დავბერდი და ამ ინტერნეტს მაინც  ვერ გავუგე თავი- ბოლო. პოსტად მინდოდა დამედო და კომენტარად დადებულა… არა უშავს, ვისაც უნდა, ასეც წაიკითხავს.

#თარგმანები
მთარგმნელისაგან:
ახალი, საკუთარი  სალექსო ფორმების შექმნა - გასული საუკუნის დასაწყისის რუსულ პოეზიაში თავისებურ მოდად იქცა. არსებობს ანალოგიური ცდები ქართულ პოეზიაშიც, ეს ყველაფერი გამოკვლეულია ჩვენს ლექსმცოდნეობაში და დაინტერესებულ პირს შეუძლია მოიძიოს ლიტერატურა,  ინტერნეტშიც დევს. დავასახელებდი  - თამარ ბარბაქაძის ნაშრომებს!
ესენინი აქ ქმნის ახალ, საკუთარ ფორმას, კერძოდ,  პირველი  ხუთტაეპედი სტროფის თითო ტაეპი  მომდევნო სტროფების დასაწყისია და შემდგომ -  სტროფული რეფრენი.
რკალურად გარითმული სტროფები  თავის მხრივ ერითმება  სტროფის პირველ ტაეპად “გადმოსულ”  ტაეპს , ანუ საბოლოოდ, ლექსის  სარითმო  სქემაა:

პირველია - ABBAA(სადაც ბოლო -  მერეც ყველგან - სტროფული რეფრენია)

AbBBA
BCCBB
BDDBB
AEEAA
AFFAA

აქედან ერთი ტაეპი  -  “შაგანე, შენ, ჩემო შაგანე” -  გამეორებული ოთხჯერ,  ლექსის თავსა და ბოლოში, კომპოზიციურად - შემკვრელი, მთავარი რეფრენია და მთლიან მელოდიკურ, მღერად პლანს ქმნის.
    თავისებური შინაარსობლივი  წყვეტადობასავით - რაც თარგმანშია გადმოტანილი, ორიგინალისვე კუთვნილებაა.
  მარტივად  და პირდაპირ რომ ვთქვათ -
    ქართული თარგმანი, რომელიც ესენინისეულ ამ წესს არღვევს, არის  მთარგმნელობითი ამოცანის  მეტისმეტად გამარტივება და უბრალოდ, ცუდი!
  მქონდა საცდური, ქართულად  - უკეთესად მჟღერი, მაგრამ ორიგინალისაგან აცდენილი თარგმანი მეც შემექმნა… მაგრამ ესენინს არ დავუფასო ფორმობრივი  სიახლისაკენ სწრაფვა?
აბა,  ლექსმცოდნეობითი ცოდნა მთარგმნელისათვის -  რა საჭიროა!
   
 

სერგეი ესენინი

შაგანე
- - -

შაგანე, შენ ჩემო შაგანე!
ჩრდილოელობაა ალბათ,-
ჭვავის ველს გიყვები ამბად.
მთვარეში მღელვარეს ვიგონებ,
შაგანე, შენ ჩემო შაგანე!

ჩრდილოელობაა ალბათ
მიზეზი, ის მთვარე ამაზე
რომ ასჯერ დიდია; შირაზიც -
რიაზანს რომ ვერ შეედრება,
ჩრდილოელობაა ალბათ.

ჭვავის ველს გიყვები ამბად,
ეს თმებიც - ყანაა ჭვავის,
ტკივილსაც ვერ ვიგრძნობ მწვავეს,
თითზეც დაიხვიე, აბა!
ჭვავის ველს გიყვები ამბად.

მთვარეში მღელვარეს ვიგონებ,
ჩემი კულულები გეტყვიან.
ძვირფასო, ღიმილი გატყვია,
ოღონდ, დამავიწყე, იღონე,
მთვარეში მღელვარეს ვიგონებ.

შაგანე, შენ, ჩემო შაგანე,
იქ, შორ ჩრდილოეთში, მგონი,
საშინლად გგავს ერთი გოგონა
და ალბათ კიდევაც მიგონებს...
შაგანე, შენ, ჩემო შაგანე!

(თარგმანი ნინო დარბაისელისა)

Сергей Есенин

Шаганэ ты моя, Шаганэ!
Потому, что я с севера, что ли,
Я готов рассказать тебе поле,
Про волнистую рожь при луне.
Шаганэ ты моя, Шаганэ.

Потому, что я с севера, что ли,
Что луна там огромней в сто раз,
Как бы ни был красив Шираз,
Он не лучше рязанских раздолий.
Потому, что я с севера, что ли.

Я готов рассказать тебе поле,
Эти волосы взял я у ржи,
Если хочешь, на палец вяжи -
Я нисколько не чувствую боли.
Я готов рассказать тебе поле.

Про волнистую рожь при луне
По кудрям ты моим догадайся.
Дорогая, шути, улыбайся,
Не буди только память во мне
Про волнистую рожь при луне.

Шаганэ ты моя, Шаганэ!
Там, на севере, девушка тоже,
На тебя она страшно похожа,
Может, думает обо мне...
Шаганэ ты моя, Шаганэ.

მადლობა, ჭა! :)

მიყვარს ეს ლექსი...-კითხვისას...ყანის შრიალი მოაქვს თითქოს  ნიავს, შორეულ, სევდიან მელოდიასთან ერთად...
თქვენი თარგმანის წაკითხვისასაც იგივე განცდა მქონდა...- ე. ი. კარგია...:)

აი ეს არის ფორმის ზუსტი  დაცვით შესრულებული, ანუ პირველი ვერსია,  ზემოთა, ანუ  მეორე ვერსიაში გავკადნიერდი და მკაცრი ფორმობრივი მოტხოვნა, რაც ამ ლექსის მკაფიო ნიშანია, ცოტა დავარღვიე.

სერგეი ესენინი

შაგანე
- - -

შაგანე, შენ ჩემო შაგანე!
ჩრდილოელობაა ალბათ,-
ჭვავის ველს გიყვები ამბად.
მთვარეში მღელვარეს ვიგონებ,
შაგანე, შენ ჩემო შაგანე!

ჩრდილოელობაა ალბათ
მიზეზი, ის მთვარე ამაზე
რომ ასჯერ დიდია; შირაზიც -
რიაზანს რომ ვერ შეედრება,
ჩრდილოელობაა ალბათ.

ჭვავის ველს გიყვები ამბად,
ეს თმებიც - ყანაა ჭვავის,
ტკივილსაც ვერ ვიგრძნობ მწვავეს,
თითზეც დაიხვიე, აბა!
ჭვავის ველს გიყვები ამბად.

მთვარეში მღელვარეს ვიგონებ,
ჩემი კულულები გეტყვიან.
ძვირფასო, ღიმილი გატყვია,
ოღონდ, დამავიწყე, იღონე,
მთვარეში მღელვარეს ვიგონებ.

შაგანე, შენ, ჩემო შაგანე,
იქ, შორ ჩრდილოეთში, მგონი,
საშინლად გგავს ერთი გოგონა
და ალბათ კიდევაც მიგონებს...
შაგანე, შენ, ჩემო შაგანე!

(თარგმანი ნინო დარბაისელისა)

რახან ახსენეს, დავდებ :)

სერგეი ესენინი – შაგანე ჩემო, ჩემო შაგანე


შაგანე ჩემო, ჩემო შაგანე!
ჩრდილოელი ვარ, ალბათ ამიტომ,
მზად ვარ მოგიყვე ველზე ნატალღებ,
სავსემთვარიან ჭვავის ყანაზე.
შაგანე ჩემო, ჩემო შაგანე,

ჩრდილოელი ვარ, ალბათ ამიტომ...
რადგან დიდია მთვარე იქ – ასგზის
და შირაზს რა გინდ ერქვას ლამაზი,
რიაზანის ველებს მაინც ვერ ჯაბნის.
ჩრდილოელი ვარ, ალბათ ამიტომ,

მზად ვარ მოგიყვე ველზე ნატალღებ,
ეს თმაც – ჭვავისა – ჩემს ხელთ ნაპყარი,
თუ გსურს განასკვე თითზე ნაწნავით –
ტკივილს არ ვიგრძნობ, არ გამაწამებ.
მზად ვარ მოგიყვე ველზე ნატალღებ,

სავსემთვარიან ჭვავის ყანაზე,
ჩემს ხუჭუჭა თმით მიხვდები, ვიცი.
იხუმრე ჩემო, ნუ შესწყვეტ სიცილს,
ოღონდ ფიქრს ჩემში ნუღარ აღაგზნებ,
სავსემთვარიან ჭვავის ყანაზე.

შაგანე ჩემო, ჩემო შაგანე!
იქ, ჩრდილოეთშიც არის გოგონა,
ვერც წარმოიდგენ, იცი როგორ გგავს?..
იქნებ ის ფიქრობს ჩემზე აქამდე...
შაგანე ჩემო, ჩემო შაგანე.

მაინტერესებს ბექას ვერსია მერე  მინდა აამავე ლექსის ჩემი მეორე  ანუ პირველი) თარგმანიც გადმოვაკოპირო. ესენინის ეს ნაწარმოები მყარი სალექსო ფორმითაა დაწერილი. იქ ეს ფორმა მაქსიმალურად დავიცავი, მაგრამ შინაარსში მეტად მომიწია ჩარევამ.

მომეწონა !

მიყვარს ეს ლექსი და შაგანეს ამბავიც.

ბოლო სტროფი განსაკუთრებით მომეწონა, დასაწყისში რაღაც კარგად არ იკითხება.

თუ კარგად მახსოვს, ბექა ხერგიანმა "შაგანეც" თარგმნა და მოიტანს ალბათ აქაც  :)