”კარმა”

                პანდუ, ბრამინთა გვარის მდიდარი იუველირი, მსახურთან ერთად ბენარესში მიემართებოდა. გზად სანდომიანი შესახედაობის ბერს წამოეწია, რომელიც იმავე მიმართულებით მიდიოდა და გულში გაიფიქრა: ”კეთილშობილური და წმინდა იერი აქვს ამ ბერს. კეთილ ხალთან ურთიერთობას კი ბედნიერება მოაქვს; თუ ისიც ბენარესში მიდის, ჩემთან ერთად, ეტლით მგზავრობას შევთავაზებ.” ქედმოხრით კითხა ბერს, რომელსაც ნარადა ერქვა, თუ სად მიდიოდა და გაიგო რა, რომ ისიც ბენარესში მიდიოდა, თავის ეტლში შემოიპატიჟა.
        - მადლობელი ვარ თქვენი ამ სიკეთისთვის, - უთხრა ბერმა ბრამინს, - მართლა გაწამებული ვარ ასე ხანგრძლივი მოგზაურობით. არაფერი არ გამაჩნია და არც ფულით შემიძლია დაგაჯილდოვოთ, მაგრამ იქნებ ისე მოხდეს, რომ ცოდნის სიმდიდრეებიდან შევძლო სულიერი სამკაულის გაღება, რა ცოდნაც, კაცობრიობის მასწავლებლისგან - დიდებული და ნეტარი ბუდისგან შევიძინე, საკია მუნის მოძღვრების სწავლებით.
        ერთად განაგრძეს ეტლით მგზავრობა და პანდუც სიამოვნებით ისმენდა ნარადას შემეცნებით საუბარს. ერთი საათის მგზავრობის შემდეგ, ისინი ორმხრივად ჩარეცხილ გზასთან აღმოჩნდნენ, სადაც გლეხის ურემი გაჩხერილიყო, დაზიანებული ბორბალის გამო, რომელიც მათ გზას უღობავდა.
        დევალა, ურემის მფლობელი, ბენარესში მიემართებოდა რათა თავისი ბრინჯი გაეყიდა და დილამდე მისვლას ჩქარობდა, რადგან თუ ის დააგვიანებდა, შუადღისთვის უკვე ყველა მყიდველი ქალაქიდან გასული დახვდებოდა, იყიდიდნენ რა საჭირო მარაგს.
                როცა იუველირი მიხვდა, რომ გზის გაგრძელებას ვერ შესძლებდნენ თუ გლეხის ურემს არ მოაშორებდნენ, ის გაბრაზდა და მაგადუტას, თავის მონას უბრძანა ურემის გზიდან მოშორება, ისე რომ გზის გაგრძელება შესაძლებელი გამხდარიყო. გლეხი კი შეეწინააღმდეგა, იმიტომ რომ ურემი ისე ახლოს იყო გადასავარდნთან, რომ თუ ხელს ახლებდნენ, შეიძლებოდა სულ დაფანტულიყო ბრინჯი, მაგრამ ბრამინმა ყურად არ იღო გლეხის ნათქვამი და თავის მონას უბრძანა ურემის გადაგდება. მაგადუტა, არაჩვეულებრივად ღონიერი კაცი იყო, რომელსაც სიამოვნებას ჰგვრიდა ადამიანების შეურაცხყოფა, ვიდრე ბერი მოასწრებდა გამოსარჩლებას, მყისვე დაემორჩილა ბატონს და ურემი გადააგდო.
        როცა პანდუმ გზის გასაგრძელებლად ეტლი დაძრა, ბერი გადმოხტა ეტლიდან და უთხრა: - მომიტევეთ ბატონო, რადგანაც უნდა დაგშორდეთ. მადლობელი ვარ თქვენი, იმისათვის რომ გულისხმიერება გამოიჩინეთ და თქვენი ეტლით მამგზავრეთ ერთი საათის განმავლობაში. მე გაწამებული ვიყავი როცა თქვენ ეტლში ჩამსვით, ახლა კი, თქვენი თავაზიანობის წყალობით დასვენებული ვარ. ამ გლეხში, ერთერთი თქვენი წინაპრის განსხეულებას ვხედავ და იმაზე უკეთესად როგორ გადაგიხდით სამაგიეროს თქვენი სიკეთისათვის, თუ არა მისი დახმარებით, როცა ის ასეთ გასაჭირში იმყოფება,
        გაკვირვებულმა შეხედა ბერს, ბრამინმა.
        - თქვენ ამბობთ, რომ ეს გლეხი, ჩემი ერთერთი წინაპრის განსხეულებაა; ეს შეუძლებელია.
        - ვიცი, - უპასუხა ბერმა, - რომ თქვენთვის უცნობია ის რთული და მნიშვნელოვანი კავშირები, რომლებითაც დაკავშირებული ხართ ამ გლეხის ბედთან. მაგრამ, ბრმისგან არავინ მოელის იმას, რომ ის დაინახავს და ამიტომაც ვწუხვარ მასზედ, რომ თქვენ, თქვენსავე თავს ვნებთ და ვეცდები დაგიცვათ იმ იარებისგან, რომელთა მიყენებასაც აპირებთ თქვენი თავისთვის.
                მდიდარი ვაჭარი, მის მიმართ გამოთქმულ შენიშვნებს არ იყო ჩვეული; გრძნობდა რა, რომ ბერის კეთილი ზრახვით ნათქვამი მაინც შეიცავდა შემაწუხებელ საყვედურს, მან მყისვე უბრძანა თავის მსახურს ეტლი დაეძრა და გზა გაეგრძელებინა.






Панду, богатый ювелир браминской касты, ехал с своим слугой в Бенарес. Догнав по пути монаха почтенного вида, который шел по тому же направлению, он подумал сам с собой: “Этот монах имеет благородный и святой вид. Общение с добрыми людьми приносит счастье; если он также идет в Бенарес, я приглашу его ехать со мной в моей колеснице”. И, поклонившись монаху, он спросил его, куда он идет, и, узнав, что монах, имя которого было Нарада, идет также в Бенарес, он пригласил его в свою колесницу.
— Благодарю вас за вашу доброту,— сказал монах брамину,— я, действительно, измучен продолжительным путешествием. Не имея собственности, я не могу вознаградить вас деньгами, но может случиться, что я буду в состоянии воздать вам каким-либо духовным сокровищем из богатства знания, которое я приобрел, следуя учению Сакия Муни, блаженного великого Будды, учителя человечества.
Они поехали вместе в колеснице, и Панду дорогою слушал с удовольствием поучительные речи Нарада. Проехав один час, они подъехали к месту, где дорога была размыта с обеих сторон и телега земледельца сломанным колесом загораживала путь.
Девала, владетель телеги, ехал в Бенарес, чтобы продать свой рис, и торопился поспеть до зари следующего утра. Если бы он опоздал днем, покупатели риса могли уже уехать из города, скупив нужное им количество риса.
Когда ювелир увидал, что он не может продолжать путь, если телега земледельца не будет сдвинута, он рассердился и приказал Магадуте, рабу своему, сдвинуть телегу в сторону, так, чтобы колесница могла проехать. Земледелец противился, потому что воз его лежал так близко к обрыву, что мог рассыпаться, если его тронуть, но брамин не хотел слушать земледельца и приказал своему слуге сбросить воз с рисом. Магадута, необыкновенно сильный человек, находивший удовольствие в оскорблении людей, повиновался, прежде чем монах мог вступиться, и сбросил воз.
Когда Панду проехал и хотел продолжать свой путь, монах выскочил из его колесницы и сказал: — Извините меня, господин, за то, что я покидаю вас. Благодарю вас за то, что вы по своей доброте позволили мне проехать один час в вашей колеснице. Я был измучен, когда вы посадили меня, но теперь благодаря вашей любезности я отдохнул. Признав же в этом земледельце воплощение одного из ваших предков, я не могу ничем лучше вознаградить вас за вашу доброту, как тем, чтобы помочь ему в его несчастье.
Брамин взглянул с удивлением на монаха.
— Вы говорите, что этот земледелец есть воплощение одного из моих предков; этого не может быть.
— Я знаю, — отвечал монах,— что вам неизвестны те сложные и значительные связи, которые соединяют вас с судьбою этого земледельца. Но от слепого нельзя ожидать того, чтобы он видел, и потому я сожалею о том, что вы вредите сами себе, и постараюсь защитить вас от тех ран, которые вы собираетесь нанести себе.
Богатый купец не привык к тому, чтобы его укоряли; чувствуя же, что слова монаха, хотя и сказанные с большой добротой, содержали в себе язвительный упрек, он приказал слуге своему тотчас же ехать далее.