ნაწარმოებები


გამოცხადდა კონკურსი ლილე2026 . იხილეთ ფორუმზე კონკურსების განყოფილებაში     * * *     გამარჯვებას ვუსურვებთ გმირ უკრაინელ ხალხს რუს აგრესორზე.     * * *     დიდება უკრაინას !!! Сла́ва Украї́ні !!!

ავტორი: ნეკერა
ჟანრი: კრიტიკა-პუბლიცისტიკა
22 მაისი, 2008


ურაკპარაკი - წარჩინებულთა უბანი

ჩემი ყოველი საღამო ერთმანეთს გავს, სამსახურის შემდეგ მივუჯდები საყვარელ კომპიუტერს, ჭიქა ჩაის მოვიდგამ გვერდით და ლიტერატურულ სიახლეებს ვეცნობი ინტერნეტში. ახლაც სწორედ საღამოა, ვზივარ კომპიუტერთან და თითები თავისით კრეფს შეჩვეულ ინტერნეტმისამართს - www.urakparaki.ge . თან ჩემთვის ვფიქრობ -

„პირველი ქართული გაზეთი  1819 წლის  21 მარტს გამოვიდა. „ქართული გაზეთი“ ერქვა,  4 გვერდიანი ე.წ. „ზეწრის“ ფორმის გაზეთი იყო, არც სვეტები ქონდა, არც სათაურები გამოირჩეოდა, მასალის ავტორებიც კი არ იწერებოდა! ამ გაზეთის გამოსვლიდან მოყოლებული, ქართული ჟურნალისტიკის გზა მუდმივი ბრძოლა იყო არსებობისთვის.  ბრძოლა ცენზურასთან,  რომ ქართველ მკითხველს ჰქონოდა საშუალება, მშობლიურ ენაზე ეკითხა. ამ ბრძოლას ზოგჯერ ეწირებოდნენ კიდეც საზოგადო მოღვაწეები. მაშინ ვერავინ წარმოიდგენდა, რომ არც ისე დიდი ხნის შემდეგ არა მარტო ცენზურა დარჩებოდა წარსულს, არამედ მკითხველს სიახლესთან ურთიერთობის ისეთი ამოუწურავი საშუალება მიეცემოდა, როგორიცაა ინტერნეტი.”

ინტერნეტი იქცა არა მარტო მკითხველისა და ავტორის პირდაპირ დამაკავშირებელ რგოლად, არამედ  ადგილად, სადაც იქმნება ლიტერატურა. ჟურნალმა „ლიტერატურულმა პალიტრამ“ ამ ფენომენს დიდი ხანია ალღო აუღო და სხვა რუბრიკებთან ერთად შემოგვთავაზა რუბრიკა - „ლიტერატურა ინტერნეტიდან“, რომლის რედაქტორიც ცნობილი მწერალი მიხო მოსულიშვილია. „ლიტერატურა ინტერნეტიდან“ მასალებს ისეთი ცნობილი ლიტერატურული პორტალებიდან იღებს, როგორიცაა „ლიტერატურა.გე“ და საჯარო ბიბლიოთეკის ფორუმი „ებლიტფო“. ბოლო დროს მათ დაემატა ახალი საიტი - „ურაკპარაკი“.
ჩემი დიალოგი მიხო მოსულიშვილთან, სწორედ ურაკპარაკისა და ამ რუბრიკის შესახებ შედგა, თქვენ წარმოიდგინეთ - ინტერნეტში:

-ბატონო მიხო, რატომ შეიქმნა ურაკპარაკი, როდესაც არსებობდა ისეთი საიტები როგორიცაა „ლიტერატურა.გე“ ან თუნდაც „ებლიტფო“? რით იქნება ურაკპარაკი განსხვავებული?

-ურაკპარაკი ჯერ არ შექმნილა, ახლა ტესტირების რეჟიმს გავდივართ. ქართული ლიტერატურული საიტებისგან ძალიან ბევრი რამით იქნება განსხვავებული.  მისი შექმნის დროს ვითვალისწინებდით იმ გამოცდილებას, რაც დაგვიგროვდა ანალოგიურ, ანუ  რუსულ და ინგლისურ ლიტერატურულ პორტალებზე დიდხანს ყოფნით. ხოლო კონკრეტულად ჩამოთვლა ამ განსხვავებებისა ჯერ ნაადრევი იქნება, ჯერ ხომ სრული ძალით არ ავმუშავებულვართ. ერთს კი ვიტყოდი, ჩვენ გვინდა, ამ ახალ პორტალზე უფრო მეტი პროფესიონალი მოვიზიდოთ და როგორმე გამოვაცოცხლოთ კრიტიკა.

-კრიტიკა ახსენეთ და ეს საკმაოდ დიდი პრობლემაა, ხშირად კრიტიკას პირად შეურაცხყოფად იღებენ ხოლმე, რასაკვირველია თუ ამ კრიტიკის ავტორი ურყევი ავტორიეტეტით არ სარგებლობს. ვინ დგას საიტის უკან, რა გუნდი ხელმძღვანელობს, რამდენად სანდო იქნება ის მომხმარებელთათვის?

- ჰო, კრიტიკა აუცილებლად უნდა გამოვაცოცხლოთ. ვფიქრობთ, რომ კრიტიკული ნამუშევრების კონკურსი ხომ არ ჩაგვეტარებინა... და ვნახოთ. პროფესიონალური კრიტიკის გარეშე ლიტერატურა ხომ ცოდვაა.
ამ ლიტერატურული პორტალის უკან ჩვენ ლიტერატურაზე შეყვარებული მესვეურები არიან, - იმათი გვარ-სახელების დასახელება ჩემგან არსად მოხდება - ეგეთი მტკიცე პირობით დავიწყეთ მუშაობა და პირის გატეხვას მე არა ვარ ჩვეული... ეს ლიტპორტალი რომ სერიოზულად ამუშავდება, მერე მოვლენ ძალიან სამართლიანი, მაგრამ მკაცრი რედაქტორებიც - ესენი ძალიან სერიოზული პროფესიონალები იქნებიან... და ყველანი ვეცდებით, რომ "ურაკპარაკმა" საკუთარი სახე შეიქმნას ჩვენი მზარდი ინტერნეტული მკითხველისთვის. აი, ნახეთ როგორი მონაცემია ჯერ კიდევ ტესტირების რეჟიმისას - დღეში ჩვენს ლიტპორტალზე იხსნება 14 000-მდე გვერდი... ეს ურიგო მონაცემი არ არის.

- რამდენად ხარისხიანია „ლიტერატურა ინტერნეტიდან“, ხომ არ აფუჭებს ახალგაზრდა ავტორებს მკითხველთან პირდაპირი ურთიერთობა?

- რაც იწერება, ის არის - არც მეტი და არც ნაკლები. ლიტერატურა ხომ ისეთია, რომ  ყოველთვის არსებობს ნაწარმოებები, რომლებიც ფონს ქმნიან და ამ ფონზე არის ცალკეული და განსხვავებული ნაწარმოებები და ავტორები. ასეა ინტერნეტულ ლიტერატურაშიც.
და ახალგაზრდა ავტორებს თუ მკითხველთან ურთიერთობა გააფუჭებს, მაშინ არც ყოფილან მწერლები და "მწერლობანას" თამაშობენ თურმე. და ამ "მწერლობანას" მოთამაშე მოყვარულად დარჩენილა ასეთი ავტორი და ეგ არის. ასეთი ავტორი კიდევ მნიშვნელოვანს ვერც ვერაფერს დაწერს.
ამ "მწერლობანას" მოთამაშეებსაც თავიანთი ადგილი აქვთ და ნამდვილ მწერლებსაც. ლიტერატურა ხომ დოღი არ არის, რომ - აბა, ვინ ვის გაასწრებს?! კარგმა მწერალმა იცის, რომ სხვებს კი არა, საკუთარ თავს უნდა აჯობოს როგორმე და არც არავის ეჯიბრება. არც აინტერესებს ასეთი შეჯიბრი, არცა სცალია საამისოდ - იმიტომ, რომ კარგი ნაწარმოების დაწერაზე ფიქრობს და მუშაობს. მე ეგრე მგონია და, რა ვიცი...

-ინტერნეტში საავტორო უფლებების დაცვა საკმაოდ რთულია. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ავტორები ახალგაზრდები არიან და ახალ ნაწარმოებს პირდაპირ საიტზე ათავსებენ. შეძლებს ურაკპარაკი გაუგებრობების თავიდან აცილებას?

- არის ესეთი რუსული ლიტპორტალი "პროზა.რუ" და იქ რომ ნაწარმოებს დადებ, საავტორო უფლების დაცვის პატენტი გეძლევა - თავისი ნომრითა და ბეჭდით. მე ამაზე სულ მეცინება ხოლმე - ხაკერები ცენტრალური სადაზვერვო სამსახურის სისტემებში შედიან და ბანკებს ტეხავენ და ნაწარმოების მოპარვა რა გახდა ამისთანა? მე არა მგონია, ამჟამად რომელიმე პორტალს შეეძლოს ამისგან თავის არიდება. მოკლედ, თუ გვეშინია, რომ ჩვენს გენიალურ ნაწარმოებებს მოგვპარავენ, სეიფებში უნდა ჩავკეტოთ - თუმცა ესეც დროებითი იქნება და მოსაპარს მაინც მოიპარავენ. და, აბა მითხარი, რა არ არის დროებითი ამ წუთისოფელში? აქ რომ ღიმილის ნიშანი დავსვა, შეიძლება? :)

-ბატონო მიხო, ვისი იდეა იყო „ლიტერატურულ პალიტრაში“ რუბრიკის „ლიტერატურა ინტერნეტიდან“ შექმნა და რა პრინციპით ირჩევთ ავტორებს?

-მე მოვიგონე და მე ვარჩევ ხოლმე. ეკა ქევანიშვილიც მეხმარება, მე მიყვარს ეკას ლექსები და თან შესანიშნავი გემოვნება აქვს.

-დიდი მადლობა ბატონო მიხო.

მე კი ისევ ჩემს საყვარელ ლიტერატურულ საიტს მივუბრუნდი, რომელზეც ამ საუბრის განმავლობაში რამდენიმე ახალი ნაწარმოები გაჩნდა...

კომენტარები ილუსტრაციები რეცენზიები