ერთ მშვენიერ ღამეს (თუმცა,რაღა მშვენიერი?! გარეთ _10 გრადუსი,თოვლი, ქარი...მაგრამ სავსე მთვარე იყო)გადაწყვეტილება მივიღე გავცლოდი,უდენობას,უგაზობას,უსახსრობას ანუ უყველაფრობას...და გეზი საფრანგეთისკენ ავიღე.ჩემდა გასაკვირად,არაფერში ბედი რომ არ მწყალობს,ბედმა გამიღიმა და ზუსტად სამ კვირაში,"აირზენას" თვითმფრინავში,"თბილისი-ვენა-პარიზის"(ტრანზიტი) რეისის,მეორე კლასის მგზავრი ვიყავი.თვითფრინავში ასვლამდე არ მჯეროდა,რომ მივფრინავდი,რომ ავედი გამიხარდა,მეშველა და ეგაათქო,აფრენის მერე ...უკვე უზომოდ მიყვარდა საქარველო და თქვენ წარმოიდგინეთ მენატრებოდა კიდეც...მაგრამ წინ  მელოდა ევროპის საუკეთესო ქვეყანა(ერთერთი საუკეთესო, საუკეთესოთა შორის.ეს ისე,რომ არ მომედავოთ)



....


ვენის აეროპორტი
თუ ყოფილხართ ამ აეროპორტში,თამამად დამეთანხმებით,რომ ვენაზე დიდი,ვენის აეროპორტია...და  უნდა მეცადა ექვსი საათი,სანამ ჩემს რეისზე ჩასხდომა დაიწყებოდა.ისე,დროის მოკვლა ადვილი შესაძლებელი აღმოჩნდა.მე და რუსაკამ (ცინცხლად გაცნობილი,ერთერთი მგზავრი)მთელი მაღაზიები დავიარეთ და კინაღამ დავიკარგე კიდეც.ყველაზე მეტად სასაცილო კი...(სასაცილო ეხლაა?თორე მაშინ კინაღამ ვიტირე)ყველაზე სასაცილო ჩემი და რუსკას (ბოდიში მომითხოვია )"საპირფარეშოში" ვიზიტი იყო,როდესაც უნიტაზის ჩასარეცხი,ზუსტად თხუთმეტი წუთი ვეძებე...და ხელი რომ ჩავიქნიე, უცებ კაფელზე პატარა, ოთკუთხედი მეტალი შევნიშნე...და გაკვირვებული ვბურტყუნებდი...ზუსტად ასეთ დღეში ყოფილა,ჩემი სახელდახელოდ გამოჩხრეკილი მეგობარი.ამას ის დაემატა,რომ წყლის მოსაშვები ზუსტად ათი წუთი ვეძებე...მაგრამ აქ უკვე ეშმაკობა ვარჩიე...დაველოდე ერთერთ მგზავრს,რომელმაც ხელსაბანს მიაშურა და მეც მაგალითი ავიღე მისგან.თურმე კი არა, ხელის მსუბუქი მოძრაობა ყოფილა საჭირო წყლის მოსაშვებად...
დავიარებოდი გულთბილი ღიმილით აეროპორტში,და ყველა ცნობისმოყვარეს,რომელიც ინტერესდებოდა ჩემი წარმომავლობით,ამაყად ვეუბნებოდი,მე ქართველი ვარ!(ჩემი დამტვრეული ინგლისურით)ისენიც ძალიან თბილად მიღიმოდნენ და...თურმე კი არა,ყველას ამერიკის შტატ "ჯორჯია"-დან  ვეგონე.ლამის კრუნჩხვებში ჩავარდი,როდესაც იაპონელების ათამდე მგზავრს ვუხსნიდი ჩემს წარმომავლობას,ჩემი  და მათი დამტვრეული ინგლისურის შედეგად,დაასკვნეს რომ ვიყავი რუსი.ხელი ჩავიქნიე და..."ვენა-პარიზის" რეისზე ჩასხდომა გამოცხადდა.




მაშ ასე...
  "ვენა-პარიზის" რეისზე რეგისტრაცია დაიწყო...მივუყვებოდი გრძელ რიგს და ველოდებოდი ჩემი გვარის გამოცხადებას.ჩემი ყურადღება ნაცნობმა ბგერებმა მიიქცია...ვიღაც იმეორებდა და იმეორებდა გვარს"ხფკკფხდზე",ყოველი გამეორებისას,ვიღაცის ხმაში მუდარა იკვეთებოდა,რადგან ეს "ხფკკფხდზე" არ ჩანდა,ვიფიქრე ჩემი გვარი უნდა უნდა იყოსთქო და მივაშურე საჭირო ადგილს...
  _ "ხფკკფხდზე"? მე ვარ !...(შევუსწორე) და თან სახეზე უკმაყოფილება აშკარად მეტყობოდა,ჩემი გვარის ასეთი დამახინჯებისტვის...
    აეროპორტის თანამშრომელს ისე გაუხარდა "ხფკკფხდზე"_ის დანახვა,რომ სურატისთვის არც კი სეუხედავს ისე ჩაარტყა ბეჭედი.ჩემთვის გაუგებარ ენაზე რაღაც ჩაიბურტყუნა (თან ღიმილით).მეც ჩემი სახის გამომეტყველებით მივახვედრე ჩემი " გულისტკენა " გვარის ვერწაკითხვისთვის.
  შემდეგ იყო კვლავ ჰაერშ ფრენა (და გამოწვეული დაძაბულობა, შიში,ბორტგამცილებლების თავზე დახვევა და მოსულიერება)  ჩემი წარმომავლობით დაინტერესებული უცხოელების კითხვები:
  _ " მე ვარ "ჯორჯია"_დან.(თბილი ღიმილით)
  _ "ოოო ამერიკა"?! (ყურებამდე ღიმილით)
  _ "არა "ჯორჯია" რუსეთთან ახლოს,რომ არის." (ნაძალადევი ღიმილით)
  _ "ოოო ეს რუსეთია?" (დაინტერესებული სახეებით)
  _ " არა "ჯორჯია" ეს სხვა ქვეყანაა ,მას საქართველო ქვია. (ამაყი გამომეტყველებით)
  _ ........ (დუმილი)
  _ ........ (და მე,რათქმაუნდა უკმაყოფილო,როგორ თუ არ იციან საქართველოთქო)
  ესე გავიდა სამი საათი და.... ოჯახის წევრების დახვედრა...ცრემლი,სიხარული...და არ მჯერა, ნუთუ პარიზში ვარ?! ფართოდ გახელილი თვალებით (შეიძლება პირიც მქონდა დაღებული) ვტკბებოდი სიყვარულის ქალაქის,სილამაზით (რა თქმა უნდა აეროპორტის,ავტობანის და შორიდან თვალ მოკრული ეიფელის კოშკით.დანარჩენ ნანახზე სხვა დროს მოგიყვებით)
  პარისიზდან ორი საათის მგზავრობის შემდეგ(დაქანცულ,მძინარემ) მივაღწიეთ ქალაქ ორლეანს(ვინც არ იცის ვეტყვი,რომ ეს გახლავს ჟანა დარკის ქალაქი) საოცარი კათედრალით (ამასაც სხვა დროს მოვყვები)უშუქობა, უგაზობა,უწყლობას გაქცეულისთვის ეს საოცრებათა ქალაქი იყო...დავბინავდი ერთერთ სამ ვარსკვლავიან სასტუმროში (სამიო მერე გავიგე, თორე კი მეგონა მაშინ ხუთ ვარსკვლავიანი)და დაღლილ დაქანცულს (თან ნამდვილად დარწმუნებულს,რომ საფრანგეთსი ვიყავი) ტკბილად ჩამეძინა...
  მთელი სიურპრიზები,გაოცებები,გაბრაზებები,კურიოზები კი წინ მქონია...მე კი ტკბილად ვფშვინავდი....





                          <b>ბუშხა</b>
    ტკბილ სიზმებში ვიყავი, როდესაც სასტუმროს ოთახის კარზე მოურიდებელი კაკუნი ჩამესმა (უფრო ბრაგუნი) შეშინებული წამოვხტი საწოლიდან,ჩაცმა მძლივს მოვასწარი,რომ კარები შემოაღეს რეზინის თოკი გამოდეს და გარეთ სპეციალურ სამაგრზე მიამაგრეს.გაოგნებული ვიყურებოდი და ვერ გამეგო რა ხდებოდა,სანამ მოზდილი დამლაგებლის "ტაჩკა" არ მოგორდა ფართოდ გაღებულ კართან."აჰა დამლაგებელი ყოფილა,რა უბედურებაა ამ დილა უთენია,რომ მოვიდა?!" ყოველჩავიბურტყუნე...დამლაგებელს კი რაღა თქმა უნდა გავიღილე.
    ყოველდილას მოდიოდა დამლაგებელი,კარზე ერთს დააბრაგუნებდა,შემდეგ მოურიდებლად გამოდებდა კაუჭზე მიმაგრებულ რეზინიან თოკს და ფართოდ გამოაღებდა კარს...და რა თქმა უნდა მეც მივეჩვიე...დამლაგებელს სახელად ბუშხა ერქვა,არაბის ქალი იყო,ერთი შეხედვით ვერ მიხვდებოდი ქალი იყო თუ კაცი,უფროსწორედ ქალი კაცის ტანსაცმელში.ბუშხასთან მალე შევედი კონტაკტში,"ხელებით და ფეხებით" ვცდილობდით ერთმანეთისთვის გაგვეგებინებინა...მალე გადაწყვიტა ენა ესწავლებინა ჩემთვის,ოთახის ინტერიეით დაიწყო და დაუზარებლად მისწორებდა არასწორად წარმოთქმულ სიტყვებს.მეც ჩემის მხრივ ვცდილობდი პატივი მეცა,სამსახურის დამთავრების შემდეგ ჩემთან იკრიბებოდნენ:ბუშხა და რამდენიმე გვერძე ოთახში მცხოვრები გოგოები,ყავას გეახლებოდით და ფრანგულს ვხვეწავდით.ერთ დღესაც ჩვენმა ბუშხამ უცნაური დიალოგი წამოიწყო:
    _ტუ ე ბელ !
    _....... ხელით ვანიშნე ვერ გავიგე და რას ნიშნავსთქო?!
    _ტუ ე ბელ!_ გაიმეორა და ლოყაზე ხელი მოითათათუნა.
    დავფიქრდი ვერ მივხვდი რას მეუბნებოდა...გონებაში "ბელ,ბელ"? და რატომღაც გამახსენდა,რუსულში "ბელი" და დავასკვენი რომ "ბელ" თეთირა...(რა მაგარი შედარებაა)
    _ბელ? _ვკითხე და მეგონა ვეკითხებოდი თეთრი ვართქო?
    თავი დამიქნია ბუშხამ...და მეც დავეთანხმე კი მე თეთრი (ჩემი ჭკუით "ბელ" თეთრად ჩავთვალე)ვარ და საქართველოში უმეტესობა "ბელ"_არისთქო.შემდეგ გოგოებმა შევამჩნიეთ,რომ ჩვენი ეშხიანი ბუშხა,უცნაურად იქცეოდა...კაცური საქციელებით გამოირჩეოდა...და ბოლოს გამოტყდა,რომ.....და თულმე "ბელ" სულაც არ ნიშნავს თეთრს,"ტუ ე ბელ" ე.ი  შენ ხარ ლამაზი!
    მას მერე, ბუშხას აღარ დაუგემოვნებია ჩემი მოდუღებული ყავა.






                  ქართველები და ჩვენი ენა ქართული
        ქართველებო მოგეხსენებათ მოდებულნი არიან მსოფლიოს,განსაკუთრებით ევროპას.ქუჩაში დანახვისთანავე გაარჩევ ქართველს სხვა რჯულის წარმომადგენლისგან (ჩაცმულობით,მანერებით...)ერთ დღეს რელსებზე მოსისინე ტრამვაი გაჩერებაზე ვიდექი...გაჩერდა ტრამვაი,გამოიშალა ხალხი ...უცებ ვხედავ ახალგაზდა ბიჭი მოდის,რომელიც თოთქოს ძალიან მეცნობოდა...ვერ ვიხსენებდი სად მყავდა ნანახი,ვაკვირდებოდი და ვგრძნობდი ისეც,როგორ დაჟინებით მიყურებდა...მომიახლოვდა...გვერძე, რომ მცდებოდა ჩემთვის გასაგონი,დაბალი ხმით ჩაილაპარაკა :" ქართველი ხარ?!" და გამცდა...მოტრიალდა და დააკვირდა რეაქციას."ქართველი ხარ?" ამის გაგონებაზე,სწრაფად მოვტრიალდი და ჩემი რეააქციის მოლოდინში ქართველი შემრჩა ხელში,"კი ქართველი ვარ" მივუგე პასუხად...და გუმს უხაროდა,ეამაყებოდა...ჩვენ ხომ ერთი ქვეყნის შვილები ვიყავით.


 

                          *******
    ტელეფონის ზარი....
    _დიახ ! გისმენთ!
    ბიჭის ხმა:
    _უკაცრავად ნინო მინდოდა!
    _სხვაგან მოხვდით!
    _უკაცრავად საფრანგეთია? (გკვირვებული ხმა)
    _დიახ !
    _და თქვენ ქართველი ხართ? (უფრო მეტად გაკვირვებული ხმა)
    _დიახ! (და მეც ჩავფიქრდი,ნეტა ვინაა რას გადამეკიდათქო)
    _სასწაულია ! (აღფრთოვანებული ხმა)
    _უკაცავად?! რა არის სასწაული?!
    _ეხლა გინდა მითხრათ,რომ მე ქართველი გერმანიაში მცხოვრები,ვრეკავ საფრანგეთში...სხვაგან ვხვდები და ის სხვაც ქართველია? ( ლამის სიხარულისგან ყვიროდა ბიჭი)
    _უი თქვენ გერმანიაში ხართ? კი ესეა მე ქართველი ვარ საფრანგეთში ვცხოვრობ,თქვენ კი სხვაგან მოხვდით (დაბნეული)
    მოკლედ ბევრი,რომ არ გავაგრძელო ...იმ ბიჭს ლამის ბედი ვეგონე მისი, მაგრამ იმედი გაუცრუვდა...მე უკვე სხვისი ბედი ვიყავი.აი ესეც ხდება ხოლმე,ღმერთმა გვამრავლოს ქართველები!




                        ****
    ხან ესეც ხდება....
    სოციალში მისულს თარჯიმანი ჩამირთეს,რუსულ ენოვანი...ვატყობდი თარჯიმანი რუსი არ უნდა ყოფილიყო,მეც და ისეც ენას ვიტეხდით რუსულ ენაზე...ნაცნობი აქცენტი ქონდა...და უცებ:
    _ უკაცრავათ ქართველი ხომ არ ხართ? ვკითე რუსულის ბლუკუნით გაწამებულმა
            _ ვაიმე დიახ....იყო დაბნეული პასუხი.
    და წავიდა იქ ჭორაობა...სულ დაგვავიწყდა სოციალი,რომელიც გაშტერებული მიყურებდა და ვერ გაეგო,რომ მთა-მთას შეხვდა.

                       


                          ****
    არა, მაინც რა ვართ ეს ქართველები!
    იქ მცხოვრები ქართველების უმეტესობა ფრანგულის გაგებაში არ იყვნენ....მიუხედავად იმისა,რომ ზოგუ ხუთი წელი და მეტიც იქ ცხოვრობდნენ.ისე თუ მკითხავთ რა საჭირო იყო ფრანგულის სწავლა?! როდესაც არაბების მარაზია ვეწვეოდი (იქ ბლომადაა,არაბული მაღაზიები,სწრაფი კვების ობიექტები...) არაბი გამყიდველი,მაშინვე მცნობდა,რომ ქართველი ვიყავი და:
    _ მოდი გოგო მოდი...აბა რა გინდა? მეტყოდა ქართულად,შეუცდომლად ჩამომითვლიდა პროდუქტების სახელებს ქართულად, და ისე მომემსახურებოდა ერთი ფრანგული სიტყვა არ წამოცდება.მინდა ავღნიშნო,რომ არაბებს არ უჭირთ ქართული ბგერების გამეორება (მათი ენაც გრუბია ქართულივით)ასე რომ ფრანგულის სწავლის მაგივრად, აქეთ ასწავლეს ქართველებმა ქართული...
    არა რა ვართ მაინც ეს ქართველები!


 

                    ვიზიტი მაღაზიაში

          ჩემს აღელვბეას საზღვარი არ ქონდა,როდესაც მაღაზიაში შესულს,როგორც კი შემატყვეს არა ფრანგობა, მკითხეს ეროვნება და როგორც კი გაიგეს ,რომ ქართველი ვიყავი და არაფრის ყიდვას არ ვაპირებდი,უბრალოდ დასათვალიერებლად ვიყავი... სასწრაფოდ დამატოვებინეს მაღაზია...სულ ცოფებს ვყრიდი გზში...წყელვა_კრულვით გამოვიჯახუნე კარები და გულში ჩავიდე...
    ერთ მშვენიერ,მზიან დღეს,მაშინ,როდესაც ჩემი საფულე გაძეძგილი იყო ევროებით...გულში ჩადებულ მაღაზიას მივაშურე...რა თქმა უნდა მიცნეს და არც ვაცადე კითხვა...ამაყად ცხვირ აწეულმა,თითი გავიშვირე :
        _ ეს! ...ეს!....ეს!....ეს!.... წამომიღეთ გასახდელში !...და ცალყბად,წარბ აწეულმა გავუღიმე...ოი,მე გასახდელში დღე ვაყარე?!...ლამის შემეცოდა კიდეც...მაგრამ კარგად მახსოვდა შეურაცხოფისგან,დამცირებისგან აღაჟღაჟებული ლოყების სიმხურვალე...და ერთი ფასონის კაბა სამჯერ გამოვაცვლევინე,მიზეზად ხან დიდი იყო,ხან მიჭერდა,ან უბრალოდ აღარ მინდოდა ისეთი...აი ასე კარგად გადავქანცე რასისტი გამყიდველი,ბოლოს კი ერთი იაფფასიანი მაისური შევიძინე...და ფრიად კმაყოფილი "შურისძიებით" ღიღინით გავუყევი გზას.