ანა ახმატოვა - სტუმარი
ძველებურად სასადილოს სარკმელს ნამქრის წვრილი ფანტელები ბურავს, კვლავაც ის ვარ, რაც ვიყავი ადრე, თან ახლახან კაცი მყავდა სტუმრად.
ვკითხე: „რა გსურს? რითი გემსახურო?“ თქვა: „მსურს დაგვწვას ჯოჯოხეთის ალმა!“ გამეცინა: „ბოროტად ნუ ხუმრობ! არ დაგვატყდეს მწუხარება მართლაც!“
გაიწვდინა ხელი და მღიმარე, ქოთნის ყვავილს მოეფერა კრძალვით: „ვით გიყოფენ ამბორს, აღიარე, მომიყევი, სხვას ვით კოცნი რძალი!“
ჩააშტერდა გაუღებლად ღუნთის ჩემს ბეჭედს და ჰგავდა ავისმზრახველს, წამითაც არ გაუტოკდა კუნთი მის ბოროტ და განათებულ სახეს.
კარგად ვუწყი, განუზომელ შვებას ღებულობდა ქედმაღლური ზრახვით: არაფერი მას რომ არ ენება და ვერაფრით მე რომ ხელს ვერ ვკრავდი.
10 აპრილი, 2020 წ.
Анна Ахматова — Гость
Все как раньше: в окна столовой Бьется мелкий метельный снег, И сама я не стала новой, А ко мне приходил человек.
Я спросила: «Чего ты хочешь?» Он сказал: «Быть с тобой в аду». Я смеялась: «Ах, напророчишь Нам обоим, пожалуй, беду».
Но, поднявши руку сухую, Он слегка потрогал цветы: «Расскажи, как тебя целуют, Расскажи, как целуешь ты».
И глаза, глядевшие тускло, Не сводил с моего кольца. Ни один не двинулся мускул Просветленно-злого лица.
О, я знаю: его отрада — Напряженно и страстно знать, Что ему ничего не надо, Что мне не в чем ему отказать.
1 января 1914
| კომენტარები |
ილუსტრაციები |
რეცენზიები |
|
10. ორმაგი უარყოფა, მაშინაა გამართლებული თუ ნაწილაკს გასაძლიერებლად "ც" ახლავს. თუმცა ყველაფერი მოსულა პოეზიაში, რასაც, თქვენი მოყვანილი მაგალითებიც ადასტურებენ. გნებავთ, ორმაგი გამიყენეთ, გნებავთ-ცალმხრივი ." არაფერი მას რომ არ ენება და ვერაფრით მე კი ხელს ვერ ვკრავდი."-მგონია, რომ აქ, რაღაც სჭირდება."და" "მე კი" შეიძლება ჩაანაცვლოთ უმჯობესით.თქვენთან, იმდენჯერ ვნახე (და მესიამოვნა) საბოლოო ვერსიები.ანუ ყოველთვის ბოლომდე ზრუნავთ თქვენს ქმნილებებზე,მჯერა,აქაც ასე მოიქცეოდით.
თქვენს შრომას ვცემ პატივს,ამიტომაც შევყოვნდი აქ. ორმაგი უარყოფა, მაშინაა გამართლებული თუ ნაწილაკს გასაძლიერებლად "ც" ახლავს. თუმცა ყველაფერი მოსულა პოეზიაში, რასაც, თქვენი მოყვანილი მაგალითებიც ადასტურებენ. გნებავთ, ორმაგი გამიყენეთ, გნებავთ-ცალმხრივი ." არაფერი მას რომ არ ენება და ვერაფრით მე კი ხელს ვერ ვკრავდი."-მგონია, რომ აქ, რაღაც სჭირდება."და" "მე კი" შეიძლება ჩაანაცვლოთ უმჯობესით.თქვენთან, იმდენჯერ ვნახე (და მესიამოვნა) საბოლოო ვერსიები.ანუ ყოველთვის ბოლომდე ზრუნავთ თქვენს ქმნილებებზე,მჯერა,აქაც ასე მოიქცეოდით.
თქვენს შრომას ვცემ პატივს,ამიტომაც შევყოვნდი აქ.
9. ამ სამეცნიერო ნაშრომშიც არის:
http://www.ice.ge/new/pages/inst/GAMOCEMEBI/ICE/38/20.pdf
ვერაფრით ვერ მოვედი ამ სამეცნიერო ნაშრომშიც არის:
http://www.ice.ge/new/pages/inst/GAMOCEMEBI/ICE/38/20.pdf
ვერაფრით ვერ მოვედი
8. ვერაფრით ვერ - მარტო ტარიელ ჭანტურია კი არა, გიორგი ლობჟანიძეც იყენებს:
სწორი ფორმაა, გამართული:
იხილეთ გრამატიკული ცნობარი:
https://edu.aris.ge/news/rodis-unda-gamoviyenot-ormagi-uaryofa-winadadebashi.html
როდის უნდა გამოვიყენოთ ორმაგი უარყოფა წინადადებაში? ყველა სიახლეგრამატიკული ცნობარი როდის უნდა გამოვიყენოთ ორმაგი უარყოფა? რუბრიკაში „გრამატიკულ ცნობარში“ დღეს ამ საკითხს მიმოვიხილავთ:
რაიმეს უარსაყოფად წინადადებაში, როგორც წესი, ვიყენებთ ხოლმე უარყოფით ნაწილაკებს და მათგან მიღებულ უარყოფით ნაცვალსახელებს და ზმნიზედებს. უარყოფა შეიძლება იყოს ცალმაგი და ორმაგი.
თუ წინადადებაში წარმოდგენილია მხოლოდ უარყოფითი ნაწილაკები ან ნაცვალსახელები და ზმნიზედები(არავინ, ვერავინ, ნურავინ, არ, ნუ, ვერსად…), უარყოფა ცალმაგია:
არავის დაგვინახავს
ნურავინ იყვირებს
არ გამოხვიდე და ა.შ.
თუ უარყოფის გასაძლიერებლად გამოყენებულია უარყოფითი ნაწილაკები: არ, ვერ, ნუ (არავინ არ, ვერავინ ვერ, ნურაფერი ნუ…) ასეთ უარყოფას ორმაგი ჰქვია. ორმაგი უარყოფის ნიმუშებია:
არავინაც არ გამოჩენილა
ნურავინ ნუ იყვირებს
არასდროს არ გამოხვიდე და ა.შ.
უკუთქმით წინადადებაში უარყოფის გამოსახატავად ცალმაგი და ორმაგი უარყოფის ურთიერთმონაცვლეობა თავისუფალია და სტილისტიკის სფეროს განეკუთვნება.
ეს ნიშნავს, რომ მთქმელს საკუთარი განწყობის (ემოციის, დამოკიდებულების…) ხაზგასასმელად შეუძლია გამოიყენოს ერთმაგი უარყოფა, თუმცა ასევე დასაშვებია ორმაგი უარყოფაც:
არასდროს აღარ დავბრუნდები იქ // არასდროს დავბრუნდები იქ
არსებობს რამდენიმე ისეთი შემთხვევა, როცა ორმაგი უარყოფის გამოყენება სავალდებულოა:
ორმაგი უარყოფა აუცილებელია მაშინ, როცა:
უარყოფითი ნაცვალსახელი თუ ზმნიზედა დაირთავს ნაწილაკს -ც(ა) ვერსადაც ვერ წახვალ
არაფერსაც არ გეტყვი
არსადაც არ გიშვებ
როცა უარყოფითი ნაცვალსახელი თუ ზმნიზედა გათიშულია უარყოფითი ნაწილაკისგან ვერავინ თურმე ვერ გაგიშვებს
არსად ისე არ მექცევიან
როცა უარყოფითნაწილაკიანი სიტყვა მსაზღვრელ წევრს წარმოადგენს არავითარი წესი არ ჰქონდა შემუშავებული
ვერავითარი გავლენა ვერ მოახდინა
თუ ძირითადი წევრის უარყოფითობას გამოხატავს არც, ვერც, ნურც ნაწილაკები: არც მას არ აღმოაჩნდა
ვერც ერთი ვერ გაიხსენა
არც ერთი დღე არ ახსოვდა
არასწორია არც მას აღმოაჩნდა არანაირი გავლენა მოახდინა არსად ისე მღერიან არსადაც წახვალ არაფერს განსაკუთრებულს ვამბობ
სწორია
არც მას არ აღმოაჩნდა არანაირი გავლენა არ მოახდინა არსად ისე არ მღერიან არსადაც არ წახვალ არაფერს განსაკუთრებულს არ ვამბობ
გრამატიკული ცნობარის სხვა გაკვეთილები
რუბრიკის ავტორი: ნინო ლომიძე, ფილოლოგი ვერაფრით ვერ - მარტო ტარიელ ჭანტურია კი არა, გიორგი ლობჟანიძეც იყენებს:
სწორი ფორმაა, გამართული:
იხილეთ გრამატიკული ცნობარი:
https://edu.aris.ge/news/rodis-unda-gamoviyenot-ormagi-uaryofa-winadadebashi.html
როდის უნდა გამოვიყენოთ ორმაგი უარყოფა წინადადებაში? ყველა სიახლეგრამატიკული ცნობარი როდის უნდა გამოვიყენოთ ორმაგი უარყოფა? რუბრიკაში „გრამატიკულ ცნობარში“ დღეს ამ საკითხს მიმოვიხილავთ:
რაიმეს უარსაყოფად წინადადებაში, როგორც წესი, ვიყენებთ ხოლმე უარყოფით ნაწილაკებს და მათგან მიღებულ უარყოფით ნაცვალსახელებს და ზმნიზედებს. უარყოფა შეიძლება იყოს ცალმაგი და ორმაგი.
თუ წინადადებაში წარმოდგენილია მხოლოდ უარყოფითი ნაწილაკები ან ნაცვალსახელები და ზმნიზედები(არავინ, ვერავინ, ნურავინ, არ, ნუ, ვერსად…), უარყოფა ცალმაგია:
არავის დაგვინახავს
ნურავინ იყვირებს
არ გამოხვიდე და ა.შ.
თუ უარყოფის გასაძლიერებლად გამოყენებულია უარყოფითი ნაწილაკები: არ, ვერ, ნუ (არავინ არ, ვერავინ ვერ, ნურაფერი ნუ…) ასეთ უარყოფას ორმაგი ჰქვია. ორმაგი უარყოფის ნიმუშებია:
არავინაც არ გამოჩენილა
ნურავინ ნუ იყვირებს
არასდროს არ გამოხვიდე და ა.შ.
უკუთქმით წინადადებაში უარყოფის გამოსახატავად ცალმაგი და ორმაგი უარყოფის ურთიერთმონაცვლეობა თავისუფალია და სტილისტიკის სფეროს განეკუთვნება.
ეს ნიშნავს, რომ მთქმელს საკუთარი განწყობის (ემოციის, დამოკიდებულების…) ხაზგასასმელად შეუძლია გამოიყენოს ერთმაგი უარყოფა, თუმცა ასევე დასაშვებია ორმაგი უარყოფაც:
არასდროს აღარ დავბრუნდები იქ // არასდროს დავბრუნდები იქ
არსებობს რამდენიმე ისეთი შემთხვევა, როცა ორმაგი უარყოფის გამოყენება სავალდებულოა:
ორმაგი უარყოფა აუცილებელია მაშინ, როცა:
უარყოფითი ნაცვალსახელი თუ ზმნიზედა დაირთავს ნაწილაკს -ც(ა) ვერსადაც ვერ წახვალ
არაფერსაც არ გეტყვი
არსადაც არ გიშვებ
როცა უარყოფითი ნაცვალსახელი თუ ზმნიზედა გათიშულია უარყოფითი ნაწილაკისგან ვერავინ თურმე ვერ გაგიშვებს
არსად ისე არ მექცევიან
როცა უარყოფითნაწილაკიანი სიტყვა მსაზღვრელ წევრს წარმოადგენს არავითარი წესი არ ჰქონდა შემუშავებული
ვერავითარი გავლენა ვერ მოახდინა
თუ ძირითადი წევრის უარყოფითობას გამოხატავს არც, ვერც, ნურც ნაწილაკები: არც მას არ აღმოაჩნდა
ვერც ერთი ვერ გაიხსენა
არც ერთი დღე არ ახსოვდა
არასწორია არც მას აღმოაჩნდა არანაირი გავლენა მოახდინა არსად ისე მღერიან არსადაც წახვალ არაფერს განსაკუთრებულს ვამბობ
სწორია
არც მას არ აღმოაჩნდა არანაირი გავლენა არ მოახდინა არსად ისე არ მღერიან არსადაც არ წახვალ არაფერს განსაკუთრებულს არ ვამბობ
გრამატიკული ცნობარის სხვა გაკვეთილები
რუბრიკის ავტორი: ნინო ლომიძე, ფილოლოგი
7. უკეთესია,ნამდვილად. [საჭმელი[ დანაშაული კიარაა, მაგრამ იმდენად ლამაზი ლექსიკა გაქვთ, რომ პროზაულად მომეჩვენა.. არ-არაფერი, ვერ-ვერაფერი--ერთად, არ ითვლება გამართულად , თორემ ,ვერავინ შეგედავებათ. პოეტს უფლება აქვს დაარღვიოს ნაპირები. ჭანტურია ნაკლებად მენაღვლება,სიმართლე გითხრათ.თქვენდამი კეთილი დამოკიდებულების გამო, ვთქვი.
მჯერა, არ მიწყენთ. უკეთესია,ნამდვილად. [საჭმელი[ დანაშაული კიარაა, მაგრამ იმდენად ლამაზი ლექსიკა გაქვთ, რომ პროზაულად მომეჩვენა.. არ-არაფერი, ვერ-ვერაფერი--ერთად, არ ითვლება გამართულად , თორემ ,ვერავინ შეგედავებათ. პოეტს უფლება აქვს დაარღვიოს ნაპირები. ჭანტურია ნაკლებად მენაღვლება,სიმართლე გითხრათ.თქვენდამი კეთილი დამოკიდებულების გამო, ვთქვი.
მჯერა, არ მიწყენთ.
6. მადლობა, ქალბატონო კრავაი, გავითვალისწინე თქვენი შენიშვნა და მე-3 სტრიქონს შევცვლი ასე:
"ახლაც ის ვარ, რაც ვიყავი ადრე",
კიდევ ერთხელ, დიდი მადლობა! მადლობა, ქალბატონო კრავაი, გავითვალისწინე თქვენი შენიშვნა და მე-3 სტრიქონს შევცვლი ასე:
"ახლაც ის ვარ, რაც ვიყავი ადრე",
კიდევ ერთხელ, დიდი მადლობა!
5. გიორგი ლობჟანიძე:
http://arilimag.ge/გიორგი-ლობჟანიძე-ლექსე/
წმინდანოფობია
ღმერთო, როგორ მეშინია ცრუწმინდანების, უფრო სწორად: მეშინია წმინდანებისა, რადგან აქ, სადაც ხელთ არა მაქვს უბიწობის ინდიკატორი, როგორ ვარკვიო, ვინ ცრუა და ვინ ნამდვილია, ვინ რას იჩემებს, და ვის თავზე მოჩუხჩუხებს ღვთიური მადლი… ხილაბანდები წაუკრავთ თავზე, ჰგონიათ, რომ ბანაობენ შარავანდედში… როგორ ვიცნო შენი წმინდა ხელი, უფალო? მე ხომ იქ გხედავ, სადაც სხვები ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ წარმოგიდგენენ: მეძავი ქალის გადაქანცულ, სნეულ საშოში, ნარკომანის დასუსტებულ, მიმკრთალ ვენებში, იმ ტრასვესტიტის მოჭრილ ასოში, რომელსაც სურდა ღვთისმშობელი ყოფილიყო, და ისე სურდა, რომ საკუთარ თავსაც კი გასცდა, მაგრამ მეტი, როგორც ხედავ, არაფერი გამოუვიდა… რად ჩამინერგე დახურული სივრცის შიში, თუკი ლიფტში უნდა მეცხოვრა? – ამ სიმყრალეში, სადაც იმასაც კი ვერ ვარკვევ, საით მივდივარ: ზემოთ – შენკენ, თუ ქვემოთ, იქ, ეშმაკებისკენ… მივექანები და თავს კედლებს ვუხათქუნებ და არაფერი არ ინგრევა, არაფერი, არაფერი, არაფერი, არაფერი, აღარაფერი… რად დახურე ეს სამყარო სიწმინდეებით? სადაც ყველაფერს მუდამ ერთი მნიშვნელობა აქვს, ხოლო ენად სინონიმთა ენა მომეცი, რომელიც მუდამ გაიღება ნიუანსისკენ სათქმელისა და არსის უკეთ გამოსახატად. განა ფანჯარა სრულად იტევს მზეს და სინათლეს, განა სიტყვა უკვე მტკიცე ჩარჩო არ არის, რომელიც საზღვრავს, აფასებს და განიკითხავს სოფელს, შენ რომ უსაზღვროდ შექმენ… რა არის ცოდვა? სიყვარული? მაგრამ შენ ხომ სიყვარული ხარ, ისე საშიში, როგორც ძრწოლა დახურული სივრცის წინაშე, ანდა როგორც სიმაღლის შიში, მწვერვალზე მდგომს ზურგიდან რომ ხელსა გკრავს და უფსკრულისკენ მიგაფრიალებს… რა არის ცოდვა? როგორ მტანჯავს ერთი სიზმარი: ჩვენს უბანში მოყუჩებულ ადგილებში დაყრილ შპიცებზე ფეხშიშველი დააბიჯებს ჩემი რვა წლის სულელი ბიჭი…
გიორგი ლობჟანიძე:
http://arilimag.ge/გიორგი-ლობჟანიძე-ლექსე/
წმინდანოფობია
ღმერთო, როგორ მეშინია ცრუწმინდანების, უფრო სწორად: მეშინია წმინდანებისა, რადგან აქ, სადაც ხელთ არა მაქვს უბიწობის ინდიკატორი, როგორ ვარკვიო, ვინ ცრუა და ვინ ნამდვილია, ვინ რას იჩემებს, და ვის თავზე მოჩუხჩუხებს ღვთიური მადლი… ხილაბანდები წაუკრავთ თავზე, ჰგონიათ, რომ ბანაობენ შარავანდედში… როგორ ვიცნო შენი წმინდა ხელი, უფალო? მე ხომ იქ გხედავ, სადაც სხვები ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ წარმოგიდგენენ: მეძავი ქალის გადაქანცულ, სნეულ საშოში, ნარკომანის დასუსტებულ, მიმკრთალ ვენებში, იმ ტრასვესტიტის მოჭრილ ასოში, რომელსაც სურდა ღვთისმშობელი ყოფილიყო, და ისე სურდა, რომ საკუთარ თავსაც კი გასცდა, მაგრამ მეტი, როგორც ხედავ, არაფერი გამოუვიდა… რად ჩამინერგე დახურული სივრცის შიში, თუკი ლიფტში უნდა მეცხოვრა? – ამ სიმყრალეში, სადაც იმასაც კი ვერ ვარკვევ, საით მივდივარ: ზემოთ – შენკენ, თუ ქვემოთ, იქ, ეშმაკებისკენ… მივექანები და თავს კედლებს ვუხათქუნებ და არაფერი არ ინგრევა, არაფერი, არაფერი, არაფერი, არაფერი, აღარაფერი… რად დახურე ეს სამყარო სიწმინდეებით? სადაც ყველაფერს მუდამ ერთი მნიშვნელობა აქვს, ხოლო ენად სინონიმთა ენა მომეცი, რომელიც მუდამ გაიღება ნიუანსისკენ სათქმელისა და არსის უკეთ გამოსახატად. განა ფანჯარა სრულად იტევს მზეს და სინათლეს, განა სიტყვა უკვე მტკიცე ჩარჩო არ არის, რომელიც საზღვრავს, აფასებს და განიკითხავს სოფელს, შენ რომ უსაზღვროდ შექმენ… რა არის ცოდვა? სიყვარული? მაგრამ შენ ხომ სიყვარული ხარ, ისე საშიში, როგორც ძრწოლა დახურული სივრცის წინაშე, ანდა როგორც სიმაღლის შიში, მწვერვალზე მდგომს ზურგიდან რომ ხელსა გკრავს და უფსკრულისკენ მიგაფრიალებს… რა არის ცოდვა? როგორ მტანჯავს ერთი სიზმარი: ჩვენს უბანში მოყუჩებულ ადგილებში დაყრილ შპიცებზე ფეხშიშველი დააბიჯებს ჩემი რვა წლის სულელი ბიჭი…
4. ტარიელ ჭანტურია:
ზოგიერთი - დროს ატარებს, ზოგიერთებს - დრო გაყავს; ზოგიერთებს - მერსედესი, ზოგიერთებს - დროგი ყავს; ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ ა მ ი ხ ს ნ ი ა ამ სიცოცხლის კანონი და ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ გამიგია ამ ცხოვრების ლოგიკა! დავიჯერო? - სიცოცხლესაც სადმე ანალოგი ყავს! ვერც - სიცოცხლის გამიგია, ვერც - სიკვდილის ლოგიკა... საფლავს ვერ შევეგუები, თუმც ცოტათი ლოგინს გავს... (რა კარგია, თუნდაც ასე - უნუგეშოდ რო გიყვარს...). (მოგვეკითხა? მოგვეკითხოს - ზოგი - ქალს და ზოგი - კაცს: ძლივს გავიგე სიყვარული - ერთადერთი ლოგიკა)... ყველას - პირველ მოსახლეს თუ უკანასკნელ მოჰიკანს - როგორც ვაშლებს მათხოვარი - სულ გზადაგზა მოხიკავს... წაიყვანს და წაიღებს და წარეკავს და გაისტუმრებს... - ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ გ ა მ ი გ ი ა ამ ცხოვრების ლოგიკა...
საჭმელსაც არა უშავს, სასადილოშია კონტექსტის მიხედვით ავტორი იმჟამად
გმადლობთ, ქალბატონო კრავაი. ტარიელ ჭანტურია:
ზოგიერთი - დროს ატარებს, ზოგიერთებს - დრო გაყავს; ზოგიერთებს - მერსედესი, ზოგიერთებს - დროგი ყავს; ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ ა მ ი ხ ს ნ ი ა ამ სიცოცხლის კანონი და ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ გამიგია ამ ცხოვრების ლოგიკა! დავიჯერო? - სიცოცხლესაც სადმე ანალოგი ყავს! ვერც - სიცოცხლის გამიგია, ვერც - სიკვდილის ლოგიკა... საფლავს ვერ შევეგუები, თუმც ცოტათი ლოგინს გავს... (რა კარგია, თუნდაც ასე - უნუგეშოდ რო გიყვარს...). (მოგვეკითხა? მოგვეკითხოს - ზოგი - ქალს და ზოგი - კაცს: ძლივს გავიგე სიყვარული - ერთადერთი ლოგიკა)... ყველას - პირველ მოსახლეს თუ უკანასკნელ მოჰიკანს - როგორც ვაშლებს მათხოვარი - სულ გზადაგზა მოხიკავს... წაიყვანს და წაიღებს და წარეკავს და გაისტუმრებს... - ვ ე რ ა ფ რ ი თ ვ ე რ გ ა მ ი გ ი ა ამ ცხოვრების ლოგიკა...
საჭმელსაც არა უშავს, სასადილოშია კონტექსტის მიხედვით ავტორი იმჟამად
გმადლობთ, ქალბატონო კრავაი.
3. კარგი თარგმანია, ოთარ.
მაგრამ. იმდენად, რამდენადაც აქ, თარგმანებში სიტყვების მდიდარი მარაგია, ხოლმე,"მეც ვამზდებ საჭმელს"--სასურველია,უკეთესით შეცვალო. "ვერაფრით მე კი ხელს ვერ ვკრავდი."---ამ სტრიქონსაც დასჭირდება გამართვა."ვერაფრით" და "ვერ" ერთად არათავსებადია.
კარგი თარგმანია, ოთარ.
მაგრამ. იმდენად, რამდენადაც აქ, თარგმანებში სიტყვების მდიდარი მარაგია, ხოლმე,"მეც ვამზდებ საჭმელს"--სასურველია,უკეთესით შეცვალო. "ვერაფრით მე კი ხელს ვერ ვკრავდი."---ამ სტრიქონსაც დასჭირდება გამართვა."ვერაფრით" და "ვერ" ერთად არათავსებადია.
2. დიდი მადლობა! დიდი მადლობა!
1. მშვენიერი თარგმანია!
5! მშვენიერი თარგმანია!
5!
|
|
| მონაცემები არ არის |
|
|