინი მეორე  მხრიდან ზურგით მიეყრდნო აქლემს.

      გუნებადაბნელებულს უჟმური ფიქრები დამეხვივნენ.  ერთი დღის მზადება საკმარისად არ მეჩვენებოდა.  დერეფანში ლოდებით და ქვებით მოფენილი ზიგზაგად დაგრეხილი გზა, ბევრ ადგილას ალბათ ნაქარალი ქვიშით იქნებოდა ამოვსებული ან  ჩამოხორხლილი ლოდებით გადაკეტილი, ან და შეიძლებოდა ჩიხიც ყოფილიყო და მეორე მხარეს ვეღარც გამეღწია. არ მინდოდა რამეზე მეფიქრა, მაგრამ ძილი  სათოფეზეც არ მეკარებოდა.  ვცდილობდი დამესვენა და არც ეს გამომდიოდა. მარჯვენა მხარი ყრუ,  ასატანი ტკივილით  მწიწკნიდა. შაითნის დერეფანში  გამეფებულ სიბნელეზე და იმაზე დავფიქრდი, რომ იქ  მხოლოდ ცხენის იმედად უნდა ვყოფილიყავი.  ვშიშობდი, რომ ჩემი შეცდომა ან ჯადარს შეიწირავდა ან ალ კაბირს ან... ყველას ერთად მოგვსპობდა. ჩემი საკუთარი სიცოცხლე, რომლისთვისაც აქამდე თავგანწირულად ვიბრძოდი, ახლა რატომღაც, ნაკლებად მაღელვებდა...

      " ბევრზე ბევრი" ... - გამახსენდა ტუარეგის ნათქვამი და ისე სწრაფად წამოვჯექი, რომ ქვებმა ჩქამი გაიღეს.
      - კარაკალები  ნამდვილად გადამფრენი  ფრინველებით და მათი კვერცხებით იკვებებიან! მაგრამ უწყლოდ ხომ ვერ გაძლებენ! რაკი ბევრნი არიან, ესე იგი იქ  წყაროა ან გუბურა... წყალი გადამფრენ ფრინველს იზიდავს! ისინიც იმიტომ არ შორდებიან იქაურობას! მათ იქ ყველაფერი აქვთ, წყალი, საკვები...და მრავლდებიან..."

      - არ გძინავს, ცუდია. - ლამის ყურთან გაგონილმა სიტყვებმა ისე შემაკრთო, თითქოს თვით სიბნელემ ამოიდგა ენა.
      - შაითნის დერეფანში ალბათ წყალია,  კარაკალები ისე ვერ გაძლებდნენ. - მეც  ჩურჩულით გავეპასუხე სიბნელეს. 
      - ცხადია არის და კარგია თუ დაბრკოლებად არ გვექცევა...  - აქლემის უნაგირმა ხრინწით გაიჭრიალა.  ალ კაბირი ალბათ ჩემსკენ მობრუნდა და უნაგირს დაეყრდნო. მხოლოდ წარმოდგენა შემეძლო როგორ იჯდა ახლა...თავისი მოსხლეტილი, შეკრული, ავაზავით მოქნილი სხეულით,  მშვილდივით მორკალული წვრილი წელით, იდაყვით უნაგირზე დაყრდნობილი, მოხრილ მუხლზე მაჯაჩამოდებული. სახეშებურული იმ მხარეს იცქირებოდა, საიდანაც საფრთხეს ელოდა და ცდილობდა წკვარამი მზერით გაეხვრიტა.   

      - ასეთ სიბნელეში იქ როგორ ვივლით...
      - ვივლით...- ჩურჩულის ფრთებით მოფრინდა იმედი. 
      - ამ კუნაპეტში რა უნდა დავინახოთ.
      - ჯადარი და დრომადერები დაინახავენ.
      - როგორ...
      - ჩვენი მხედველობა ძალიან განხვავდება იმისგან, რასაც ჯადარი ხედავს. ცხენი ფერებსაც კი ჩვენგან განსხვავებით, დაღმავალი კლებადობით აღიქვამს:  ჯერ მწვანეს, მერე ყვითელს, შემდეგ  წითელს და ლურჯს. ამიტომ მისი ღამეული ხედვა უნაკლოა. ასეთ სრულ სიბნელეში ოდნავ განსხვავებული ფერის საგანსაც კი კარგად არჩევს. უმცირესი დეტალიც არ გამორჩება.  ახლო მანძილზე კი უმნიშვნელო  ჟესტი,  მოძრაობა და სახის მიმიკაც კი არ დარჩება შეუმჩნეველი. თვალების განლაგება საშუალებას აძლევს გარშემო სამას სამოც გრადუსზე ყველაფერი იდეალურად დაინახოს. ცხენს წრიული ხედვის რადიუსი ოთხი ნაბიჯიდან ეწყება, ამაზე  ახლოს  უკვე თავის მიაბრუნება ჭირდება. ჯადარს მხოლოდ ორი "მკვდარი" წერტილი აქვს რომლის დანახვაც  საერთოდ არ შეუძლია, - შუბლზე თეთრ ვარსკვლავთან და მის მოპირდაპირედ  ყურებს უკან...

      - მამშვიდებ...
      -ეს სიმართლეა. ამიტომ დავდივარ უდაბნოში ცხენით... საჰარაში ახლა მაღალი გამავლობის ჯიპებით ცდილობენ სიარულს, მაგრამ ცხენს ისეთი თვისებები აქვს, აქ საუკეთესო მანქანაც კი ვერასდროს შეედრება. - ზურგს უკან ნაცნობი ფრუტუნი მომესმა, ჯადარი უჩინრად წამომდგომოდა თავს.

    - უცბად მოგაგნო, ერთი ქვაც არ გასხლეტია ფეხქვეშ...  არაჩვეულებრივი ყნოსვა აქვს, ძაღლზე უკეთესი. შენ, თვალახვეულიც კი  ათას კაცში  გამოგარჩევს... ისეთ კლდოვან და გაუვალ ადგილებში გვივლია მე და ჯადარს,  კაცი რომ ვერ წარმოიდგენს... სადაც მანქანა ვერაფერს შეძლებს,  ჯადარი  ჭენებით გაივლის. ცხენებს ლავიწის ძვალი არ აქვთ, ამიტომ მხრების და  წინა ფეხების მოძრაობის  ფართო ამპლიტუდა საშუალებას აძლევთ დიდი სივრცე მოიცვან. არც სიბნელეა მათთვის დაბრკოლება,  არც მანძილი და გზაზე შემოყრილი ლოდები.  მანქანა ხელს შემიშლიდა. სადმე უნდა დამეტოვებინა და მერე მივბრუნებულიყავი. ცხენი კი ყველგან უკან მომყვება, მეხმარება, გონიერია, ერთგული და შეუძლია პატრონი სიცოცხლის ფასად გადაარჩინოს. 

    - ბუცეფალივით...
    - კარგი მაგალითია, ჯადარის საკადრისი!  მშვენიერი საომარი ცხენი ჰყოლია ალექსანდრე დიდს.  თავი გაწირა და პატრონი გადაარჩინა. იმ ადგილას, სადაც ბუცეფალის სიკვდილის შემდეგ მაკედონელმა მისი ქანდაკება დადგა, ახლა ქალაქი ლაჰორია.
      - პაკისტანში? 
      - დიახ, პაკისტანში.
      - ბუცეფალი არაბული ბედაური იყო? 
      - წინაპარი ჰყოლია არაბული, ჩვენებურ ცხენებს "ბიძაშვილად" ეკუთვნოდა. წმინდა სისხლი არ ქონია,  მაგრამ როგორც ისტორია ამბობს, არაბულის საუკეთესო თვისებებით ყოფილა დაჯილდოვებული.  ბუცეფალის ყველაზე გამორჩეული თვისება  - პატრონის გადარჩენის უნარი, არაბულებს ჯიშად მოსდგამთ. ჯადარი კი თვით არაბულებშიც გამოირჩევა. მისი გული ექვსი კილოგრამი და სამასი გრამია, ამიტომ დაუღალავია და ქარზე სწრაფი. თუ მხედარმა არ უმტყუვნა, სასწაულის მოხდენა შეუძლია. შენ მხოლოდ უნდა მიეხმარო.
    -  როგორ?
    -  შეცდომა არ უნდა დაუშვა, ცხენზე გამოძინებული და დასვენებული უნდა შეჯდე. 

    - აქლემი? ისიც კარგად ხედავს სიბნელეში?
    -  გონიერი ქალიც კი, პირველ რიგში მაინც ქალია...-  შედედებული უკუნი ღიმილმა გაათბო. 
    -  დამცინი...
ალ კაბირმა ჩაიცინა, ჩემი გაბუტვა ვითომ ვერ შენიშნა და გააგრძელა:

    - აქლემი მხოლოდ სისწრაფეში ჩამორჩება ცხენს, ისიც უმნიშვნელოდ. დანარჩენში ბევრად აღემატება, მაგალითად  ათასი მეტრის  სიშორეზე ხედავს მოძრავ ადამიანს,  ხუთი ათას მეტრზე ავტომანქანას. წყალს და საძოვარს სამოცი ათასი მეტრის სიშორეზე გრძნობს, ცაზე საწვიმარ ღრუბელს არჩევს და იქეთ მიდის სადაც უნდა იწვიმოს. გახურებულ ქვიშაზე და წვრილ ქვებზე სიარულისას  ფეხები საერთოდ არ ეწვის, დაჩოქილს კი არც მუხლები და მკერდი. არც  შუადღის ცხელი მზე არ აწუხებს, არც შუაღამის სიცივე. საერთოდ  არ ოფლიანდება. სუნთქვისას გამოყოფილ სითხეს, ცხვირის ნაკეცებში იგროვებს და იქიდან პირისკენ უშვებს. კუზი სახურავივით ახურავს და მზისგან გადახურება არ ემუქრება. ხშირი წამწამების წყალობით, ქვიშის ქარიშხალშიც შეუჩერებლად მოძრაობს და თვალები ქვიშით არ ევსება. ცხვირის ნაოჭები ისე აქვს მოწყობილი, რომ ქვიშიანი ქარი ხორხს და ფილტვებს ვერ უზიანებს. უდაბნოს  ხმელი, ეკლიანი მცენარეებით  იკვებება, მშიერი დიდხანს ძლებს, უწყლოდ ათი დღე-ღამე თავისუფლად შეუძლია ყოფნა. მიუხედავად იმისა, რომ საჰარაში წყალი არ არის, აქლემი კარგად ცურავს, ოღონდ ძალიან სასაცილოდ, - გვერდზე დაწოლილი... ღამით დასვენება უყვარს მაგრამ ახლა, ფარაფრამდე ღამეც მოუწევთ სიარული.

      -  მე კი მათი შეურყეველი სიდინჯე და ბრძნული გამომეტყველება უფრო მომწონდა...
      -  მთვარე ამოვა თუ არა, გზას უნდა დავადგეთ. უნდა დაისვენო... დაიძინე... - თბილად  მომიალერსა  დაბალმა  ხმამ და  ჩქამი  მოიყოლა. რომელიღაც პატარა კენჭმა ადგილი იცვალა. ალ კაბირი ფეხზე კატასავით მსუბუქად ადგა.
     
        ისევ  მივწექი. თვალდახუჭული ვუსმენდი  ჩუმ, ლამაზი აღმოსავლური მუსიკასავით  გაბმულ არაბულ  ლოცვას, რომელსაც სრულიად სხვა განზომილებაში მივყავდი. ჩემი სიმშვიდე წვეთობით იზრდებოდა,  მკაცრი გაკვეთილებით მოქანცულს და უსწორმასწორო გზაზე სიარულით თავბურდახვეულს ისე ჩამეძინა, არ გამიგია.

        თეთრმა ნათებამ ქუთუთოებში შემოაღწია  თუ არა, მაშინვე გამეღვიძა.

ვეებერთელა მთვარე პირდაპირ ჩემს წინ, მიწაზე იდო. მისმა ქათქათა ნათელმა თვალი მომჭრა და დამაბრმავა, დედამიწა ფეხქვეშ სიზმარივით გამომეცალა.  მომეჩვენა რომ ჩემი ყველა ძვალი  მთვარის სითეთრეში უცეცხლოდ დნებოდა და მეც  ცვილივით  ვიღვენთებოდი. შეშინებულმა მიწა  მოვსინჯე. ხელში თექა და ქვები  მომყვა, გახარებულმა თვალები მაგრად დავხუჭე და შვებით ამოვისუნთქე: 

      - ზაფხულია, ეკვატორთან ახლოს ვარ, მთვარე ”პერიგეას* უახლოვდება, ამიტომაა  ასეთი დიდი. - ბებოს ასტროფიზიკის წიგნში ამოჩემებული ფოტო და მისი ნათქვამი გამახსენდა, ”პერიგეაზე, - მთვარის სარკე თოთხმეტი პროცენტით უფრო დიდია და ოცდაათჯერ უფრო კაშკაშა, - ვიდრე აპოგეაზეო”... წიგნში აღწერილს, ახლა  თვალით ვხედავდი, როგორ იზრდებოდა ყოველღამ მთვარე და როგორ უახლოვდებოდა დედამიწას. ისიც გამახსენდა, ბებომ რომ უთხრა დედას: ”მთვარის პერიგეა იწყება, საქმეებს თავი დაანებე,  ქმარშვილს ხელი მოჰკიდე და სადმე დაისვენეთო.” დედამ - "ახლა იმდენი საქმე მაქვს, რა დროს ეგააო." ბებომ კი მკაცრად თქვა : ”როგორ ფიქრობ, მთელი ქვეყნიერება გადარეულია ზამთარში და ზაფხულში რომ ისვენებს. ეგ პერიოდები მთვარის პერიგეას ემთხვევა, ესაა არდადეგების და შვებულებების ნამდვილი მიზეზი და არა ზამთრის სიცივე და ზაფხულის სიცხეო.”

      მას შემდეგ, მე და ბებო,  ყოველ წელიწადს ერთად ვითვლიდით  მთვარის პერიგეის დღეებს  და მამას მოვახსენებდით ხოლმე. ის კი ღიმილით ამბობდა, ფიზიკოსის სიტყვა კანონიაო...დედა რომ აწუწუნდებოდა, მშვიდად მოხვევდა მხარზე ხელს და ეტყოდა, "ჩემს სიდედრს მთელი ქვეყანა ჭკუას ეკითხება და შვილმა როგორ არ უნდა დაუჯეროსო"... დედა უცბად მოლბებოდა ხოლმე  დასასვენებლად გამგზავრების სამზადისი იწყებოდა...  მხოლოდ წლების შემდეგ  გავიგე,  რატომ იჟინებდა ბებო დასვენებას.  მთვარის პერიგეის დრო, სუციდებით, ნერვული აშლილობებით და აფექტური მოქმედებების ყველაზე აქტიურ დროდ იყო ცნობილი ასტროფიზიკოსებში და ფსიქიატრებში...

      -” ჰო, ახლა, ისეთი არდადეგები მაქვს, რომ ალბათ ქვეყანა დამნატრის...” - აქეთობისას ჩემს გასაცილებლად მოსული მეგობრები გამახსენდნენ, მაგრამ თვალებზე ღონივრად მოწოლილ ცრემლებს ირონიამ სწრაფად გადაუკეტა გზა. 

        ბედუინი ლანდივით სწრაფად, უხმაუროდ და მსუბუქად მოძრაობდა.  აქლემებს ბარგი აჰკიდა და ცხენს წყალი დაალევინა. სწრაფად წამოვხტი ფეხზე. ჩემმა ჩრდილმა უხმაუროდ გაირბინა ჩემსა და მას შორის მანძილი და მგელ-ლომიან მხარზე შეჩერდა. ალ კაბირი ჩემსკენ ისე მობრუნდა,  თითქოს ჩრდილის სიმძიმე იგრძნო. 

      - ნამდვილად კეფაზეც აქვს თვალები.-ისევ გამიელვა გონებაში.

მის  მზერაში მთვარის სხივმა მწვანედ გაიბრკიალა, შუბლი შეკრა და მივხვდი რომ ისევ  დაიჭირა ჩემი ფიქრი.  უსიტყვოდ მანიშნა რომ დრომადერზე ამხედრების დრო იყო და აქლემი წამოაყენა. ლოდი მოვიშველიე, უნაგირზე ავძვერი და მოწოდებული აღვირი მოვიმარჯვე.  ჩემმა სახელდახელო საწოლმაც ჩემს აქლემზე დაიდო ბინა და ისევ  დავადექით გზას. 

        ჯადარმა ამჯერად ჩემს გვერდით სიარული არჩია.
მთვარის სხივებს, ისე უჩვეულოდ მოეხაზა  მისი იდეალური  პროფილი,  ეჭვიც არ გამჩენია, რომ მითიური პეგასი  მხოლოდ მისნაირი შეიძლებოდა ყოფილიყო, ლამაზი, გულადი, სხივიანი, ერთგული, ძლიერი, იმედიანი  და მფრინავი.

        ის ლეგენდა მომაგონდა რომლითაც ჩემი თავგადასავალი დაიწყო საჰარაში... დიდმა  ალლაჰმა, სამხრეთის ცელქი და თბილი ქარი რომ დაიჭირა,  არაბულ ბედაურად აქცია,  სული ჩაბერა და უთხრა, "გაჯილდოვებ  დიადი ნიჭით - იფრინო ფრთების გარეშეო."
 
    - ფრთებიც კი არ ჭირდება, ისედაც მიფრინავს, პატრონთან ერთად ხომ ღრუბელსაც ფეხქვეშ გაიგებს...- ჩემს გულში, გონებაში და სულში,  ერთბაშად გაჩნდა ჯადარისადმი უსაზღვრო, წარმოუდგენლად  ყოვლისმომცველი  ნდობა. ამ გრძნობამ მთლიანად რწმენით ამავსო და ჩემში დიდი ძალა დაიბადა. ძალიან მიყვარდა ეს საოცარი სულიერი. რამდენჯერ გადამარჩინა, რამხელა გზა გამომატარა...  მაგრამ ახლა რასაც მის მიმართ ვგრძნობდი, - არავის მიმართ არ მიგრძვნია. 

      თავზე გადმოწოლილ ბნელ  კოსმოსს  მშვიდად ავხედე, იმდენი ვარსკვლავი იყო მის სიღრმეში იყო გაშლილი, რომ ნემსიც არ ჩავარდებოდა.  ვუცქერდი ვარსკვლავებით მოჭედილ ღამეს და ოცნების დევნასავით საოცარ სილამაზეს ვხედავდი. აღარ მეშინოდა, რომ  საკუთარი თავი  მოუბრუნებლად გამექცეოდა შავ გალაქტიკაში.  აღარც საჰარას ცივი სიბნელე  მაშინებდა, არც ვებერთელა მთვარე, ქვრივის ჩაშავებული თვალებით რომ დამცქეროდა.  აღარც  ქვიანი და ბნელი გზა მაწუხებდა. ვეღარც ამ უკიდეგანო უდაბნოს უსაზღვროება  მიბნევდა თავგზას ადრინდელივით,- მუდამ შიშიანი ღამეების მათევარს,-  სოროში შეძვრომას რომ მანატრებინებდა ხოლმე. 

    ცივი და კრიალა ჰაერი ღრმად ჩავისუნთქე. ახლა, ჩემი თავი სრულად მეკუთვნოდა და მხოლოდ მე შემეძლო მისი მართვა.

    ჯადარმა დაიფრუტუნა და ლამაზი თავი ფეხზე გამისვა. ქოჩორი გავუჩეჩე  და შუბლზე მოვეფერე. მე ხომ ისევ მისთვის უნდა მიმებარებინა თავი მძიმე განსაცდელში. მისი თვალებით უნდა გამერღვია  წყვდიადი, მისი ძალა უნდა გადმომესხა ძვლებში, მისი ძლიერი გულისცემა ჩემს მკერდში უნდა მეგრძნო, მისი სიმამაცით  უნდა გამევსო სული და ისე უნდა გამევლო თვალუწვდენელი სიმაღლის კლდეებში ჩაკარგული ვიწრო ბილიკი, სადაც ყოველ ნაბიჯზე ველური ფოცხვერის კლანჭი მელოდა.

      კარგა ხანს შეუჩერებლად ვიარეთ.  მთელი ამ ხნის მანძილზე ბეუდინმა მხოლოდ ორჯერ მოიხედა, სახე ჩვეულებრივ ბურნუსით ჰქონდა შებურული, მაგრამ მთვარის შუქზე მაინც შევნიშნე დაფიქრებული მზერა და შეკრული წარბები. ჩემი აქლემი მეწინავეს კვალში მისდევდა. გრძელი კისერი მაღლა აეწია და ძლიერი ფეხებით  ნაბიჯ-ნაბიჯ ზომავდა საჰარას ქვაღორღიან გულმკერდს.  მთელი გზა, გონებაში გაკვეთილებს ვიმეორებდი, ფიქრში ჩემს თავს შორიდან ვუყურებდი და ვცდილობდი შეცდომა არ დამეშვა...

      მოულოდნელად ალ კაბირმა გაჩერება მანიშნა.  ფლატეს პირს მისდგომოდა.  მის გვერდით შევჩერდი, მაგრამ  ჩემსკენ არ მოუხედავს.  არც არაფერი უთქვამს, მაგრამ აქლემის დაძვრას არ ჩქარობდა. ფლატედან გადავიხედე. მინდოდა დამენახა, რას უცქერდა ასე დაჟინებით ჩემი მეგზური.

      ჩვენს ქვემოთ  ფართო, ქვიანი დაბლობი  იყო გაშლილი. ირგვლივ ყველაფერს  მუქი ლურჯი, მოყვითალო, შავი და მოცისფრო იდუმალი  ნათება ეხვია, თითქოს ველზე  მსუბუქად სუნთქავდა გაჭირვალე ნისლი.  ლოდებს  მოყვითალო ფერი დასდებოდათ, თითქოს ქვები კი არა, მრავალჯერ გამდნარი და გაქვავებული მინის ვებერთელა ნატეხები  ეყარა მთელ დაბლობზე, მიწაც აღარ ჰგავდა მიწას, ისიც გამდნარ-გაქვავებულ, მღვრიე მომწვანო-მოყვითალო მინის გაუმჭირვალე მასივად ქცეულიყო.

        ალ კაბირმა აღვირს ხელი უშვა და დასავლეთისკენ მანიშნა.
        ძალიან შორს,  ბნელი ჰორიზონტი  ისე იყო მოჭრილ-მოკვეცილი, როგორც ქვეყნის ის დასალიერი -ზღაპრებში რომ გამეგონა.  ეს  ადგილი ქვეყნიერების  იმ კიდურს ჰგავდა, სადაც ყველაფერი ნამდვილად თავდებოდა: მეც, ჩემი გზაც, მთელი კაცობრიობა და  მთელი ეს სამყარო.  ახლა,  სწორედ ის გზა იწყებოდა, რომელსაც  იქამდე უნდა მივეყვანე.  ერთბაშად  და მთელი შეგნებით მივხვდი, რა საოცარი ნიჭი იყო სიცოცხლე, სიხარული, ადამიანები, აზროვნების უნარი, საერთოდ ყველაფერი... რაც ამ კიდურს აქეთ ხდებოდა.

      დაბლობის  ბოლოს, აღმოსავლეთის ჰორიზონტიდან  ვეებერთელა კლდის მასივი იწყებოდა და დასავლეთისკენ უსასრულოდ იყო გადაჭიმული. თვალუწვდნელი სიმაღლის მთაგრეხილის  უსწორმასწოროდ  დაკბილულ,  ცაში ატყორცნილი  წვეტიან  ღრჯოლებს  მთვარე ნაწილ ნაწილ დაჩეხათ და  მისი მომაკვდავი სითეთრე უსიცოცხლოდ ანათებდა  ოკრობოკრო  მწვერვალებს. 

      სწორედ ამ  კლდოვანი მთაგრეხილით იყო გადაჭრილი მთელი ჰორიზონტი.
      ალ კაბირი ისევ  რაღაცას მანიშნებდა და ხელით ჩემთვის უხილავ კონტურს ხაზავდა. 
      მის ხელს თვალი გავაყოლე.

      მთაგრეხილი, აღმოსავლეთის მხრიდან ზიგზაგოვანი ტეხილით იწყებოდა და ძალიან ჰგავდა მუხლებში მოხრილ,  წვეტიანი ჩლიქებით დაბოლოებულ ცხოველის ვეება ფეხებს რომლებიც კოჭთან ნამდვილივით დაწვრილებულიყო და ჰაერში იყო გაშვერილი.  ეს ფეხები, დასავლეთისკენ ნახევრად მჯდომარე სხეულით გრძელდებოდა.  მხრებზე ამოზრდილი  ვეებერთელა,  ნახევრად გაშლილი ღამურასმაგვარი წყვილი ფრთა, ცაში თვალუწვდენელ სიმაღლეზე  იყო ატყორცნილი. ფრთების  სამკუთხა წვეტებს ისეთ წარმოუდგენელ სიმაღლემდე მიეღწიათ, რომ  მოკაუჭებული ბოლოებით  მთვარეს თვალების დათხრით ემუქრებოდნენ. წელის  მიდამოში,  ნახევარ რკალივით მოხრილი ვეებერთელა სვეტი ამოჩრილიყო. მის შუბისწვერიან  ბოლოს, ცის პერანგი გაეგლიჯა  და გრძელ კუდად ძლიერად მოქნეული, მთვარეს ზედ შუბლზე დასობოდა და ისე გაქვავებულიყო. 

      თეთრი სხივების ანარეკლზე ცოცხალივით ფეთქავდა შევარდნილი მუცელი და  ვიწროდ გამოჩრილი, კლდოვან-ძვლიანი  წამოწვეტებული უშნო  მკერდი. მთები ისე მიწყობოდნენ ზედიზედ ერთმანეთს, რომ ნეკნების და  ხორხის ლოდიანი ხრტილების დათვლა  სათითაოდ შეიძლებოდა.  იდაყვში მოხრილ  მკლავს ღონივრად ეჭირა კისერზე  წამოცმული  ვეებერთელა, უსწორმასწორო,  შუბლგაყოფილი  თავი.  ხახადაღებული დინგს სახე მთლიანად დაეღრიჯა. მოელვარე, ერთმანეთში გაყრილი,  ყვითლად დანთებული თვალების ნათება შუქჩრდილით ისე იცვლებოდა, თითქოს ხამხამებდნენ და ფხიზლად დარაჯობდნენ მისკენ მიმავალ გზას.  ღამის დანისლულ, მოლურჯო სიბნელეში,  ბუნდოვნად მოჩანდა მახინჯ თავზე  გვირგვინად შემომდგარი დაგრეხილი რქები, რომლებიც წვეტიანი ბოლოებით ისე იყო ცაში გაჩრილი, თითქოს მისი პატრონი თავის წამოწევას და ფეხზე ადგომას აპირებდა.     

        აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ, თვალუწვდენელ სიგრძეზე-სიმაღლეზე,  მთელი თავისი ძლევამოსილებით მხართეძოზე გაწოლილიყო ჯოჯოხეთიდან ამოსული სატანა.

      -  ჯაბალ შაითან!!!**...  ღმერთო დაგვიფარე! -  დაზაფრულმა უნებლიედ გადავიწერე პირჯვარი.  ვერ ვიჯერებდი, რომ ასეთი სურათი, მხოლოდ მთვარის შუქის და კლდოვანი ქედის ჩრდილების რიალს შეეძლო გამოეწვია. რომ ეს  ყვითლად დანთებული თვალები, მხოლოდ მთვარის სხივით განათებული უცნობი მინერალის ანარეკლი იყო, ცაში ატყორცნილი ფრთები და კუდი კი მხოლოდ ბუნების ნახელავი... 

      მთელ დედამიწაზე  ყველაზე უკაცრიელ და საშიშ ადგილას,  იქ, სადაც არასოდეს არავინ დაუწყებდა ძებნას და იმ სახით, რომელსაც დღისით ვერავინ დაინახავდა,  თვით  სატანას  ხელთუქმნელი  ძეგლი იდგა. 

      ეს კლდეში გაქვავებული, სამარადჟამოდ შეუმუსრავი ქანდაკი - ალბათ ერთადერთი იყო, რომელიც ზუსტად ასახავდა ბნელი ძალების მეუფის სხეულს, სულს, ძლიერებას  და  უკვდავებას.  თითქოს ჯოჯოხეთში სამარადჟამო, მრავალსაუკუნოვანი შრომით დაღლილს,  მთელი დედამიწაზე ყველაზე უფრო შესაფერისი ადგილი შეერჩია  და დასასვენებლად  წამოწოლილიყო.       

        მთელი სხეულით ვიგრძენი რომ ეს გარემო, იდუმალი, საშიში და  დიდი მაგიური ძალით იყო გაჟღენთილი.  მხოლოდ ახლა შევნიშნე, რომ მთელი არემარე  მკვდარი იყო. თვით ჰაერიც კი, უსიცოცხლოდ და სრულიად  უმოძრაოდ გაშეშებულიყო.  ამ ადგილის გარდა,  თურმე მთელი საჰარა, მე რომ უსიცოცხლო მეგონა, სინამდვილეში ცოცხლობდა, სუნთქავდა, მოძრაობდა. რატომღაც ვირწმუნე, რომ კაცობრიობას, რომელმაც კოსმოსშიც კი შეაღწია, დედამიწაზე ყველაზე დიდი უდაბნო - სრულიად შეუსწავლელი იმიტომ დარჩა, რომ სწორედ ეს ძეგლი იცავდა აქაურობას...
   
        "ჯაბალ მუსსა" , - მოსეს მთა -  რომლის წვერზეც ღმერთმა ათი მცნება უსახსოვრა ადამიანებს, ამავე ქვეყანაში სინაის ნახევარკუნძულზე მდებარეობდა და მთელი კაცობრიობისთვის იყო ცნობილი. დასავლეთით კი, მის მოპირდაპირედ, ზუსტ დიაგონალზე, ნილოსის დასავლეთით, საჰარას მიუვალ ადგილას,  ცივილიზებული სამყაროსგან სრულიად ფარულად, ეშმაკის მთა -  "ჯაბალ შაითანი" აღმართულიყო და მის შესახებ მხოლოდ უდაბნოს მომთაბარე ტომებმა იცოდნენ. 

        იმდენად  მოულოდნელი იყო დანახული, რომ  გაოგნებამ შიშს დაასწრო. სრულად აღქმასაც ვერ ვახერხებდი, რა იყო ჩემს წინ... უცბად დაწმუნებით გამიარა გონებაში, რომ არცერთი ლეგენდა, მითი და ზღაპარი, გამოგონილი არ იყო და ყველა  სინამდვილიდან დაიბადა. შიშმა შემბოჭა და გამთანგა. საშინელი სურვილი შემომაწვა, უკანმოუხედავად გავქცეულიყავი ამ საშინელი ადგილიდან.
   
    - გავბრუნდეთ, გავიქცეთ... - ისე ჩუმად ჩავიჩურჩულე,  თითქოს ჩემს ხმას ქანდაკების გაცოცხლება შეეძლო. 

      ალ კაბირი მეტოქეს თვალით ზომავდა.  მშვიდად იდგა  და ჰორიზონტს ყურადღებით გასცქეროდა. შიშის, ღელვის ან გაკვირვების ნატამალიც არ ემჩნეოდა.
      - დღისით ეს ჩვეულებრივი ჰამადის კლდეებია, საშიში არაფერია...- მშვიდად დამიბრუნა პასუხი,  გზის გაგრძელება მანიშნა და  ფლატედან დაბლობისკენ პირველი დაეშვა.  ჩემი აქლემიც მიყვა  და დაბლობზე ჩადგა ფეხი. დაფიქრებული ვადევნებდი თვალს ცხოველის ტლანქ ნაბიჯებს და ვფიქრობდი, განგების ნება იყო თუ დამთხვევის, რატომღაც სწორედ ეგვიპტეში იყო  თავმოყრილი იდუმალი არტეფაქტების  უმრავლესობა. 

      ეგვიპტეში დაიბადა, გაიზარდა და განდიდა მოსე, ჩვილი იესო  აქ გამოაპარეს... წმინდა გიორგიც აქ აწამეს...  მსოფლიოში უდიდესი  კარნაკის ტაძარი, რომელშიც გაზაფხულის და შემოდგომის ბუნიობისას მართლაც დიდი სასწაული ხდებოდა...სამასი ათას კვადრატულ კილომეტრზე გაშლილი, უშველებელი ქვებით აშენებული უსახურავო ტაძარი მთლიანად ნათდებოდა მზის სხივებით ისე, რომ არცერთი ბნელი კუნჭული არ რჩებოდა...  ჰელიოპოლისის  ცნობილი ლეგენდა ოქროსქუჩებიან ქალაქზე,  ვერცხლით  მოპირკეთებული შენობებით რომ  იწონებდა თავს...  გიზას პირამიდები, რომელთა დანიშნულებაზე ათასგვარი ვერსია არსებობდა და ყველა სიმართლეს ჰგავდა...  დიდი  სფინქსი, აღმოსავლეთიდან დარაჯივით რომ ედგა საჰარას  ჭიშკარს, მისკენ თვალმოუცილებლად იცქირებოდა და დღემდე ვერავინ ხვდებოდა  რას  წარმოადგენდა ეს კაცისსახიანი  და ლომისტორებიანი გიგანტი,  ანდა რას ნიშნავდა მისი მზერის მიმართულება... ისიდას და თოტის  იდუმალი ტაძრები, რომლებიც მნახველისთვის დახურული იყო.

        ბიძაჩემის აზრით, მეოცე საუკუნის ყველაზე დიდი მედიუმის, ედგარ კეისის წინასწარმეტყველება, იმდენად საინტერესო  იყო, რომ მისი შემოწმება მიზანშეწონილად მიაჩნდა. კეისი ამბობდა, რომ  სფინქსის მარჯვენა თათსა და ნილოსს შორის  მდგარ პირამიდაში, - დიდი  ქრონიკის დარბაზი არსებობდა, რომელიც ჯერ არ იყო აღმოჩენილი. იმ დარბაზში ყველა დოკუმენტი ინახებოდა წარსული ცივილიზაციის შესახებ. იქ ყველაფერი იყო,  რაც გადაშენებული ცივილიზაციის მაღალ განვითარებაზე მიუთითებდა: სახელმწიფო მოწყობის სისტემა, მაღალი ტექნოლოგიების შესახებ ინფორმაცია, წამლები, ქირურგიული ინსტრუმენტები,  ტაძრების აღკაზმულობა, ცხრილები, გათვლები, ხელოვნების ნიმუშები,  ჭდეები,  ქსოვილები, მუსიკალური ინსტრუმენტები,  საგანძური და მათი იქ მიმტანთა ნაშთებიც კი. კეისის წინასწარმეტყველების მიხედვით, დიდი სფინქსის მარცხენა თათის ქვეშ, სწორკუთხა კვარცხლბეკში  ასევე დიდი ინფორმაცია ინახებოდა...  მაგრამ ისეთი წყევლა იცავდა, გახსნას ვერავინ გაბედავდა...

        ცხენის  ფლოქვებიდან გამკრთალმა ცეცხლოვანმა ნაპერწკლებმა ფიქრისგან გამომარკვია. გასიპულ დაბლობზე ძლივს მივაბიჯებით.  ჯადარი გვერდიდან  აღარ მშორდებოდა. ნიადაგი მთლად შეიცვალა და  სიარული თითქმის შეუძლებელი გახდა. აქლემებს და ჯადარს მოხარშული შუშის ნიადაგზე ფეხი უცურავდათ.  ცოტა ხანში მეწინავე აქლემმა უცნაური ოჩნობა დაიწყო და გაჩერდა.  ალ კაბირი ჩამოქვეითდა  და  აქლემს წინ გაუძღვა, მაგრამ ახლა ჩემი აქლემი გაჯიქდა.  დრომადრები  ჩუმად ღმუოდნენ და ხვნეშოდნენ,  თავებს იქნევდნენ, უკან იწევდნენ და წინ ნაბიჯის გადაგმაც აღარ უნდოდათ. 

    - რატომ ჭირვეულობენ, რა დაემართათ!
    - ასეთ ნიადაგზე არ უვლიათ და ეშინიათ. შევისვენოთ. მიეჩვიონ. 
    - რა უცნაური ადგილია... თითქოს ქვეყნიერებას მდუღარებამ გადაუარა და ყველაფერი დაადუღა... 
    - ასეც არის. ეს სილიციუმის ორჟანგია რკინის მინარევით, ძალიან მაღალ  ტემპერატურას ქვიშა გაუდნია და მინად უქცევია. 
    - სილიციუმის ორჟანგი?!
    - ამ მინერალს,  ლიბიის უდაბნოს მინას ეძახიან და ყველაზე სუფთა ბუნებრივი მინაა.   
    - სადღაც მინახავს...
    - ფარაონ ტუტანჰამონის ყელსაბამზე დიდი ყვითელი ხოჭო  ლიბიის უდაბნოს მინისაა. 
    - მართლაც, სწორედ იმ ყელსაბამზე ვნახე მუზეუმში...  მაგრამ ფარაონი ჩვენს  წელთაღრიცხვამდე ათას სამასოცდაცამეტი  წლიდან  განაგებდა ეგვიპტეს. ესე იგი სამიათას სამასი წლის წინ უკვე იცოდნენ ამ მინის შესახებ.
    - ძველმა ეგვიპტელებმა ბევრი რამ იცოდნენ გაცილებით უფრო ადრეულ ხანაშიც...საჰარაში რამოდენიმე ასეთი ადგილია. პირველი გილფი ალ კაბირის მიდამოებში აღმოვაჩინე.
    - ბავშვობაში რომ დაიკარგე? რა არის ”გილფი ალ კაბირი” ...

    - "გილფი" - ბარიერს ნიშნავს, "ალ კაბირი" - დიდებულს, დიდს.  ”დიდი ბარიერი” - ჰამადის კლდოვანი მასივია რომელიც მთლიანად გაქვავებულ მინაზე დგას ეგვიპტის, ლიბიის და სუდანის საზღვარზე.  იქვე ”დიდი კრატერია”, ანუ  ”ალ ფუჰე ალ კაბირა,” რომელიც, ვფიქრობ კოსმოსიდან წამოსული  ბირთვული დარტყმის შედეგად გაჩნდა, ისეთივე ბირთვული დარტყმის, როგორიც ტუნგუსიის დიდი აფეთქებაა, რომელმაც მოჰენჯო დარო იმსხვერპლა და ”საჰარას თვალი” გააჩინა.  ამ დარტყმისას  უმაღლეს ტემპერატურაზე, ქვიშა და ნიადაგი  მთლიანად გადნა და მინად  იქცა, ხოლო  დარტყმის ტალღამ  შვიდიათასამდე კვადრატული კილომეტრამდე ფართობზე გააბნია ასეთი მინის ნამსხვრევები. დიდი კრატერის  შემდეგ, - ეს ადგილი ვნახე, მერე სხვა ადგილებიც ვიპოვე ლიბიასა და ალჟირში.  როგორც ჩანს, დედამიწაზე ან დიდი ელექტრომაგნიტური განმუხტვა მოხდა ან  წინაისტორიული ბირთვული ომი... 

    - საჰარას თვალი, ტუნგუსიის დიდი აფეთქება, მოჰენჯო დარო, აღდგომის კუნძული, ტიტიკაკას ღრმული... ესე იგი შენ ხარ ის  "ფრიად სწავლული არაბი გეოლოგი, რომელიც უდაბნოში ბედუინივით ცხოვრობს"... შენს შესახებ თვითმფრინავში გავიგე, ვიღაც გეოლოგი რიშატის სტრუქტურაზე გვიყვებოდა და  შენი  ვერსიის  შესამოწმებლად მიდიოდა  ნუაკშოტის ექსპედიციაში. 
    - მე გითხარი რომ გეოლოგი ვარ... 
    - მაგრამ არ გითქვამს რომ მეცნიერი ხარ, თანაც იმდენი რამ დამიმალე, რომ... მაშ შენ ახლა მავრითანიაში, უადანში უნდა იყო,  იმ ექსპედიციაში, - საჰარას თვალზე...
    - დიახ, მაგრამ აქ ვარ და არ ვნანობ.  -  ალ კაბირმა  ჯადარს  ტყავის  ”ჩექმები”  ჩააცვა და აქლემებისკენ მიბრუნდა. დრომადერები  ჭირვეულობდნენ, მაგრამ ბოლოს მაინც დაემორჩილნენ ბრძანებას და ტაატით წამოდგნენ. 
   
      ახლა წინ ჩვენ მივდიოდით,  ჯადარი და აქლემები უკან მოგვყვებოდნენ. მათი ნაბიჯი უფრო გაბედული გახდა. 
ალ კაბირი დაწინაურდა.  სავალს არჩევდა.  ყველა ნაბიჯზე ნიადაგს ამოწმებდა და მანიშნებდა ზუსტად  მის კვალზე მევლო. ისევ დავაფასე ჩემი ფეხსაცმელები,  ფეხი  არ მიცურავდა  და მშვიდად მივაბიჯებდი ნახევრად გამჭირვალე, მღვრიე მოყვითალო ფერის მოლიპულ გზაზე. 

      მთვარე დასავლეთს წაადგა თავზე და ღამურას ფრთების წვეტებს გაუსწორდა. 
წინ ნელა მივიწევდით, დაბლობს ირიბად ვსერავდით და  ყოველი ნაბიჯის გადადგმაზე ვუახლოვდებოდით კლდოვანი მთაგრეხილის  წვეტიან, ორად გაყოფილი ჩლიქებს. მთელი ღამე შეუჩერებლად მივდიოდით.  მთა თვალდათვალ იზრდებოდა, მთვარე კი თვალდათვალ ფერმკრთალდებოდა. რიჟრაჟის მოწევნასთან ერთად ნელა ნელა იცვლიდა ელფერს ჰამადის კლდოვანი მასივი და ჩემთვის კარგად ნაცნობ ჩვეულებრივ კლდეებს  ემსგავსებოდა. 

        ცისკრიდან განთიადი იბადებოდა, როცა ორიენტირს მივაღწიეთ, კლდის თაღიან შესასვლელში შევაბიჯეთ და შევჩერდით. უკვე  შაითნის დერეფანში ვიყავით.

      სწრაფად თენდებოდა.  მზის ამოსვლის ჟამი დგებოდა.  დაკვირვებით ვათვალიერებდი დერეფნის კლდოვან გვერდებს. გარედან ყველაფერი სხვაგვარად გამოიყურებოდა, მაგრამ  შიგნიდან  დერეფნის გვერდები სწორად  ამოყვანილ  კედლებივით აჭიმულიყვნენ და მართ კუთხეს ქმნიდნენ მიწასთან.  თითქოს  კლდეები ბასრი დანით კარაქივით იყო გაჭრილი და განზე აქეთ-იქით გაწეული. კლდის წვერებზე შერჩენილი ლურჯი კაბის ნაგლეჯივით  მოქანავე ცას ძლივს ვუწვდინე თვალი.

      - "დარიალის ხეობას მიაგავს, ოღონდ იქ თერგის ღრიალი აყურებს ყველაფერს, აქ კი  როგორი  სიჩუმეა... მხოლოდ კლდეები, კლდეები, კლდეები, ასჯერ უფრო მაღალი ვიდრე დარიალში..."  - გავიფიქრე და ახლა მიწას დავაცქერდი. დერეფანში უდაბნოს ჩვეული ნიადაგი იყო. ქვაღორღიანი და ალაგ ალაგ ქვიშიანი. 

        დაოსებული დავვარდი მიწაზე,  დაღლილობისგან და დაძაბულობისგან განძრევის თავი აღარ მქონდა.  აქლემებმაც თავისით დაიჩოქეს, ერთმანეთზე კისრები გადააჭდეს და ამოიხვნეშეს, ჯადარი კმაყოფილი აფრუტუნდა. ბედუინმა  აქლემებს ბარგი ჩამოხსნა, მიწაზე მოეწყო, დრომადერს ზურგით მიეყრდნო და კლდეს შეაჩერდა...

        თვალი რომ გავახილე რაღაც ძალიან მეუცნაურა. ალ კაბირი მთლიანად შეცვლილიყო...ბედუინური გალაბა, ხალათი, ბურნუსი და უკალი  სადღაც გამქრალიყო. ახლა გეოლოგის ხაკისფერი სამოსი ეცვა,  ფეხზე მძიმე ფეხსაცმელი მოერგო ლურსმნის წვეტიანი ძირებით,  წელზე ქამარი ერტყა, ზედ თოკი და სამკბილა ღუზისმაგვარი ჩანგალი ეკიდა. თავზე ხაკის ქუდი შებრუნებულად ეხურა და კეპი უკან ჰქონდა მოქცეული.  ადრარის მოტანილი ჩანთიდან მთელი ბარგი ამოელაგებინა,  მიწაზე გაეშალა და ყურადღებით ათვალიერებდა.

ახლა სულ სხვანაირი იყო, სრულიად სხვანაირი...  მთასვლელს ჰგავდა და ძალიანაც ადამიანური იერი ჰქონდა. საოცრად უხდებოდა ხაკი მის მწვანე თვალებს, გეოლოგის უხეში სამოსი კიდევ უფრო გამოკვეთილად აჩენდა იდეალურ სხეულს, სამაგიეროდ მის მოქნილობას მთლიანად ფარავდა და უდიდესი ძალა იგრძნობოდა ყოველ ნაკვთში. ვიჯექი და ვფიქრობდი რომელ სამოსში უფრო მიმზიდველი იყო ეს კაცი...  ევროპულ კოსტუმში წარმოვიდგინე და დავრწმუნდი, რომ ნებისმიერი ბრენდი  დაუფიქრებლად გადაუხდიდა მილიონებს თუნდაც ერთ  ფოტოში.  იმასაც მივხვდი რა ანიჭებდა ასეთ იდუმალებას...  არაბული სამოსი, ბურნუსით შეხვეული სახე, მირაჟებად მოლივლივე თვალები და... დუმილი.
   
    ალ კაბირმა დახვეული თოკი მხარზე გადაიკიდა, სამკბილა ჩანგალი წელზე მოისინჯა, ხელში წერაყინი მოიმარჯვა და  კლდის ნაპრალზე შედგა  ფეხი.  ისევ გამაკვირვა ამ კაცის უნარმა.  ისე მშვიდად და სწრაფად მიიწევდა ზევით და ზევით, რომ თითქოს  პიტალო კლდეზე კი არ იყო დაკიდებული, არამედ  უბრალო აღმართზე  ედო გზა. ყოველ ”ნაბიჯზე” ლითონის მოკლე ძელებს ასობდა კედელს,  მაგრად აჭედებდა, ხელქვეშ საყრდენად  და ფეხქვეშ საფეხურად იყენებდა.  ისეთი საოცარი სანახავი იყო მისი მოძრაობა, რომ ნებისმიერს  მოსტაცებდა თვალს, ეს კლდეზე ცოცვა კი არ იყო,  - არამედ კლდეზე სიარული.  მზის ამოსვლისას  უკვე  ”ეშმაკის ჩლიქზე”  იდგა და გარშემო ყველაფერს ათვალიერებდა... ჯერ დერეფანს  დააცქერდა დაკვირვებით და დიდ ხანს, შემდეგ აღმოსავლეთს მიაჩერდა... ბოლოს  ჰაერში გაწვდილ ”ეშმაკის ფეხს”  თოკი მარყუჟით გადააცვა, დაწვრილებულ ”კოჭის სახსარს”კარგად დააკვირდა.  ხელით მოსინჯა და თოკზე დაკიდებული  სწრაფად დაეშვა ქვემოთ. 

    - სხვა შემოსასვლელი ამ დერეფანს არ აქვს. ეს გზა უნდა ჩაიკეტოს. მდევარი ვერ უნდა შემოგვყვეს.  -  მშვიდად თქვა და ეშმაკის კოჭს მიაჩერდა დაფიქრებული.- ბზარი აქვს. რომ გადავტეხო და  ჩამოვაგდო,  შემოსასვლელს მთლიანად დაკეტავს.  მაგრამ ამ სიჩუმეში კლდის მონგრევის ხმა  ძალიან შორს გავარდება და  მდევარი გაიგებს... - ალ კაბირმა ფეხი ლოდის პირზე შედგა იდაყვით დაეყრდნო,  დაფიქრდა და  მიწაზე გაშლილ ბარგს დააცქერდა. თვალით ეძებდა  რა შეიძლებოდა გამოეყენებინა  ჩანაფიქრის ასასრულებლად.  მეც ბარგს დავაცქერდი... ძალიან გონივრულად იყო შერჩეული  ყველაფერი. თითოეული ნივთს  ერთდროულად რამოდენიმე დანიშნულება  ჰქონდა და იდეალურად მოხერხებული იყო მოსახმარად.

    - ეს რა არის? - ხელში ავიღე ყავისფერი ბოთლი რომელშიც რაღაც სითხე ესხა და თავი მაგრად ჰქონდა დაკუპრული...
    - ძმრის ესენცია, წყლის დაზოგვის საშუალებაა, წყალს მომჟავო გემოს აძლევს და ძალიან ცოტაც საკმარისია წყურვილის მოსაკლავად.
    - ეს? - ახლა თეთრი ფხვნილით სავსე წიგნის ხელა პაკეტი ავიღე ხელში.
    - საჭმელი სოდა...საველე პირობებში მოწამვლისგან დამცავი საშუალება.
    - მაშინ ყველაფერი ადვილად მოხერხდება. - შევძახე გახარებულმა. 
    - რას აპირებ?
    - ერთ ქიმიურ ცდას, რომელიც  გზის გადაკეტვაში დაგვეხმარება.  კლდის ბზარს  სითხით ამოვავსებთ, სითხე მაშინვე  ყინულად იქცევა,  გაფართოვდება და ბზარს მთლიანად გახეთქავს.  ჩლიქის წვერზე მობმულ თოკს,  ჯადარი მეორე ბოლოთი მოპირდაპირე მხარეს გაქაჩავს,  კლდის ნატეხი პირდაპირ წვეტიანი ჩლიქით წამოვა ქვემოთ და  მიწაში საკუთარი სიმძიმე ისე ღრმად ჩაასობს, მისი დაძვრა შეუძლებელი იქნება. 

    - ყინული? 
    - ყინული, მაგრამ ცივი კი არა, ცხელი ყინული...ჩემი ჩაფხუტი მომეცი, სოდა, ძმრის ესენცია და წყალი მინდა.  შენ ბზარი ცოტათი მაინც უნდა ჩააღმავო ისე, რომ შიგნით სითხე შეაკავოს. 
    - ნატრიუმის აცეტატი?!.. ძალიან, ძალიან გონივრულია... ხმაურსაც თითქმის არ გამოიწვევს.
    - სკოლაში ხშირად ვერთობოდი,  მეგობრებს ვუჩვენებდი, ყინულს თვალდათვალ ვაკეთებდი, თითოეული წვეთით სტალაგმიტებს ვაშენებდი და მათ გაკვირვებას საზღვარი არ ჰქონდა...
    - პროპორციები გახსოვს?
    - ერთი ერთზე...
    - ნახშირს გავაღვივებ და ბზარს გავაღრმავებ.

    მოწოდებულ ჩაფხუტს წყალი გამოვავლე და სუფთად მოვამშრალე.  ძმრის ესენცია წყალში გავაზავე. ჩვეულებრივი სუფრის ძმარი მზად იყო.  პაკეტიდან  ჩაფხუტში იმდენი სოდა გადმოვყარე, რასაც ძმარი გახსნიდა. ქიმიური რეაქცია დაიწყო.  ჩაფუტიდან  ძმრის სუნი ამოვარდა, ცოტა სოდა ჩავამატე, ახლა სოდის სუნმა იძალა და ისევ დავამატე ძმარი, ჩაფხუტი შევანჯღრიე და რეაქციის დასრულებას დაველოდე. როგორც კი ბუშტუკები გაქრა, ნაღვერდლებზე შემოვდგი და  სულს მანამდე ვუბერავდი, სანამ სითხის ზედაპირზე აპკი არ გადაიჭიმა. გაცხელება საკმარისი იყო.  ჩაფხუტი გადმოვდგი და შეგრილებას დაველოდე.  ზედ სუფთად გადავაფარე ტილოს ნაჭერი შიგნით რაიმე რომ ჩავარდნილიყო,სითხე - წამში დაკრისტალდებოდა. 

    ალ კაბირი  უკვე კლდიდან დაბლა ეშვებოდა.  იმ სიმაღლეზე გაჩერდა რომ ჩაფხუტი მიმეწვდინა. ფრთხილად გამომართვა და ძალიან ნელა დაიწყო ასვლა. ახლა  მხოლოდ ცალი ხელით ეჭიდებოდა კლდეზე დასობილ საფეხურებს და წელზე შებმულ თოკს  მხოლოდ დაზღვევის ფუნქციას უნარჩუნებდა.

      მზე კარგად იყო ამოწვერილი, როცა ალ კაბირი კლდეს წვერზე მოექცა და ხელით მანიშნა, რომ მშვიდობიანად ააღწია. კლდის ბზარში სითხე ერთბაშად ჩააპირქვავა,  ჩაფხუტი დაბლა ისროლა, თოკს მოეჭიდა და სრიალით წამოვიდა ქვემოთ.  ვხედავდი როგორ გამოიბერა ყინულები ბზარის ნაპირებიდან, მთელი ”ჩლიქი” უცბად გადათეთრდა და ცხელი ყინული მოიგდო.
ალ კაბირმა თოკის ბოლო რვიანის ფორმის მარყუჟივით მოკეცა... ცხენს მკერდზე შემოარტყა და ჯადარს გავაზე უბიძგა... ცხენი ადგილიდან მოწყდა...თოკი ლარივით გაიჭიმა...  კლდემ გაიტკაცუნა და ყინულზე გადაიხსნა...ნატეხი  გადმოვარდა, წვეტიანი ბოლოთი საშინელი სისწრაფით წამოვიდა  ქვემოთ და მიწაში შუამდე ჩაესო... მიწა გასკდა და  ობობას ქსელივით მოიდო ბზარები. 

      შემოსასვლელი მთლიანად ჩაიკეტა.  ბზარში შემორჩენილი სითხე  კლდის ნაპრალებზე წვეთავდა,  თვალდათვალ  სტალაგმიტებს აშენებდა და აქა იქ შემორჩენილ ჭუჭრუტანებს მაგრად გმანავდა.  სიხარულისგან ლამის ავცეკვდი და ტაში შემოვკარი... ძალიან მიხაროდა რომ ჩვენმა მცდელობამ გაამართლა მდევარს გზა გადაეკეტა და  ეშმაკს კოჭი მოტეხა... 

      ალ კაბირი ისევ კლდეზე ეკიდა, ოღონდ ახლა ლითონის ჩაჭედებულ  საფეხურებს აძრობდა, აბგაში ილაგებდა და თავქვე სწრაფად მოიწევდა.  მიწაზე ფეხი რომ ჩამოდგა, შევნიშნე რომ ქამარზე დაკიდულ ჩანთაში ორიოდე მოვარდისფრო ფერის ლოდის ნატეხი ედო. ნატეხები ვეებერთელა ლოდზე დაალაგა და გარემო მოათვალიერა.

    ჩემს წინ ახლა იდუმალებით მოცული ბედუინის ნაცვლად თავის პროფესიით დაკავებული გეოლოგი იდგა. იმდენად დიდი იყო სხვაობა წინანდელ და ახლანდელ ალკაბირს შორის,  - დაჯერებაც კი მიჭირდა რომ ერთი და იგივე ადამიანი იყო.
ამასობაში მან ბრტყელძირიანი ლოდი აქლემს თოკით  მოათრევინა  და ვარდისფერ ნატეხებზე  ბრტყელი პირით წამოაპირქვავა. აქლემი კარგა ხანს წრეზე ატარა. ლოდები შუაში მოყოლილ კრისტალებს ხრაშუნით ფქვავდნენ. აქლემმა მშვიდად გადაათრია ლოდი და ალ კაბირმა ფქვილად ქცეული ვარდისფერი ნატეხებიდან ხელით მტვერი მოაგროვა. 

      -ეს რა არის?
    - ეს კლდები სილვიტის ძარღვებითაა სავსე.  სუფთა კალიუმის ქლორიდია. მშვენიერი საბადო ყოფილა ეს  ეშმაკის მთა. 
    - რისთვის უნდა გამოიყენო?
    - დენთისთვის კალიუმის გვარჯილა გვჭირდება. ადრარის ლისამს ლენტებად დავხევთ დენთის  ფაფაში გავავლებთ და ცეცხლგამტარ ზონრად ვაქცევთ. ლისამის სიგრძე ორმოცი მეტრია... ცეცხლოვანი სერპანტინები კარგად გაანათებენ. კარაკალებს დენთის კვამლი და ცეცხლის სინათლე ცოტა ხნით მაინც დააფრთხობთ, არც გოგირდის სუნი  მოეწონებათ. 

    - ესე იგი სიბნელე დიდი საფრთხე არ ყოფილა...- წამოვიძახე გახარებულმა.
    -  თავდაპირველ  მონაკვეთს ღამით გავივლით. 
    - რატომ?
    - აქლემები წყნარად არიან, წყალს ვერ გრძნობენ, ესე იგი უახლოეს ასიოდე  კილომეტრზე წყალი, როგორც დაბრკოლება არ გვემუქრება. კლდის წვერიდან დავრწმუნდი რომ  ორ მაგდენ მანძილზეც არ უნდა იყოს წყალი. დანარჩენს ალბათ გავუმკლავდებით. გუდაში ნახშირი და ნაცარია. ნახშირი სუფთად ამოალაგე, ნაცარი ბამბის ტომარაში გადმოყარე და წყალში ჩადე.  ხელით მოწურე, რომ ნაცარი წყალში გაიხსნას, ნაჯერი სუსპენზია უნდა მიიღო...

  - მივხვდი! კალიუმის ნახშირჟანგი გვჭირდება, კალიუმის კარბონატი, ანუ პოტაში... ახლავე!

სწრაფად დავიწყე დავალების შესრულება. ნაცრიან ტომსიკას დაუსრულებლად ვალბობდი და ვწურავდი სანამ წყალი ფაფად არ იქცა. ჩაფხუტი კარგად შევაჯანჯღარე, ფაფასავით სითხე ატიპტიპდა. ნაცრით გაჯერებული ხსნარი მზად იყო.  ჩაფუხტი ნაღვერდლებზე შემოვდგი, ალ კაბირმა ხის კოვზი მომაშველა, დავიმუხლე და  მორევა დავიწყე. გამახსენდა პეტრე პირველმა პოტაშის დამზადებაზე სახელმწიფო მონოპოლია რომ გამოაცხადა. დენთი ხომ თავისთავად ჭირდებოდა ზარბაზნებისთვის, მაგრამ პოტაში საუკეთესო სასუქიც იყო. ჰოდა გონიერმა მეფემ კარგი შემოსავალი გაუჩინა ქვეყანას.

დევის დედასავით ვხარშავდი  და ვურევდი ნაცრიან ფაფას სანამ არ ადუღდა,  წყალი მთლიანად არ აორთქლდა და ამოშრა.
ცოტა ხანში, ხელში პოტაშით თითქმის ერთი მესამედით სავსე ჩაფხუტი მეჭირა.  ალ კაბირმა ჩემი ნაშრომი შეამოწმა, პოტაში ხელში მოსრისა და მოწონების ნიშნად თავი დამიქნია, ზედ სილვინიტის ორჯერ მეტი ფქვილი დააყარა, კარგად შეურია ერთმანეთში ზედ წყალი დაასხა და ისევ ნაღვერდალზე შემოდგა,  აადუღდა  და შეაგრილა. ჩაფხუტის ძირზე ფენოვანმა კრისტალებმა დაიწყეს დაბადება. უამრავი კრისტალი დაგროვდა. ალ კაბირმა ისევ გაიმეტა წყალი, კრისტალები  ამოალაგა და კარგად გარეცხა. დარჩენილი ხსნარი ისევ ცეცხლზე შემოდგა და იგივე პროცესი რამდენჯერმე გაიმეორა. სუფთა კალიუმის გვარჯილა ლოდზე  კრისტალებად დახვავდა.  კრისტალები და  ნახშირი ცალკ ცალკე ქვით დანაყა  და პაკეტიდან გოგირდიც წამოყარა.  რაღაც საწყაოსმაგვარი ფოლადისფერი ჭურჭელი აიღო, ფხვნილები აწონა, ერთმანეთში გადაურია და საცდელად მცირე ნაწილი ნაკვერჩხალს დააყარა.  ფხვნილმა იფეთქა და შავი კვამლი და გოგირდის სუნი დაატრიალა. 

    --მზადაა! ნილნა, ლისამს ნახევარი ჩამოახიე,  სამი თითის სიგანეზე მთელ სიგრძეზე ლენტებად დახიე და სერპატნივით დაახვიე. ეს ფხვნილი ჩაფხუტში ჩაყარე, ზედ ცოტა წყალი დაასხი,  ფაფად აქციე, ოდნავ შეათზე და შიგნით ნაჭრები ჩაალაგე. როცა ფაფას კარგად მოიდებს,  ამოიღე და მიწაზე გაშალე ისე რომ კარგად გაშრეს.

      ისევ სწრაფად და უხმოდ დავიწყე ახალი დავალების შესრულება. ალ კაბირმა კალიუმის გვარჯილის ნაწილი ცალკე წამოყარა,  კლდის ძირას დაიმუხლა,  გუდიდან თითის სიგრძე ლითონის რამდენიმე გულა ამოალგა და რაღაცის მზადება დაიწყო. 

    მზე უკვე შუბისტარზე იყო მოწეული, როცა ლენტების მიწაზე გაშლა დავასრულე.
    ალ კაბირსაც მოემთავრებინა მზადება, კლდიდან თოკი ჩამოეხსნა, თოფს და პისტოლეტს წმენდდა,  ცეცხლზეც უკვე ჩაი დუღდა.

ჩუმად ვისადილეთ. კარკადეს ცხელი ჩაის მომჟავო გემო ძალიან მსიამოვნებდა. ოდნავ მშვიდად ვგრძნობდი თავს, მიხაროდა, რომ რაღაცით მაინც მოვემზადეთ და ცარიელი ხელებით აღარ ვხვდებოდით ახალ განსაცდელს.  ალ კაბირმა წყლის მარაგი შეამოწმა,  ცხენს ანაბსიები მისცა და წყალი დაალევინა. მზის სიმხურვალემ ნაჭერი უცბად გააშრო, ახვეული სერპანტინები ალ კაბირმა მშრალ ტომსიკაში ჩააწყო და თავისი აქლემის უნაგირზე  წინა მხარეს დაკიდა. ლისამის ნარჩენით გრძელი ჩარდახი მოამზადა და მის ქვეშ მოწყობა მანიშნა.

    - მზად ვართ. შებინდდება თუ არა  გზას უნდა დავადგეთ. ღამის უმთვარო მონაკვეთი ძალიან სწრაფად და შეუჩერებლად უნდა გავიაროთ. ძალების მოკრებაა საჭირო. ახლა ძალიან დაცხება, კარკადე ბოლომდე დალიე,  მშვიდად იწექი და არ იმოძრაო. სხეულში წყალი უნდა შეინარჩუნო. წასვლის წინ ეს უნდა  ჩაიცვა, დაგიცავს, აქლემის ტყავისაა...ბურნუსით თავი უნდა შეიხვიო და სახე აიხვიო.- უსახელო ტუნიკა  და ბურნუსი მომაწოდა და ცხოველებისკენ მიბრუნდა. 

      ჩუმად მოვეწყე ჩარდახის ქვეშ. ალ კაბირმა ჯადარს და აქლემებს ჩვენს შორის მიუჩინა ბინა და თვითონაც მიწვა.
გარშემო ისევ დუმილი გამეფდა. ცხენი ქანდაკებასავით გაქვავდა. აქლემებმა  დაიჩოქეს  და ჩარდახის ქვეშ კარგად მოეწყვნენ. შუადღის მზემ კლდეები ისე გადაახურა რომ სიმხურვალემ ლამის ძვლები გამილღო. ცოტახანს ვშფოთავდი, მაგრამ იმდენად მეშინოდა დაღლილობის და უძილობის გამო შეცდომა არ დამეშვა, რომ თავს ძალა დავატანე და თვალი დავხუჭე.

        ძილში ჩემი სახელი ჩამესმა და გამეღვიძა. კლდეებს უკვე წითელი ფერი დასდებოდათ. ყველაფერი ალაგებული იყო, აქლემებიც ფეხზე იდგნენ. ჯადარი უცნაურად შემოსილიყო, კოჭებს და მუხლებს აქლემის ტყავის ამოსაცმელები უფარავდა, მუცელზეც აქლემის ტყავი ჰქონდა ამოკრული. უნაგირი ედგა და ლაგამს ხრავდა. მთელი ბარგი მხოლოდ ერთ აქლემს ეკიდა, სერპანტინებიანი აბგა, წყლიანი გუდა და ტყავის მოზრდილი ჩანთა წინა მხარეს იყო მოთავსებული...  ალ კაბირი აღმოსავლეთისკენ პირმიქცეული დაჩოქილი ლოცულობდა, თითქმის ჩურჩულებდა, მაგრამ სიჩუმეს ნათლად მოჰქონდა ჩემთან სიტყვები.  თითქმის დარწმუნებული ვიყავი რომ ლოცვაში ჩემი სახელი ახსენა.  არ მინდოდა მიხვედრილიყო რომ გავიგონე და  ლოცვის დასრულებას გარინდული ველოდი.  როგორც კი ფეხზე ადგა მეც მაშინვე წამოვდექი,  ტუნიკა ჩავიცვი, თავი და სახე ბურნუსით შევიხვიე.   

      - შენთვის საჩუქარი მაქვს...ეს გამომართვი...  -  ალ კაბირი ჩემს წინ იდგა  თვალებით იღიმებოდა. 
      - თაფლის სანთელი!  საიდან, როგორ! - გამოწვდილ ხელს დავაცქერდი.
      - სამი წელია ვინახავ... მერგერგესში*** მომცა ერთმა მოხუცმა, ხათრი ვერ გავუტეხე და გამოვართვი. დღიურში ჩავდე და მას შემდეგ თან დამაქვს... ალბათ ამდენ ხანს შენ გელოდა ეს სანთელი, შენი წერა ყოფილა... 
      - ჩემს ქვეყანაში მერგერგესის სახელზე სამას სამოცდახუთი სალოცავია,  კაიროში კი მისი ნახვა  ვერ მოვასწარი.
      - სამასსამოცდახუთი...მეომარ ხალხს მეომარი წმინდანისთვის დიდი პატივი მიუგია.
 
      სანთელს თაფლის, ცვილის და მირონის სურნელი ასდიოდა. აღმოსავლეთისკენ კლდეზე მივამაგრე, ავანთე და მუხლი მოვიყარე. დაუჯერებლად მეჩვენებოდა რომ მსოფლიოში ყველაზე ძველ, წმინდა გიორგის კაიროს ტაძარში ამოყვანილი თაფლის სანთელი, - საჰარაში, შაითნის დერეფანში მუსლიმანი კაცის ხელით დამეწია და ახლა ჩემს წინ ციმციმებდა ...  ჩუმად ვლოცულობდი, განსაცდელის ჟამს დახმარებას და გაძლიერებას ვითხოვდი, ოჯახს ვავედრებდი, წმინდა გიორგის მოწიწებით შევთხოვდი რომ ალ კაბირი დაეცვა და არაფერი დაშავებოდა, ვთხოვდი რომ შიშის დაძლევაში დამხმარებოდა  და ყველას მშვიდობიანად გაგვეღწია მეორე მხარეს. 

      ქართულმა ლოცვამ და თაფლის სანთლის სურნელმა კიდევ უფრო მომანატრა ჩემები და სახლი. ცრემლი თავისით მდიოდა და არ მეგულებოდა იმ წუთს არავინ, ვინც ჩემსავით დიდი და ღრმა რწმენით შესთხოვდა მეომარ წმინდანს დახმარებას და  გადარჩენას. სანთელი ბედნიერი წუთებივით სწრაფად ილეოდა და ისე ციმციმებდა, თითქოს მეუბნებოდა "შეისმინაო,"  ბოლოს სულ ჩაქრა და თაფლიანი მირონის სურნელი დაატრიალა. გარშემო ჩამოწოლილი ბინდი უფრო მძაფრად ვიგრძენი.
   
      - დროა! - მითხრა ალ კაბირმა, უნაგირზე წყლიანი გუდა დაკიდა, ხელში ათიოდე შოლტი და ცხენის აღვირი მომაწოდა. თავზე უკვე ბურნუსი მოეხვია და მხოლოდ თვალებიღა უჩანდა. 

      - ალ კაბირ, სათქმელი მაქვს... წინ განსაცდელია, შენ ერთადერთი ადამიანი ხარ ვისაც ახლა ვხედავ და ვისთან ერთადაც ამხელა გზა გამოვიარე. ალბათ ღმერთს ვუყვარვარ შენი თავი რომ გამომიგზავნა. მაპატიე, თუ რაიმე გაწყენინე...  თუ კარაკალების კლანჭებში ჩავვარდი, გთხოვ, ცოცხლად ნუ დააგლეჯინებ ჩემს თავს...მესროლე... და თუ შეძლებ, ჩემი გვამი აქ არ  დატოვო და ჩემებს მიაწვდინე ხმა. იცოდე, რომ ყველაფრისთვის დიდი, დიდი მადლობელი ვარ  და იმ ქვეყნადაც მადლობელი ვიქნები.  ახლა იმიტომ გეუბნები რომ მერე, შეიძლება ვეღარ მოვახერხო...
           
        ალ კაბირმა  მარჯვენა ხელი ჯერ გულზე მიიდო, შემდეგ პირზე, შემდეგ შუბლზე და  დასტურის ნიშნად თავი დახარა. მისკენ ნაბიჯი გადავდგი და მკერდზე ნელა მივეხუტე თავით. ახლა კარგად მესმოდა როგორ ძგერდა მის ძლიერ მკერდში ჩვეულებრივი, სრულიად ჩვეულებრივი ადამიანის გული. თვითონ არც კი შერხეულა, ჩუმად და გაუნძრევლად იდგა. უსიტყვოდ მოვშორდი და ისე რომ მისკენ აღარ მივბრუნებულვარ, აღვირი მოვიმარჯვე, ცხენს ზურგზე  მოვექეცი და ხმამაღლა შევუძახე.

      ჯადარი ადგილიდან ქარივით მოწყდა.


                                                                                      (იხილე როგორ გაგრძელდა)
     
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 
*2014 წელს, მთვარე დედამიწასთან პერიგეაზე დადგება  სამჯერ, 12 ივლისს და 9 სექტემბერს,  8-10 აგვისტოს მთვარე
იქნება ყველაზე ახლოს და მას თან მოჰყვება დიდი ვარსკვლავთცვენა. 
** ჯაბალ შაითან - ეშმაკის მთა.
*** მერგერგესი - წმინდა გიორგის ტაძარი კაიროში. წამების ადგილი. იქვე ინახება საწამებელი ბორბალი და სხვა სიწმინდეები.
_ _ _ _ __ _ _ __ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 
შენიშვნა: ყველა ქიმიური პროცესი რეალურია, გთხოვთ ნუ გაიმეორებთ, მით უმეტეს სახლის პირობებში.
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
იხილეთ ილუსტრაციები. 
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

© საავტორო უფლება დაცულია საქართველოს საავტორო უფლებათა ასოციაციის მიერ.