ნაწარმოებები


გამარჯვებას ვუსურვებთ გმირ უკრაინელ ხალხს რუს აგრესორზე.     * * *     დიდება უკრაინას !!! Сла́ва Украї́ні !!!

ავტორი: ირაკლიუსი
ჟანრი: პროზა
16 ივნისი, 2011


ბავშვობადაკარგულები

ბავშვ[ობა]დაკარგული თაობა
ანუ
ბოლოსიტყვაობა,
რომელიც
ავტობიოგრაფიას
ჰგავს

          მიწის სუნი ასდის ამ მარტოობას და ისეთი განცდა მაქვს, თითქოს ადამიანებმა მიწასავით გამომიყენეს. ნაადრევად დამბარეს, დამფარცხეს, დამმარგლეს და ახლა, როცა მოსავლის მოწევნის ჟამი დადგა მომინდა სოიოს მარცვალივით მიმობნეულ წლებზე  ზერელედ გადამეხედა, ჭეშმარიტებისთვის კი თვალში ჩამეხედა. შევძრწუნდი, ღმერთმანი! ვხედავ, მხარზე მოგდებული ილუზია რეალობის ნიღაბთან პირფერობს. აი, თურმე რისთვის დამჭირდა ფურცელთან განმარტოება. ჩემს გამოგონილ სამყაროში, სადაც ყველაფერი არცთუ სახარბიელოდაა მოწყობილი, საიმისოდ რომ გული არ დამწყდომოდა [მუცლით-მეზღაპრემ] ახალ-ახალ ადამიანებსა და ისტორიებს დავუწყე „ძერწვა“.
          ასე აღმოვჩნდით ომის ქარცეცხლში, საიდანაც გადარჩენილებმა ერთმანეთის ხათრითა და ჯიბრით დავიწყეთ ცხოვრება. დედა ცდილობს ომის მიზეზი განმარტოს, თუმცა ქვეცნობიერად უფრო ის მაწუხებს, რატომ ვწევარ იატაკზე, რა იქნა სათამაშოები და რას ნიშნავს ასე ყოველ წუთში ნათქვამი სიტყვა „უსახლკარობა“.
სოფლიდან - სოფელში, ქალაქიდან - ქალაქში, ორიოდ ჩემოდნის თანხლებით, დავძრწით. [ასეთია ადგილუპოვნელთა ბედი]. მამა ამბობს: - თავშესაფარი უნდა ვეძიოთ და თავიდან დავიწყოთ ყველაფერი. როგორც მოკვდავებს, ბევრი რამ დაგვჭირდება, არა ფუფუნებისთვის, არამედ საარსებოდ, თავის გასატანად.
          ჯანდაბას, მხოლოდ ხუთის ვარ და იმ პირობას მივიღებ, რასაც შემომთავაზებთ. მაგრამ რას წარმოვიდგენდი, რომ გულისთქმა ჩემი ოდესმე დაარღვევდა თვრამეტწლიან დუმილს და კალამი ბავშვობის ქიმერიონთან დამაპირისპირებდა.
ტკივილი ენის წვერზე თავსდება და მინდა ვიყვირო, ვიტირო! დიახ, იმის გამო, რომ ბავშვურ ბედნიერებას მიმალავდნენ, სამყაროს შავ-თეთრ გამოსახულებიან გაბღენძილ ტელევიზორში მანახებდნენ, ისიც შეზღუდულად, დროის განსაზღვრული ლიმიტით!.. შთამაგონებდნენ და მეც უნებლიეთ ვიმეორებდი: - სინამდვილეში ჩვენ ერთმანეთის კარგი არ გვიხარია და ნუ დაიჩემებთ, რომ ჩემზე კეთილშობილი ხართ! რომ სიყვარული კი არ არსებობს ქვეყნიერებაზე, არამედ ვეჩვევით ერთურთს და გვგონია, ვითომ გვიყვარს. რა ვიცოდი მე უგუნურს, რომ ამით ადამიანურ ურთიერთობებს ხელის ერთი მოსმით ვანგრევდი. 
          მე არ ვსაუბრობ პირად განცდებზე, მე ბავშვობადაკარგულ თაობაზე ვწერ. ბავშვობა, რომელიც მდინარე ენგურზე ცურვის დაუფლებით, თევზაობით, საბავშვო თავგადასავლებით, საპოვნელას, ნიშხანიშხასა და კუკუმალობანას თავშექცევით დაიწყო და მერე უსასრულო უბედურებით ჩანაცვლდა.
          ამადაცაა, რომ უასაკობის მიუხედავად მახსენდება ხუხულა, ხიმინჯებზე დადგმული ოდა, ჭასთან დამდგარი ჭანჭახი, ბზისგან გაშენებული დეკორატიული ღობე-გალავანი!.. ფარღალალა მარანი, კალო-საბძელი, ალერდთა ზვინი, ბოსელი და თავლა, ეზოში დაბუდებული სკა, წარწერით „სასუტელას მფარველი ანანა-გუნდა“. [გვიან გავიგე, რომ სასუტელა იგივე ფუტკარი ყოფილა, ანანა-გუნდა კი აფხაზ ხალხში დღემდე შემორჩენილი ტრადიციული რწმენის გადმონაშთი – მეფუტკრეობის მფარველი ქალღმერთი]. მაგონდება ბაღში დადგმული საფრთხობელა ა-ლაკუმზა, მარცვლეულთა დასაფქვავად აღმართული ბუჭულა და ბოძებზე შემდგარი ნალია.
          იმ მარანს, სადაც უწინ ვაზის ნაჟურს ვღვრიდით, დღეს მორიელები შეესივნენ. ისლით დახურულ ოდას საბუხრე მოერღვა; დაცარიელდა ნალიაცა და ბეღელიც. თავლაში  ნაკელი გახმა და არც მსხვილფეხა საქონლის აღმუვლება ისმის, საღამო ხანს სახლის კართან მომდგართ რომ სჩვეოდათ. ჭამდე მისასვლელი ბილიკი ეკალ-ბარდებით დაიფარა. ქანდარაზე გადმომდგარი მოკუნტული ქათმების ადგილას ყვავებმა იწყეს ბოინი და ყრანტალით აიკლეს იქაურობა. ისეთი ამაზრზენი სანახავია სოფელი, რომ ძველებურად შიშმა შემიპყრო, ზუსტად ისე, მეხის გავარდნისას რომ დამეუფლებოდა და აფორიაქებული კარადაში შევიყუჟებოდი, ვიდრე გრუხუნის ხმა არ მინავლდებოდა.
          ისეთი განცდა მაქვს, ლარნაკში გამხმარ ყვავილს რომ შეიძლება ოდესმე დაეუფლოს. გული მაქვს გაპობილი და ამ ჭრილობას ვერ ვშველი, თორემ ქრისტესისხლათი უბრალო იარა რამდენგზის მომირჩენია. ქვიჯაში დანაყულ ნიორივით ვარ!..
გამუდმებით ჩამესმის: უნდა შესცოდო და კიდეც მოინანიო!.. დანაშაული რომ გამოისყიდო, უნდა როგორმე დააშავო!.. რაც მეტ ტკივილს იგრძნობ, უფრო დაგიამდება გველივით დაკლაკნილი და სასოწარკვეთილი სიცოცხლე. დაე, მოხსენი ღირსებას მარყუჟი და სახრჩობელაზე ჩამოკონწიალებული, ტომარაწამოცმული ხანდაზმული სხეული იხსენ არარაობის ქმნადობისგანო!..
          სიამაყის გრძნობა დავკარგე. ან რა გამხდის ინდაურივით გაბღენძილს, როცა დაკარგული სამოთხე [აფზაზეთი] ტკივილით მახსენებს თავს. განა მართებული არ არის, როცა მამასთან საუბრისას ვწერ: უცხო კლიმატში გადარგული თავმოყვარე ხე თავს გაიხმობდა, ჩვენ კი... უკეთურებას შევემთხვიეთ და გვეამა, უბედურება გადაგვეღობა და გულში ჩავიკარით, ხელმოცარულ მარტოობას დავუზავდით და მერე ისე შევეჩვიეთ ამ ყოფას, რომ არამც და არამც გავიბრძოლებთ დაკარგული ღირსების დასაბრუნებლად. სამოთხე სხვა კი არაფერი არის, თვინიერ სამშობლოს გარდა. მე და შენ კი უ-ს-ა-მ-შ-ო-ბ-ლ-ო-ნ-ი და ბედს შეგუებული სალახანები გავხდითო.
          ყველაფერი ერთი სიტყვისგან - ურწმუნოებისგან წარმოიშვა, რომელმაც საბოლოოდ შვა ეჭვიანობა და სისასტიკე, დასაბამი დაუდო ავხორცობას და გარიყა ერთნაირად მოფიქრალი ადამიანები. 
          არ მერიდება და პირდაპირ გეტყვი: არ გინდა ყველაფერი თავიდან დავიწყოთ? ჩვენ ხომ ოდესღაც, შორეულ წარსულში, ერთმანეთი ვიპოვეთ და არც ახლა გაგვიჭირდება.
          ვილოცოთ ერთმანეთისთვის! საკმარისია, რომ მე პირადად დავკარგე ბავშვობა და ახლა სხვასაც ნუ დავაკარგვინებთ...


კომენტარები ილუსტრაციები რეცენზიები