რობერტ ბერნსი - ქერის მარცვალი ჯონი (ბალადა)

სამმა მეფემ აღმოსავლის,
სამმა დიდმა წინამძღოლმა,
გადაწყვიტა სასტიკ მსჯავრით,
ქერის მარცვალ ჯონის მოკვლა.

დახნულ კვალში ჩაფლეს ნეშტი,
დააყარეს ბელტთა გროვა
და აკრძალეს ამოწყვეტილ
ქერის მარცვალ ჯონის გლოვა.

დადგა ცეტი გაზაფხული,
მოიტანა ღვარი რეშის,
გაიღვიძა ჯონიმ ხნულში,
მკვდრეთით აღდგა სამარეში.

ზაფხულის მზის მწველი ხვატით
გაიზარდა  მძლავრი, სქელი,
შუბთა წყებამ მორთო ხვავი,
მისი ჩაგვრა გახდა ძნელი.

დადგა ძილფხიზელი სთველი,
გაფერმკრთალდა ჯონი მინდვრად,
ზურგმტკივანმა მერე სველი,
მძიმე თავი ჩაიქინდრა.

ბებერს ჟამის მომდურებით,
გაუჭირდა ფეხზე დგომა,
გადიდგულდნენ მომხდურები,
დაატეხეს თავზე წყრომა.

გამოუსვეს მუხლში ცელი,
და დაეწყო ჟამი ჩაგვრის,
შეკრეს, როგორც ყალბისქმნელი,
წააბრძანეს სადღაც ჯაგვით,

მიიყვანეს უცხო კიდეს,
კეტის ცემით ბეგვეს მაგრად,
ქარიშხლის წინ ჩამოკიდეს,
ატრიალეს, როგორც ჯარა.

წყლით აავსეს ბნელი ღრმული,
როცა მორჩა ჯეგვა მკაცრი,
გადაუშვეს რეტდასხმული
ჯონი სატანჯველად კასრში.

შეუჩერეს გვემა წყალში,
დააწვინეს ფილაქანზე
და სიცოცხლის ნიშანწყალი
ჩაკლეს, ისე მიაქანცეს.

მოსაკლავად მოიცალეს,
სვე ხვდა გულის დამკოდავი
და წისქვილის მოტრიალე
ქვით განტვინეს საცოდავი.

გამოწურეს მის გულს სისხლი
და დაატკბო ყველა წვენმა,
იზრდებოდა მსმელთა რიხი,
განიცდიდნენ აღმაფრენას

და აქებდა მისხის მისხი
ქერის მარცვალ ჯონის თასით,
ვინც კი შესვა სისხლი მისი,
გახდა ქცევით უფრო ხასი.

დაივიწყებს კაცი ტკივილს
ამ სასმელის ნუგეშცემით
და სიმღერას იწყებს ქვრივი,
თუმც უპესთან  უკრთის ცრემლი.

შევსვათ კათხით და გვახსოვდეს
კაცებს სანამ ჯანი მოგვდგამს,
არ ამოწყდეს არასოდეს
ქერის მარცვალ ჯონის მოდგმა!

19 აგვისტო, ფერისცვალება, 2023 წ.


Robert Burns - John Barleycorn (A Ballad)

There was three kings into the east,
Three kings both great and high,
And they hae sworn a solemn oath
John Barleycorn should die.

They took a plough and plough'd him down,
Put clods upon his head,
And they hae sworn a solemn oath
John Barleycorn was dead.

But the cheerful Spring came kindly on,
And show'rs began to fall;
John barleycorn got up again,
And sore surpris'd them all.

The sultry suns of Summer came,
And he grew thick and strong:
His head weel arm'd wi' pointed spears,
That no one should him wrong.

The sober Autumn enter'd mild,
When he grew wan and pale;
His bending joints and drooping head
Show'd he began to fail.

His colour sicken'd more and more,
He faded into age;
And then his enemies began
To show their deadly rage.

They've taen a weapon long and sharp,
And cut him by the knee;
Then ty'd him fast upon a cart,
Like a rogue for forgerie.

They laid him down upon his back,
And cudgell'd him full sore.
They hung him up before the storm,
And turn'd him o'er and o'er.

They filled up a darksome pit
With water to the brim,
They heaved in John Barleycorn --
There, let him sink of swim!

They laid him out upon the floor,
To work him further woe;
And still, as signs of life appear'd,
They toss'd him to and fro.

They wasted o'er a scorching flame
The marrow of his bones;
But a miller us'd him worst of all,
For he crush'd him between two stones.

And they hae taen his very heart's blood,
And drank it round and round;
And still the more and more they drank,
Their joy did more abound.

John Barleycorn was a hero bold,
Of noble enterprise;
For if you do but taste his blood,
'Twill make your courage rise.

'Twill make a man forget his woes;
'Twill heighten all his joy:
'Twill make the widow's heart to sing,
Tho' the tear were in her eye.

Then let us toast John Barleycorn,
Each man a glass in hand;
And may his great posterity
Ne'er fail in old Scotland!


Standard English Translation



There was three kings into the east,
Three kings both great and high,
And they have sworn a solemn oath
John Barleycorn should die.

They took a plough and ploughed him down,
Put clods upon his head,
And they have sworn a solemn oath
John Barleycorn was dead.

But the cheerful Spring came kindly on,
And showers began to fall;
John barleycorn got up again,
And sore surprised them all.

The sultry suns of Summer came,
And he grew thick and strong:
His head well armed with pointed spears,
That no one should him wrong.

The sober Autumn entered mild,
When he grew wan and pale;
His bending joints and drooping head
Showed he began to fail.

His colour sickened more and more,
He faded into age;
And then his enemies began
To show their deadly rage.

They have taken a weapon long and sharp,
And cut him by the knee;
Then tied him fast upon a cart,
Like a rogue for forgery.


They laid him down upon his back,
And cudgeled him full sore.
They hung him up before the storm,
And turned him over and over.



They filled up a darksome pit
With water to the brim,
They heaved in John Barleycorn -
There, let him sink of swim!

They laid him out upon the floor,
To work him further woe;
And still, as signs of life appeared,
They toss'd him to and fro.

They wasted over a scorching flame
The marrow of his bones;
But a miller used him worst of all,
For he crushed him between two stones.

And they have taken his very heart's blood,
And drank it round and round;
And still the more and more they drank,
Their joy did more abound.

John Barleycorn was a hero bold,
Of noble enterprise;
For if you do but taste his blood,
It will make your courage rise.

It will make a man forget his woes;
It will heighten all his joy:
It will make the widow's heart to sing,
Though the tear were in her eye.

Then let us toast John Barleycorn,
Each man a glass in hand;
And may his great posterity
Ne'er fail in old Scotland!


თამარ ერისთავის თარგმანი
რობერტ ბერნსი - ქერის მარცვალი ჯონი

სამ ზვიად მეფეს დიდებულს,
    განთქმულს ძალით და ღონით,
უბრძანებია _ მოკვდესო
    ქერის მარცვალი ჯონი.

მიწა გადახნეს, დამარხეს
    მძიმე ბელტების წონით,
დამარხეს და თქვეს _ მოკვდაო
    ქერის მარცვალი ჯონი.

მაგრამ მოვიდა აპრილი,
    მოჰყვა შხაპუნა წვიმა,
ჯონი ამოძვრა მიწიდან,
    სიცოცხლეს გაუღიმა.

ზაფხულის მზეში მომძლავრდა
    და გაიმაგრა ძალი,
შეიარაღდა შუბებით,
    მტერს დაუყენა თვალი.

ზაფხული მიიწურა და
    დღე გაუთენდა შავი,
სახსრებში იგრძნო ტკივილი,
    დაბლა დაჰკიდა თავი

ხანში შევიდა, დასუსტდა,
    სულ მთლად ეცვალა ფერი,
ახლა კი მის მტრებს დაუდგათ
    ჯავრის ამოყრის ჯერი.

მუხლმოცელილი ძირს დასცეს,
    მტრებმა იხმარეს ძალა,
მერე დააკრეს ფორანზე
    და, როგორც მაწანწალა,

ის გაბაწრული წაიღეს,
    მაგრად დაბეგვეს კეტით,
ქარში იმდენ ხანს ახტუნეს,
    სანამ დაესხა რეტი.

წყლით დიდი ორმო აავსეს,
    ღრმა წყალს არ ჰქონდა ფონი,
და შიგ ჩაუშვეს, ჩაძირეს
    ქერის მარცვალი ჯონი.

კვლავ დაანარცხეს მიწაზე
    და, ვაი მისი ბრალი,
იმდენი გვემეს, გაუქრეს
    სიცოცხლის ნიშანწყალი.

ცეცხლი შეუნთეს, დახუთეს, _
    მოკვდესო მოსაკვდაცი;
მეწისქვილემ კი ქვებს შუა
    მთლად დაუჩეჩქვა თავი.

გულიდან სისხლი დასწურეს,
  სისხლიც დალიეს ხარბად,
შურისძიების წყურვილის
    მოკვლა უნდოდათ, ალბათ.

მაგრამ მაშინვე გაუქრათ
    ზრახვა და გრძნობა მტრული,
წყრომის წილ გულთ დაეუფლათ
    მხიარულება სრული.

ჯონის სისხლს ცხოველმყოფლობა
    არ დაუკარგავს დღესაც,
მხნეობას ნერგავს, დარდს აქრობს,
    გულში სიხარულს თესავს.

მაშ, ხსოვნა იყოს მარადის
    კეთილად მოსაგონის,
ცოცხლობდეს მრავალჟამიერ
    შთამომავლობა ჯონის!