| ავტორი: კეჟერაძე ჟანრი: კრიტიკა-პუბლიცისტიკა 22 იანვარი, 2018 |
ადამიანის აღზრდასა და პიროვნებად ჩამოყალიბებაში წიგნის დანიშნულებასა და მნიშვნელობაზე საუბარს არ დავიწყებ. ფაქტია, რომ წიგნთან ადამიანის ურთეთობას ადრეულ ბავშვობაში ეყრება საფუძელი. იმისათვის რომ მომავალში თავად მივიდეს წიგნის თაროებთან და სწორად აირჩიოს „სულის საზრდო“, ჯერ თავად უნდა მისცე მაგალითი. ლიტერატურა უნდა შეაყვარო. ლიტერატურის სიყვარული კი კონკრეტული ამბით და მწერლით იწყება. ამიტომ ძალზედ მნიშვნელოვანია, ბავშვს ასაკის შესაბამისად შევურჩიოთ წიგნი და მოვანდომოთ ამა თუ იმ მწერლის უფრო ახლოს გაცნობა. დღესდღეობით მშობლების უმრავლესობას ბავშვის აღზრდისთვის აღარ სცალია, შესაბამისად, სკოლას კიდევ უფრო დიდი ფუნქცია დაეკისრა, მაგრამ განათლების სისტემაში ამას არ ან ვერ აცნობიერებენ. ათასობით უნიკალური წიგნი არსებობს, მაგრამ სკოლას შეზღუდული დრო აქვს, ამიტომ ამ მრავალში ისეთი მწერლები და ნაწარმოებები უნდა ამოირჩეს, რომელიც უფრო ახლოსაა ჩვენს ეპოქაში არსებულ პრობელემებთან. ჩვენს სასკოლო წიგნებში კი დღემდე საბჭოთა დროინდელი პროგრამებია. არავინ ფიქრობს სკოლაში სასწავალ წიგნებში თანამედროვე ავტორების შეტანას. ამასთანავე შერჩეული ნაწარმოებები ავტორს სათანადოდ ვერ წარმოაჩენს. მაგალითად „ალავერდობას“ მოვიტან, ამ მოთხრობის საწინააღმდეგო არაფერი მაქვს, მაგრამ ვფიქრობ, კი არა და პირადი დაკვირვების საფუძველზე გეტყვით, რომ ბავშვს რომელსაც რჩეულიშვილის შემოქმედება არ აქვს წაკითხული და მხოლოდ ამ ნაწარმოებს გაეცნობა, ვეჭვობ, მის სხვა ნაწარმოებებს ძნელად მიუბრუნდება. ასევე, შემიძლია აღვნიშნო ანა კალანდაძის შესახებაც, პოეზიის დედოფლად წოდებული ანას უნიკალური ლექსებიდან სკოლაში მხოლოდ „მკვდართა მზე ვარ“ ისწავლება. აღსანიშნავია ქართული ენის სწავლებიდან ამოღებაც, თუ გრამატიკა არ გეცოდინება, გამართულად წერას და საუბარს ვერ შესძლებ და ამის უარყოფითი შედეგები უკვე თვალსაჩინოა ქართულ რეალობაში. დღეს საქართველოში ძალიან ბევრი ნიჭიერი მწერალი და ლიტერატორია, იქნებ დროა შედგეს ჯგუფი, რომელიც სკოლებში ქართული ენისა და ლიტერატურის განახლებულ პროგრამას შეადგენს და მოზარდებს სწავლების სხვა მეთოდს შესთავაზებს, რათა უფრო მეტი ბავშვი დავაახლოვოთ წიგნთან.
| კომენტარები |
ილუსტრაციები |
რეცენზიები |
|
2. დათო ქაჩარავას ნაწილობროვ ვეთანხმები, განსაკუთრებით ეგზიუპერთან დაკავშირებით და კიდევ უფრო მეტად იმაში რომ სკოლა საერთოდ არაა აუცილებელი, საკმაოდ მოძველდა და ჩამობერდა სწვლების ეს მეთოდი. ლიტერატურისა და მეცნიერების აუცილებლობაზე ბევრი რომ არ ვისაუბრო კონკრეტულ მაგალითს დავსვამ და გთხოვთ განაზოგადეთ. პრობლემის არსი რაშია იცით? სკოლა მოიცავს 11-12 სასწავლი წელს, სამწუხაროდ დროის ამ მონაკვეთში არ ხერხდება მთელი ერთი რომელიმე მეცნიერების სიღრმისეული შემენებაც კი. მაგალითად თუ ჩვენ სკოლაში ვასწავლით ნიუტონზე და მისით დავასრულებთ ფიზიკას მაშ გამოდის მოვაყუოთ ბავშვები რომ ნიუტონამდე და მის შემდეგ ფიზიკაში არაფერი მომხდარა? თუ რა ვქნათ მოვყვეთ უძველესიდან უახლესაამდე და "ვტენოთ ეს ცოდნა მათ გონებაში" სანამ არ გასკდებიან? ახლა სანამ მე ამ კომენტარს ვკრეფ 4-5 მეცნიერული სტატია, მაგლითად მიტოქონდრიებზე, უკვე გამოვიდა. რა ვუყოთ ამდენ მასალას? მთელი მარადისობაც არ გვეყოფა რომ ეს მეცნიერული აღმოჩენები, კვლევები და ჰიპოთეზები ჯერ ჩვენ გავიცნოთ და მერე მოსწავლეებს თუ სტუდენტებ გავაცნოთ. რა თავში ვიხალო ამდები მეცნიერული სტატია? მე ვფიქრობ რომ ამ გამოუვალი მდგომარეობიდან გამოსავალი არსებობს, ჩვენ ის კიარ უნდა ვასწავლოთ რა ქნა ნიუტონმა და რა დაწერა ეგზიუპერმა, არამედ ინფორმაციის მოპოვების, მისი დამუშავების, ანალიზისა და სხვა ზოგადი უნარ-ჩვევების განვითარებას შევუწყოთ ხელი. აი გეკითხებით რა თავში ვიხალო მენდელეევის პერიოდული სისტემა რომელის დაზუთხვასაც თვეები სჭირდება, მაშინ როდესაც ერთი თითის გაწკაპუნებით გუგლი მამცნობს საჭირო ელემენტის საჭირო ატომის რაოდენობას და ა.შ. აშკარაა და ცალსახაა ის რომ განათლებია ჩვენთვის ჩვეული სისტემა დროა შეიცვალოს და რაც მალე მოხდება ეა მით უკეთესი, რადგან ჩვენ უკვე შევაბიჯეთ კიბერნეტიკულ ეპოქაში, სადაც კომპიუტერი ასი მილიარდი თავით მჯობია მათემატიკურ კონფოგურაციებში და რა ოხრობად ვიჭყლიტო ტვინი იმ ინფორმაციის დასაზუთხათ, რომლის მოპოვებაც წამში შემიძლია. არ მინდა ძალიან აპოკალიპტური ტონი ჰქონდეს ჩემს კომენტარა ცზადია ბევრ რამეს ვაზვიადებ, მაგრამ საერთო ჯამში აქეთკენ მივექანებით დათო ქაჩარავას ნაწილობროვ ვეთანხმები, განსაკუთრებით ეგზიუპერთან დაკავშირებით და კიდევ უფრო მეტად იმაში რომ სკოლა საერთოდ არაა აუცილებელი, საკმაოდ მოძველდა და ჩამობერდა სწვლების ეს მეთოდი. ლიტერატურისა და მეცნიერების აუცილებლობაზე ბევრი რომ არ ვისაუბრო კონკრეტულ მაგალითს დავსვამ და გთხოვთ განაზოგადეთ. პრობლემის არსი რაშია იცით? სკოლა მოიცავს 11-12 სასწავლი წელს, სამწუხაროდ დროის ამ მონაკვეთში არ ხერხდება მთელი ერთი რომელიმე მეცნიერების სიღრმისეული შემენებაც კი. მაგალითად თუ ჩვენ სკოლაში ვასწავლით ნიუტონზე და მისით დავასრულებთ ფიზიკას მაშ გამოდის მოვაყუოთ ბავშვები რომ ნიუტონამდე და მის შემდეგ ფიზიკაში არაფერი მომხდარა? თუ რა ვქნათ მოვყვეთ უძველესიდან უახლესაამდე და "ვტენოთ ეს ცოდნა მათ გონებაში" სანამ არ გასკდებიან? ახლა სანამ მე ამ კომენტარს ვკრეფ 4-5 მეცნიერული სტატია, მაგლითად მიტოქონდრიებზე, უკვე გამოვიდა. რა ვუყოთ ამდენ მასალას? მთელი მარადისობაც არ გვეყოფა რომ ეს მეცნიერული აღმოჩენები, კვლევები და ჰიპოთეზები ჯერ ჩვენ გავიცნოთ და მერე მოსწავლეებს თუ სტუდენტებ გავაცნოთ. რა თავში ვიხალო ამდები მეცნიერული სტატია? მე ვფიქრობ რომ ამ გამოუვალი მდგომარეობიდან გამოსავალი არსებობს, ჩვენ ის კიარ უნდა ვასწავლოთ რა ქნა ნიუტონმა და რა დაწერა ეგზიუპერმა, არამედ ინფორმაციის მოპოვების, მისი დამუშავების, ანალიზისა და სხვა ზოგადი უნარ-ჩვევების განვითარებას შევუწყოთ ხელი. აი გეკითხებით რა თავში ვიხალო მენდელეევის პერიოდული სისტემა რომელის დაზუთხვასაც თვეები სჭირდება, მაშინ როდესაც ერთი თითის გაწკაპუნებით გუგლი მამცნობს საჭირო ელემენტის საჭირო ატომის რაოდენობას და ა.შ. აშკარაა და ცალსახაა ის რომ განათლებია ჩვენთვის ჩვეული სისტემა დროა შეიცვალოს და რაც მალე მოხდება ეა მით უკეთესი, რადგან ჩვენ უკვე შევაბიჯეთ კიბერნეტიკულ ეპოქაში, სადაც კომპიუტერი ასი მილიარდი თავით მჯობია მათემატიკურ კონფოგურაციებში და რა ოხრობად ვიჭყლიტო ტვინი იმ ინფორმაციის დასაზუთხათ, რომლის მოპოვებაც წამში შემიძლია. არ მინდა ძალიან აპოკალიპტური ტონი ჰქონდეს ჩემს კომენტარა ცზადია ბევრ რამეს ვაზვიადებ, მაგრამ საერთო ჯამში აქეთკენ მივექანებით
1. ისე,ფილოსოფიურად,ადამიანი საერთოდ არ არის აღზრდის ობიექტი. არ არის აუცილებელი,მაინც და მაინც სკოლაში ასწავლიდნენ.ტყაოსანი რომ ტყაოსანია,იმდენს სძულს სკოლის პერიოდში,რომ... და მაინც,ვერაფერი,ვერაფერი ვერ შევიძინეთ.ეს კი მასწავლებლის ბრალია პირველ რიგში.ჯერ მას უნდა უყვარდეს.ახლა არ ვიცი რა ხდება სკოლაში,მე 2011 ში დავამთავრე,მახსოვს ს. ჩიქოვანის ის ლექსები იყო,რომელიც შედაებრით სუსტია მისი ნაწარმოებიდან.არც ის მგონია განსაზღვრული იყოს ასაკის მიხედვით ლიტერატურა.ნებისმიერ დროს,ნებისმიერ ასაკში შეიძლება კითხვა,განურჩევლად.მაგ: პატარა უფლისწული,რომელიც ერთი შეხედვით ბევრს საბავშვო გონია,შედევრია,რომელიც 80 წლისას რომ ვიქნები იგივე განცდით წავიკითხავ.(რა მაცოცხლებს 80-მდე) ყველა წიგნი თავისთავად ადამაინზე. ისე,ფილოსოფიურად,ადამიანი საერთოდ არ არის აღზრდის ობიექტი. არ არის აუცილებელი,მაინც და მაინც სკოლაში ასწავლიდნენ.ტყაოსანი რომ ტყაოსანია,იმდენს სძულს სკოლის პერიოდში,რომ... და მაინც,ვერაფერი,ვერაფერი ვერ შევიძინეთ.ეს კი მასწავლებლის ბრალია პირველ რიგში.ჯერ მას უნდა უყვარდეს.ახლა არ ვიცი რა ხდება სკოლაში,მე 2011 ში დავამთავრე,მახსოვს ს. ჩიქოვანის ის ლექსები იყო,რომელიც შედაებრით სუსტია მისი ნაწარმოებიდან.არც ის მგონია განსაზღვრული იყოს ასაკის მიხედვით ლიტერატურა.ნებისმიერ დროს,ნებისმიერ ასაკში შეიძლება კითხვა,განურჩევლად.მაგ: პატარა უფლისწული,რომელიც ერთი შეხედვით ბევრს საბავშვო გონია,შედევრია,რომელიც 80 წლისას რომ ვიქნები იგივე განცდით წავიკითხავ.(რა მაცოცხლებს 80-მდე) ყველა წიგნი თავისთავად ადამაინზე.
|
|
| მონაცემები არ არის |
|
|