ხვატი იდგა დიდი.
მტვერი გზაზე.
ხმაური.
საბურავების ღრჭიალი.
დატრიალდა სივრცე.
ავარდა ბოლი.

X X X
_ შემიშვი რაა, ძია. მომათქმევინე სული მაგ ბაღის სიმწვანეში, ამომასუნთქე. _ დიდ კარიბჭესთან მდგარ დარაჯს არ შორდებოდა პატარა.
_ ვერ შეგიშვებ! არ შეიძლება! არ გეკუთვნის ჯერ.
_ წყალს მაინც დავლევ. სუულ–სულ ცოტა ხნით...
_ არა–მეთქი! ვერა... არ შეიძლება!
_ იმათ რომ უშვებ?!
_ იმათ მოუწიათ დრომ და რიგმა.
ჭიშკარს ქალი მოადგა.
_ შემოუშვი, სამი საათით მხოლოდ, მერე მე თვითონ გამოვაცილებ კარში.
კაცმა შუბლი შეკრა და თავის აქნევით მისცა დასტური.
_ მხოლოდ სამი საათით _ სიტყვა დაადევნა მიმავალთ.

X X X
_ ბებო?! ბეე ... ბებო! რამდენი ხანია არ მინახიხარ! აქ როგორ? საიდან?
_ შენ საიდან და როგორ, შვილო, თორემ ჩემი ადგილი აქ არის.

„ არასდროს ჰქონია ბებოს ასეთი თბილი ხელები.
ასეთი მსუბუქი ნაბიჯი.
ბალახიც არ ითელება მის ფეხქვეშ“...
ბავშვი კი მძიმედ მიქელავდა ღიღილოებს მდელოზე.

_ ცოდვები გახლავს, შვილო და მიტომ ემძიმები აქაურ მიწას.
უკვირდა პატარას.
სიგრილეს სუნთქავდა გახშირებით.
წუთით შეჩერებული, ფეხაჩქარებით ისევ ეწეოდა ქალს და მასთან ერთად მიაბიჯებდა.
ხის მაგიდებს მიადგნენ.
ქალმა ჩამოისვენა.
ბავშვი დუმდა ერთხანს. აკვირდებოდა.
_ ბე, აქ რატომ გაუშლიათ ამხელა სუფრა? იმ მეორე მაგიდასთან კიდევ – ხალხი ბევრია, საკვები კი _ არ აქვთ.
_ აქ მათი ადგილია, ვისაც ყოველთვის მოუკითხავენ, ან ვისაც მადლი ბევრი აქვს დატოვებული ქვაზე. იმ მეორეს, კი, ისინი უსხედან ვისაც პატრონი და მომკითხველი არ ჰყავს.
_ ბებო, ჩვენც რომ არაფერს გიგზავნით? მაინც სავსე სუფრასთან გაქვს ადგილი?
_ მე სულ ნუ გამომიგზავნით,დია, ბებო გენაცვალოს! მადლი მიბრუნდება აქ მე, სხვისთვის გაღებული მადლი.
_ ბე, გახსოვს სიცხე რომ იყო, დიდი. შენ რომ ბრაზობდი:            „გოუშვებენ ამ რაკეტებს ცაში, მაღლა ღმერთი არ მოასვენეს და ქვევით კიდევ ხალხი, მაგიტომაც დაიჭირა ასეთმა სიცხეებმა და ვიხრუკებით ყველაო!’’_ გახსოვს,ბები? მერე... მერე დედამ რომ გითხრა: „ შენ ხომ გწამს და გეშინია ღმერთის?! შენ რატომღა  გცხელა?! მხოლოდ ჩვენ შეგვიკრას სუნთქვაო!’’ _ აკისკისდა პატარა, _ მაშინ შენ რა უპასუხე, გახსოვს? მე _ კი: „ დია, ჯინჭველები რომ შეგესევა, იმას დოუწყებ ყურებას რომელმა გიკბინა თუ მეისოფ ერთიანად ხელს და ყველას ჩამოყრი ძირში?! მასე შობა ღმერთიც–ო“ _ გახსოვს,ბები?
_ მახსოვს, დია, მახსოვს... _ სევდიანი ჩაფიქრებით გაეპასუხა.
_ მოიწყინე, ბებო? რაზე ფიქრობ...? რა გაგახსენდა...? ბე, ძიას ამბავი მითხარი. როგორ იყო...? როგორ არის?
_ შენი ძია – ჩემი ნაბოლარაა, მეოთხე შვილი. ავად შეიქნა სულ პატარა. ქუთრუშათ თუ ქოვლერათი, ვერც მითხრეს მაშინ ექიმებმა.
ვერც შველოდნენ.
ვილოცე ბევრი.
გამოვულოცე _
კალა გავადნე – წყალში ვასხამდი მდუღარეს.
იმედი ცოტა იყო გადარჩენის.
წავედი მერე და ბაბუას ჩუმად მოვნათლე ჩვენი სოფლის საყდარში. უფროსების მონათვლა ვერ მოვასწარი.
ბაბუას სიზმარი ენახა იმ ღამით: ვითომ, ოთხი ეკლესია მდგარა:
პირველი _ დიდი ყველაზე,
მეორე _ უფრო პატარა,
მესამე _ მომრცო მეტად,
მეოთხე _ სულ ციცქნა.
ის სამი ჩაბნელებული და მდუმარე იყო.
სულ პატარა კი _ გაჩახჩახებული სანთლებით, გალობა და კეთილსურნელება იღვრებოდა.
გაიღვიძა ბაბუამ და თქვა სიზმარგამოყოლილმა: „_ გადაგვირჩა და დაგვირჩინა ღმერთმა, მგონი, ჩვენი მეოთხე და ნაბოლარაო.“
ეგრე იყო იმ ღამით.
გაანათლა შენი ძია უფალმა.
ერთად ვართ ახლაც.

დადუმდნენ ერთხანს.

_ ის პატარა ბიჭი, ბებო? ხურდებს აჩხრიალებს?
_ ჰო, შვილო, იმას ეგრე მოუკითხავენ, გლახაკებს და მათხოვრებს აძლევენ ამის სახელზე მისიანები.

ბილიკს აუყვნენ.

_ ბებო, ის ქალი რას აკეთებს?
_ რას და... ცდილობს ყველი ამოიყვანოს... ეწვალება. ამოიყვანს ერთ წველას და ... ყველი ისევ წათხად ექცევა. კიდევ ამოიყვანს _ ისევ წათხად გადაექცევა. ასე უნდა იყოს!
_ კი, მაგრამ... ეგრე რატომ, ბე?
_ წათხი სთხოვა მეზობელმა დამშეული შვილებისთვის. ამან არ მისცა,დაუმალა, წავიდა მერე და ღორებს აჭამა.
_ გამოისყიდის?
_ ოდესმე... ამ ტანჯვით და სხვათა ლოცვით.

_ ის კაცები და ქალები, ბები? ისინი რატომ ჩაუყენებიათ გუბურაში?
_ სიშიშვლის დამალვას ცდილობენ, შვილო. უწესო ცხოვრებისთვის ისჯებიან. ხელებით იფარავენ სხეულის ნაწილებს. სამოსი გამჭირვალი ხდება _ წყალი მიმოიქცევა და დაფარულს აჩენს. ასე უნდა იყოს!
_ გამოისყიდიან?
_ ოდესმე... ამ წვალებით და სხვათა ლოცვით.

წყალზე მორი იყო გადებული ხიდად.
სველი იყო მორი.
გადიოდა ზედ კაცი. შუამდე მიღწეულს ფეხი უცურდებოდა ან მორი იწყებდა ბრუნვას და ვარდებოდა წყალში კაცი.
_ ეს ანგარებისთვის ისჯება. სამშვიდობოს გასაღწევად და ხიფათში ჩაცვენილებს – ფულის და სიმდიდრის ხათრით აშველებდა ხელს,მხოლოდ. ესეც ასე უნდა იყოს!
_ გამოისყიდის?
_ ოდესმე ... ამ წვალებით და მართალთა ლოცვით.

მაღალ სვეტზე კაცს შემოეხვია კიდურები, ქვემოთ–ქვემოთ ცდილობდა  ჩამოცოცებას . რაც უფრო ჩამოდიოდა _ იმატება სიმაღლე სვეტის. იხვეწებოდა ხმა გაეცათ მისთვის.არავინ ეპასუხებოდა.
  _ ეს  ვინაა, ბებო?
_ ეს ამაყი, ამპარტავანი კაცია,დია. არავის კადრულობდა. ზევიდან უყურებდა ყველას. ასე იწვალებს ესეც!
_ გამოისყიდის?
_ ჰო, ოდესღაც... ამ ტანჯვით და მართალთა ლოცვით.

_ იქ ვინ წევს? ვინ არიან ის ქალები და კაცები?
_ ისინი სვამენ და ჭამენ მუდმივად, მაგრამ გემოს ვერ უგებენ. სტომაქში ჩასულ სასმელ–საჭმელს უჩინარი დემონები ამოუხაპავენ ისევ, ვერ ნაყრდებიან და ვერ რწყულდებიან. ღრეობისთვის ისჯებიან. ღვინის და თრობის სიყვარულისთვის.
_ გამოისყიდიან?
_ ოდესმე... ამ წვალებით და სხვათა ლოცვით.

ძუნწი იჯდა მოლზე. ხოხავდა _ აგროვებდა მონეტებს. კოცნიდა და ეალერსებოდა ნაპოვნს. გულში იხუტებდა.
_ ეს კაცი , ბებო?
_ ეგ ასე აგროვებს, ითვლის, იხუტებს. მერე დაუბერავს ქარი და მონაპოვარს ფოთოლივით დაუფანტავს. იწვალებს ისევ, მოაგროვებს, დაითვლის, შეინახავს... ისევ ქარი წაართმევს. ასე უნდა იყოს, სანამ არ გამოისყიდის.

მერე თვალდამდგარი შურიანი ანახა.
მერე ხმადახშული ცრუ.
ხელჩაკიდებით დაჰყავდა და ახედებდა აუზებში, სადაც კაცის ანარეკლს:
ან
ენა ეზრდებოდა,
ან
დათვის დრუნჩი,
ან
ვეფხვის კლანჭი,
ან
ღორის დინგი _
იმის მიხედვით, თუ როგორი იყო წყალსჩამყურე კაცი:
ენაჭარტალა
თუ
ძილის მოყვარული
თუ
ანჩხლი
თუ
მუცელღორი...

X X X

_ ბებო, აქ რომ ლამაზი ფერებია – სხვაგან რატომ არ არის ასე?
_ სხვაგანაც ასე რომ იყოს ,დია, აქ ვინღა ინატრებდა მოსვლას?! ჭიშკარს გახედე, შვილო, ნახე, როგორ ხვდებიან ახლადმოსულებს. თავისიანები ხვდებიან სიხარულით _ იციან, სწორადმავალი შეემატათ ერთი კიდევ. ახალმოსულს გაკვირვებული კაცის სახე აქვს. არ იცის ჯერ რომ  – ბედნიერია.
_ ჰო, მაგრამ, ბებო ... რამდენი ვნახე ქალი და კაცი ტანჯვით რომ უნდა გამოისყიდოს?!
_ ხო, ეგეც გიჩვენე. მაგრამ ეს ფერებიც ხომ ნახე?! ნაყოფმსხმოიარე ხეებიც?! ჩიტები... ყვავილები. აქაურობის გემო რომ იცოდნენ სხვებმა _ გზას არ გაიმრუდებდნენ იქნებ და სწორად ივლიდნენ უთუოდ. შენ უკვე იცი! ჰოდა, წადი, დია... წადი და იცხოვრე ღმერთით.

X X X
  ათასნაირად გამოიკვლიეს: ქირურგებმა, თერაპევტებმა, ფსიქოლოგებმა, ფსიქიატრებმა, სხვებმა და სხვებმა – სამი საათით გარდაცვლილი და უკანმობრუნებული, უცნაურად მომღიმარი პატარა.
ვერაფერს მიაკვლიეს, ვერაფერი დაასკვნეს გარდა ერთისა და ერთხმად:
„_ არავინ დაგიჯერებს და ნურავის უამბობო ამ შენი „მოგზაურობის“ ამბავს! “